Η Μεσόγειος μετατρέπεται με ταχύτητα σε μια ανοιχτή σκηνή πολεμικών ανταγωνισμών, γεωπολιτικών συγκρούσεων και αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Από τα νερά νότια της Κρήτης μέχρι το Ιόνιο και την Ανατολική Μεσόγειο, οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι ο πόλεμος δεν είναι πια μια «μακρινή υπόθεση» που αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή. Πλησιάζει όλο και περισσότερο τον ελλαδικό χώρο, εμπλέκοντας τη χώρα σε μια επικίνδυνη και απρόβλεπτη συνθήκη. Τα περιστατικά πληθαίνουν, και σχηματίζουν μια εικόνα που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί συγκυριακή:
- Ουκρανικό drone εντοπίζεται στη Λευκάδα εν αναμονή επίθεσής του σε ρωσικό πλοίο, ενώ τα ερωτηματικά για την επιχειρησιακή δράση αγνώστου αριθμού μη επανδρωμένων σκαφών στην περιοχή πληθαίνουν. Είχε προηγηθεί, τον Δεκέμβριο του 2025, περιστατικό όπου ουκρανικά drones έπληξαν το δεξαμενόπλοιο Qendil, που φερόταν να ανήκει στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, σε διεθνή ύδατα νότια ή νοτιοδυτικά της Κρήτης.
- Νότια και δυτικά της Κρήτης δυνάμεις του IDF κάνουν ρεσάλτο σε πλοία του Global Sumud Flotilla, ενώ λίγες ημέρες αργότερα το σκηνικό επαναλαμβάνεται νότια της Κύπρου, συλλαμβάνοντας και βασανίζοντας τους ακτιβιστές που έπλεαν προς τη Γάζα. Όλα αυτά σε μια θαλάσσια περιοχή που θεωρητικά βρίσκεται υπό διεθνές καθεστώς, εντός των ζωνών ευθύνης έρευνας και διάσωσης Ελλάδας και Κύπρου αντίστοιχα, σε περιοχές όπου το Ισραήλ δεν έχει καμιά δικαιοδοσία και νομιμοποίηση να δρα.
- Αμερικανικά αεροπλανοφόρα, γαλλικά πολεμικά πλοία και δυνάμεις του ΝΑΤΟ κινούνται διαρκώς στη Μεσόγειο, μετατρέποντας τη θάλασσα σε πεδίο στρατιωτικής επίδειξης ισχύος.
- Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιμένει στη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», διεκδικώντας έναν αναβαθμισμένο ρόλο περιφερειακής δύναμης και αμφισβητώντας έμπρακτα ισορροπίες, θαλάσσιες ζώνες και κυριαρχικά δικαιώματα. Το αποτέλεσμα είναι μια συνολική κατάσταση αστάθειας, όπου τα όρια ανάμεσα στην ειρήνη και στη σύγκρουση γίνονται όλο και πιο θολά.
Η Ελλάδα μέσα στη δίνη των ανταγωνισμών
Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει να μην βλέπει τον κίνδυνο. Επιμένει στην πολιτική πλήρους πρόσδεσης στη ΝΑΤΟϊκή πολεμική μηχανή (με αιχμές του δόρατος τη στήριξη σε Ουκρανία και Ισραήλ). Μάλιστα επιλέγει να παρουσιάζει αυτή τη βαθιά εμπλοκή ως στοιχείο «γεωπολιτικής αναβάθμισης». Στην πραγματικότητα, όμως, η χώρα μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε κόμβο στρατιωτικών επιχειρήσεων και σε ορμητήριο δυτικών σχεδιασμών. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και συνολικά το πλέγμα αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών εγκαταστάσεων καθιστούν τον ελλαδικό χώρο οργανικό κομμάτι μιας πολεμικής αλυσίδας που εκτείνεται από την Ουκρανία μέχρι τη Γάζα και την Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτό δεν αυξάνει την ασφάλεια της χώρας. Το αντίθετο. Την καθιστά πιθανό στόχο σε μια περίοδο όπου η ανάφλεξη μπορεί να προκύψει από ένα θερμό επεισόδιο, μια προβοκάτσια ή έναν ανεξέλεγκτο ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων. Οι θάλασσές μας μετατρέπονται σταδιακά σε χώρο όπου κινούνται στρατιωτικοί στόλοι, drones, υποβρύχια και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων, χωρίς οι κοινωνίες να έχουν ουσιαστική ενημέρωση ή δυνατότητα παρέμβασης.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι μέσα σε αυτή τη διαδικασία αρχίζει να «γκριζάρεται» συνολικά το καθεστώς κυριαρχίας στη Μεσόγειο. Οι συνεχείς στρατιωτικές κινήσεις, οι ιδιωτικοποιημένες μορφές βίας, οι πολυεθνικές αποστολές και η διαρκής επίκληση «έκτακτων συνθηκών ασφαλείας» δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα, όπου το διεθνές δίκαιο εφαρμόζεται επιλεκτικά και οι ισχυροί επιβάλλουν τετελεσμένα.
