Την Πέμπτη πραγματοποιήθηκαν αυτοδιοικητικές εκλογές σε 136 δήμους της Βρετανίας, καθώς και εκλογές για τα κοινοβούλια της Σκοτίας και της Ουαλίας. Στα δύο τρίτα των βρετανικών δήμων η καταμέτρηση ξεκίνησε χθες, μία μέρα μετά την ψηφοφορία (το ίδιο και στις σκοτσέζικες και ουαλικές εκλογές), οπότε ως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν είναι διαθέσιμα τα τελικά αποτελέσματα. Αλλά ήδη διαμορφώνεται μια πρώτη γενική εικόνα, πάντα στο γενικότερο φόντο της κατρακύλας των Εργατικών και ιδίως του επικεφαλής τους, πρωθυπουργού Στάρμερ. Εξάλλου τα μόνα… κατορθώματα του τελευταίου είναι η εμπλοκή στον βούρκο του εκβιαστή Επστάιν και ένα άγριο τσαλαπάτημα των συνταγματικών ελευθεριών, ενώ η οικονομική κατάσταση των λαϊκών νοικοκυριών γίνεται καθημερινά και πιο δραματική λόγω ακρίβειας…
Ούτως ή άλλως η άνετη κοινοβουλευτική αυτοδυναμία της κυβέρνησης Στάρμερ ήταν εντελώς τεχνητή, ήδη από τον δήθεν εκλογικό «θρίαμβο» του 2024 – όταν οι Εργατικοί, με μόλις 33,7% των έγκυρων ψήφων απέσπασαν το 63,5% των εδρών της Βουλής των Κοινοτήτων*. Το πρόβλημα είναι συνολικότερο όμως για τη βρετανική ελίτ, η οποία βλέπει το πολιτικό σύστημα που της πρόσφερε αιώνια σταθερότητα τώρα να αποσυντίθεται. Το παντοτινό δίπολο Εργατικοί-Συντηρητικοί πλέον δεν υφίσταται: το Reform UK του Νίγκελ Φάρατζ, οι Πράσινοι με τον χαρισματικό Ζακ Πολάνσκι και οι Φιλελεύθεροι υπό τον Εντ Ντέιβι το έχουν ανατινάξει.
Στις προχθεσινές αγγλικές δημοτικές εκλογές διακυβευόταν η εκλογή 5.000 δημοτικών συμβούλων. Οι τάσεις που διαμορφώνονται από τα μέχρι τώρα διαθέσιμα αποτελέσματα δείχνουν: 1) Νίκη του Reform UK, που κερδίζει έδρες και δήμους σε προπύργια τόσο των Εργατικών όσο και των Συντηρητικών. 2) Ταπεινωτικά αποτελέσματα για τα δύο «μεγάλα» κόμματα, που χάνουν χιλιάδες δημοτικούς συμβούλους και δήμους. 3) Σημαντική ενίσχυση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και των Πράσινων. Των τελευταίων η ορμή πάντως ανακόπτεται από μια συντονισμένη και επίμονη εκστρατεία δυσφήμισης που τους κατηγορεί ως «ανεύθυνους» και «αντισημίτες»… Τώρα αυτά τα δύο κόμματα αντιμάχονται για το ποιο μπορεί να νικήσει τον Φάρατζ – δεδομένου ότι οι Εργατικοί θεωρούνται από την πρώην εκλογική βάση τους μια «χαμένη υπόθεση». Ακόμη πιο συντριπτικά για τους κυβερνώντες είναι τα αποτελέσματα στην Ουαλία, όπου οι Εργατικοί κυριαρχούσαν αδιαλείπτως επί έναν αιώνα: τώρα κατρακυλούν στην τρίτη θέση, με το αυτονομιστικό Plaid Cymru και το Reform UK να διεκδικούν την πρωτιά.
Στη δυσκολότερη θέση όλων βρίσκεται φυσικά ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ: ήδη έχουν ξεκινήσει τα όργανα στους Εργατικούς, με πολλούς βουλευτές και στελέχη να ζητούν την αποχώρησή του από την ηγεσία και την πρωθυπουργία – ή τουλάχιστον τη δέσμευσή του ότι δεν θα είναι αυτός επικεφαλής του κόμματος στις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Από την πλευρά του ο μαδημένος Στάρμερ λεονταρίζει, ότι το 2024 εκλέχθηκε «θριαμβευτικά» και ότι θα μείνει να κάνει τη «δουλειά για την οποία εκλέχθηκε» ώστε να μην πέσει η Βρετανία στο χάος! Φαίνεται ότι προσώρας ικανό τμήμα της βρετανικής ελίτ, ελλείψει βολικότερης εναλλακτικής (καθώς και οι Συντηρητικοί ψυχορραγούν), του αφήνει ένα περιθώριο. Ρισκάροντας βέβαια μια λαϊκή έκρηξη που μπορεί να εκτονωθεί εκλογικά προς τα «άκρα», καθώς η μεγάλη πλειοψηφία έχει απηυδήσει από τις καταστροφικές γι’ αυτήν πολιτικές των δύο πάλαι ποτέ «μεγάλων» κομμάτων.
* «Βρετανία: Πολύ κακό για το τίποτα» (φύλλο 692).
