Το τελευταίο διάστημα «σκάνε» η μία μετά την άλλη πολύκροτες υποθέσεις εκτεταμένης και βαθύτατης διαφθοράς. «Όλως αιφνιδίως». Στο επίκεντρο βρίσκονται (για την ώρα) τρεις υποθέσεις. Οι δύο αφορούν κυκλώματα με χαρακτηριστικά δικτύωσης εγκληματικών οργανώσεων που λυμαίνονται τον χώρο της εστίασης (Pizza Fan, «Χωριάτικο»). Πρόκειται για υποθέσεις πολύ μεγάλης κλίμακας φοροδιαφυγής, δεκάδων εκατομμυρίων, και άλλων στοιχείων, που παραπέμπουν σε ξέπλυμα χρήματος και σε δεσμούς με το οργανωμένο έγκλημα. Η τρίτη υπόθεση «αποκαλύφθηκε» στο χώρο του αθλητισμού. Ξεκινώντας από την ηγεσία της πολύ αμαρτωλής Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης, και περιλαμβάνοντας μια σειρά από διαιτητές και άλλους παράγοντες που ήδη βρίσκονται κατηγορούμενοι ότι λειτουργούσαν «παράγκα» μεθοδεύσεων για στημένους αγώνες και άλλες συναφείς δραστηριότητες.
Δύο παρατηρήσεις είναι εξαρχής εδώ αναγκαίες. Αφενός, οι υποθέσεις αυτές μόνο «αδέσποτες» δεν είναι: βγαίνουν στην επιφάνεια μέσα σ’ ένα τοπίο όπου η διαφθορά και η ασυδοσία είναι ενδημικές και «θεσμοποιούμενες», συνθέτοντας τις διάφορες όψεις ενός καθεστώτος. Με τέτοιους όρους πρέπει να εκτιμηθούν από πολιτική-κοινωνική άποψη τα όσα αποκαλύπτονται, και όχι ως κάποιος «κεραυνός εν αιθρία» ή, ακόμη περισσότερο, ως αποτέλεσμα κάποιας απόφασης αλλαγής σελίδας και κάθαρσης. Αφετέρου, η ίδια η συγκυρία λέει πολλά. Πολιτική φθορά και έκπτωση-σάπισμα. Κυβερνητική σε πρώτο πλάνο, αλλά επιπλέον με τη γενικευμένη αναξιοπιστία των αντιπολιτεύσεων, που «κολυμπούν» άνετα μέσα στο ίδιο «συμβόλαιο» κατανομής καθεστωτικών ρόλων και ρυθμίσεων. Επιταχυνόμενο ξεχαρβάλωμα κρίσιμων αρμών του κράτους και της οργανωμένης πολιτείας ευρύτερα, μέσα σε περιβάλλον μεγάλων συγκρούσεων και αναδασμών –επιχειρηματικών και άλλων– εν μέσω κρίσης. Και βεβαίως όλα τα παραπάνω μέσα στις συγκεκριμένες, εκφυλιστικές συνθήκες της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου που διανύουμε, και με τις συνακόλουθες μεθοδεύσεις που εκτυλίσσονται.
Η «ανατομία» των πρόσφατων υποθέσεων
Σε αδρές γραμμές:
Pizza Fan. Φοροδιαφυγή τουλάχιστον 25 εκατομμυρίων με στημένη κομπίνα αλλοίωσης των ποσών των αποδείξεων («στην πηγή» με λογισμικό – στα πάνω από εκατό καταστήματα της εταιρείας). Αυτά από έναν πρωτεύοντα παίκτη της αγοράς, και επί σειρά ετών (από το 2021!). Αποκάλυψη και διερεύνηση μετά από καταγγελία και βεβαίως όχι μετά από κάποιο έλεγχο των αρχών (αν και είναι εξοπλισμένες υποτίθεται και με «ειδικά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης» που πιάνουν τα πάντα). Χαρακτηριστικά δομής εγκληματικής οργάνωσης με τον ιδιοκτήτη στην κορυφή και μια σειρά άλλους δικτυωμένους σε διάφορους ρόλους. Με μοτίβα-συμπεριφορές-διαδρομές χρήματος που αφήνουν υπόνοιες για ξέπλυμα πολύ μεγάλων ποσών.
Ας σημειωθεί επιπλέον ότι η εταιρεία είχε ήδη αρχίσει να «κάνει νερά» (κάτι στη μηχανή της μπίζνας είχε αρχίσει να δείχνει όρια το τελευταίο έτος, και εδώ η σκέψη κάθε άλλο παρά πρέπει να περιοριστεί σε αυστηρά οικονομοτεχνικούς συλλογισμούς). Τώρα μάλιστα εμφανίστηκαν ήδη οι πρώτοι υποψήφιοι για την εξαγορά της, και βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πολυφορεμένο παιχνίδι στις πλάτες των 2.500 εργαζομένων της (τόσο από τον νυν ιδιοκτήτη και κατηγορούμενο, όσο και από άλλους παράγοντες, με τη συνέργεια του Υπουργείου Εργασίας). Η εξέλιξη θα δείξει συσχετισμούς και σκοπιμότητες/προτεραιότητες όλων των πλευρών.