Κυριαρχία, διεθνές δίκαιο και αποσταθεροποίηση
Η έννοια της εθνικής κυριαρχίας αποκτά ξανά σε αυτές τις συνθήκες κεντρική σημασία, καθώς αποτελεί προαπαιτούμενο και δείκτη της πραγματικής δυνατότητας μιας χώρας να ασκεί πολιτική χωρίς να μετατρέπεται σε προκεχωρημένο φυλάκιο ξένων ανταγωνισμών. Η ισχύς (στρατιωτική, διπλωματική κ.ά.) για μια χώρα σαν την Ελλάδα έχει νόημα, όταν τίθεται στην υπηρεσία της άμυνας, της ανάσχεσης και της αποτροπής αναθεωρητικών επιδιώξεων τρίτων, και όχι όταν καθίσταται εξάρτημα τυχοδιωκτικών επιδιώξεων των μεγάλων δυνάμεων.
Στον αντίποδα αυτής της ανάγκης, η Ελλάδα εμπλέκεται όλο και πιο βαθιά σε μια σύγκρουση που δεν ελέγχει, ενώ οι θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου μετατρέπονται σε ανοιχτό πεδίο στρατιωτικής επιτήρησης και ανταγωνισμού. Η επίκληση του διεθνούς δικαίου ακούγεται ολοένα πιο υποκριτική, όταν οι ίδιες οι μεγάλες δυνάμεις το παρακάμπτουν ή το ερμηνεύουν κατά το δοκούν. Η Μεσόγειος δεν μετατρέπεται τυχαία σε σκηνή πολέμου. Μετατρέπεται επειδή συγκρούονται ενεργειακά σχέδια, στρατιωτικές επιδιώξεις, γεωπολιτικές φιλοδοξίες και ανταγωνισμοί για τον έλεγχο δρόμων, βάσεων και θαλάσσιων ζωνών. Και μέσα σε αυτή τη δίνη, οι λαοί της περιοχής καλούνται να πληρώσουν το τίμημα μιας ολοένα πιο ασταθούς εποχής.
Το κρίσιμο ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο ποιος προκαλεί αυτή την κλιμάκωση. Είναι και ποιος μπορεί να την ανακόψει πριν η Μεσόγειος πάψει οριστικά να είναι θάλασσα συνάντησης λαών, και μετατραπεί ολοκληρωτικά σε πεδίο πολέμου και γκρίζα ζώνη επιβολής τετελεσμένων και διευθετήσεων από τους ισχυρούς.
Πόσα drones πλέουν σε ελληνικές θάλασσες;
Το περιστατικό με το ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στις ακτές της Λευκάδας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μεμονωμένη υπόθεση. Αντίθετα, αποκαλύπτει ότι η Μεσόγειος και οι ελληνικές θάλασσες μετατρέπονται σταδιακά σε πεδίο επιχειρήσεων ενός πολέμου που εξαπλώνεται πολύ πέρα από τα αρχικά του σύνορα. Μέχρι και η Καθημερινή, σε δημοσίευμα της με τίτλο «Αθήνα προς Κίεβο: “Μαζέψτε όλα τα drones”», αποκαλύπτει μια ευρεία ουκρανική επιχείρηση διαρκείας σε ελληνικές περιοχές.
Σύμφωνα με πληροφορίες που αποδίδονται στο πόρισμα του ΓΕΕΘΑ, το συγκεκριμένο drone δεν ήταν το μοναδικό μη επανδρωμένο σκάφος που επιχειρούσε στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά μέρος μιας ευρύτερης αποστολής. Οι ίδιες πληροφορίες κάνουν λόγο για πολλαπλά ουκρανικά drones που κινούνται στην περιοχή, με στόχο ρωσικά πλοία και δεξαμενόπλοια του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Το ερώτημα λοιπόν γίνεται όλο και πιο ανησυχητικό: Πόσα drone επιχειρούν σήμερα στις ελληνικές θάλασσες; Πόσα κινούνται στο Ιόνιο, νότια της Κρήτης ή στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και χωρίς καμία δημόσια ενημέρωση;
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι αυτή μιας Μεσογείου που στρατιωτικοποιείται ραγδαία. Αμερικανικοί στόλοι, ΝΑΤΟϊκές βάσεις, τουρκικές διεκδικήσεις, πολεμικές επιχειρήσεις γύρω από τη Γάζα, και τώρα drones που διασχίζουν θαλάσσιες περιοχές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το ουκρανικό μέτωπο. Οι ελληνικές θάλασσες παύουν σταδιακά να αποτελούν έναν ασφαλή χώρο και μετατρέπονται σε τμήμα μιας ανοιχτής γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Το πιο επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι διαμορφώνεται μια «γκρίζα ζώνη» κυριαρχίας και ασφάλειας. Μη επανδρωμένα σκάφη, στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις ειδικού χαρακτήρα κινούνται σε διεθνή ύδατα, δίπλα σε εμπορικά και επιβατικά πλοία, σε μια κατάσταση όπου τα όρια ανάμεσα στην ειρήνη και στον πόλεμο γίνονται όλο και πιο θολά.
Και ενώ η Ελλάδα εμφανίζεται ολοένα πιο βαθιά εμπλεκόμενη στους σχεδιασμούς ΗΠΑ και ΝΑΤΟ, η κοινωνία παραμένει ουσιαστικά στο σκοτάδι για το εύρος και τον κίνδυνο αυτών των εξελίξεων. Και όμως, τα ερωτήματα επανέρχονται εμφατικά: Ποιος ελέγχει πλέον πραγματικά αυτή τη θαλάσσια περιοχή; Ποιος αποφασίζει τι επιχειρείται μέσα σε αυτήν; Και μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια σύγκρουση που μεταφέρει όλο και περισσότερο το πεδίο της στη Μεσόγειο;
Δεν θέλω τέτοιους φίλους!
Τι θα συνέβαινε αν το ουκρανικό drone έβρισκε τον στόχο του, αν χτυπούσε κάποιο πλοίο ρώσικων συμφερόντων; Τι θα συνέβαινε αν αυτό βυθιζόταν, και προκαλούσε ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή στη Μεσόγειο; Τι θα σήμαινε για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα αλλά και την ίδια την ασφάλεια των θαλασσών μας;
Τι αντίκτυπο έχει η περιφρόνηση της διεθνούς νομιμότητας από το Ισραήλ και η διεκδίκηση του «δικαιώματος» να επιχειρεί εκατοντάδες μίλια μακριά από τις ακτές του; Τι θα συνέβαινε αν κατά το ρεσάλτο στα πλοιάρια του Global Sumud Flotilla είχαμε κάποιο «ατύχημα» που θα επέβαλε την εμπλοκή μας; (δική μας ή της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς εντός των ζωνών δικής μας ευθύνης έρευνας και διάσωσης έδρασαν οι τρομοκράτες του IDF…)
Και όμως, στο όνομα της «σωστής πλευράς της Ιστορίας» στη μία περίπτωση, και της «στρατηγικής συμμαχίας» στην άλλη, η χώρα μας έχει σπαταλήσει πολύτιμο διπλωματικό κεφάλαιο, καταστρέφοντας διακρατικές σχέσεις δεκαετιών, κάνοντας αχρείαστους εχθρούς, μετασχηματίζοντας την εξωτερική πολιτική και τις αμυντικές προτεραιότητες, αποδυναμώνοντας την άμυνα της χώρας προκειμένου να ενισχύσει τον «κοινό ΝΑΤΟϊκό σκοπό».
Και πως «ξεπληρώνουν» οι «φίλοι» αυτή τη στήριξη; Αντιμετωπίζουν το ελληνικό έδαφος και τις θάλασσες ως επιχειρησιακό χώρο. Και απαιτούν πολιτική ανοχή σε ενέργειες που παραβιάζουν κάθε έννοια διεθνούς δικαίου. Όλα αυτά μέχρι να γίνει η στραβή και να δηλώνουν όλοι άγνοια.
Και το εθνικό συμφέρον; Αυτό για ακόμη μια φορά στα αζήτητα. Δεν θέλουμε τέτοιους φίλους, «φίλους» που μας σπρώχνουν στον πόλεμο, «φίλους» που δεν συμβάλουν καθόλου στην αποτροπή και την άμυνα της χώρας, «φίλους» που αυξάνουν τους κινδύνους για τον λαό και τη χώρα!