Αρτοποιεία – «Χωριάτικο». Η υπόθεση που τώρα έρχεται στην επιφάνεια ως φοροδιαφυγή-εισφοροδιαφυγή, είναι γνωστή τοις πάσι (και ακόμη περισσότερο στις κρατικές αρχές) για πάνω από δέκα χρόνια. Ο ιδιοκτήτης, που διαθέτει και νυχτερινά κέντρα στη Συγγρού, έχει ήδη παλαιότερα καταδικαστεί και φυλακιστεί για μαστροπεία και trafficking, και για ξέπλυμα των χρημάτων απ’ αυτές τις δραστηριότητες μέσω μιας ομάδας επιχειρήσεων: «Χωριάτικο», «Αττικά αρτοποιεία», «Bread factory», «Sfoliata»! Τέλος, είναι ενδεικτικό του μεγέθους του λεκέ το γεγονός ότι ακόμη και ο υπουργός ΠΡΟΠΟ, Μ. Χρυσοχοΐδης, έσπευσε να προαναγγείλει τις επικείμενες αποκαλύψεις σχετικά με την εμπλοκή ανώτερων στελεχών της αστυνομίας και άλλων δημόσιων λειτουργών (Εφορία, ΕΦΚΑ κ.λπ.) σε όλο το φάσμα των «δουλειών» του κ. «Χωριάτικο».
Στημένοι αγώνες (κύκλωμα γύρω από τον Β. Λιόλιο, πρόεδρο της ΕΟΚ, και τον συνεργάτη του, επιχειρηματία Μαυραγάνη). Εδώ το πρώτο που «βγάζει μάτι» είναι η επί σειρά ετών προστασία του εξ Αχαΐας ορμώμενου Β. Λιόλιου, από τον πρόεδρο της ΕΟΕ (Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής) Ι. Κούβελο, σύζυγο της Ντ. Μπακογιάννη, και από τον Μιχ. Μπεκίρη, γόνο γνωστής αχαϊκής πολιτικής οικογένειας και μέχρι πριν λίγες μέρες «εθελοντή»(!) διευθυντή του γραφείου του Κ. Μητσοτάκη (αναγκάστηκε σε παραίτηση μετά την αποκάλυψη ότι δεν διέθετε πτυχίο και επίσημο διορισμό…). Ο Β. Λιόλιος μάλιστα συνεχίζει μέχρι σήμερα να είναι μέλος της ΕΟΕ!
Επίσης χαρακτηριστική πτυχή της υπόθεσης είναι η ιδιοκτησία από τον Λιόλιο της μεγάλης αλυσίδας (εστίασης και αυτή) Coffee Island, που γνώρισε απροσδόκητη ανάπτυξη μέσα σε μόλις λίγα χρόνια. Και εδώ με όρους πολιτικής λογικής, δικαιούται κανείς να υποθέσει ως πλέον πιθανή τη λειτουργία μηχανισμών ξεπλύματος χρήματος. Πάντως καμία κρατική αρχή, ούτε και η ΑΑΔΕ βεβαίως, ούτε άλλωστε και καμία τράπεζα (που όλες τους είναι υποχρεωμένες να διατηρούν υπηρεσίες anti money laundering), δεν κινήθηκε επί σειρά ετών, παρόλο που υπήρχαν σχετικές καταγγελίες. Τώρα φαίνεται ότι κάτι «άλλαξε». Κάποια μετατόπιση συσχετισμών δυνάμεων, ίσως ή άλλον τι…
Γιατί άραγε τώρα;
Ο ακριβής συνδυασμός των πλευρών που κινούν τα νήματα και βγάζουν στην επιφάνεια τέτοιες υποθέσεις δεν μπορεί βέβαια να μας είναι γνωστός. Καταλήγει μάλλον κοινότοπο να επισημάνουμε ότι επικρατεί η απόλυτη αδιαφάνεια. Ότι με τη συνέργεια όλων των εξουσιών (της εκτελεστικής, της νομοθετικής, της δικαστικής και του Τύπου) κυριαρχεί μια ομερτά.
Μέσα σε τέτοιες συνθήκες, σκάνδαλα μεγάλου μεγέθους όπως αυτά φτάνουν στην επιφάνεια συνήθως όταν «έχουν βγει τα μαχαίρια» και ετοιμάζονται μεγάλες συγκρούσεις και ανακατατάξεις. Όπου η επιχειρηματική πλευρά διαπλέκεται με την πολιτική σε κάθε είδους συνδυασμό και σε κάθε κλίμακα – εγχώρια, περιφερειακή ή διεθνή. (Τότε «οι κηλίδες πετρελαίου που εμφανίζονται στην επιφάνεια της θάλασσας μαρτυρούν ότι έχει κτυπηθεί κάποιο υποβρύχιο που βρισκόταν κάτω απ’ αυτήν»). Εδώ και κάποιο διάστημα είναι σαφές ότι διανύουμε τέτοια φάση. Με σοβαρή την εμπλοκή και του περιβάλλοντος της κυβερνώσας οικογένειας.
Συνυπάρχει επίσης η μετατροπή των κρατικών μηχανισμών σε αυτονομημένα κλαν – δίκτυα που λειτουργούν με όρους μαφίας, συμφυόμενα με το βαρύ οργανωμένο έγκλημα και με κοινωνικοπολιτικούς παράγοντες πάσης φύσεως. Οι επαγόμενοι μεταξύ τους ανταγωνισμοί και συγκρούσεις πολλές φορές έχουν διαταράξει ισορροπίες και έχουν πυροδοτήσει εκτεταμένα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών. Τώρα το μείγμα δείχνει να διαθέτει και αυτή τη διάσταση.
Για το τέλος αφήσαμε το «κερασάκι στην τούρτα». Το σύστημα Μητσοτάκη βλέπει (ή μήπως κατά περίπτωση έχει οργανώσει κιόλας;) αυτές τις αποκαλύψεις και σαν ευκαιρία να εμφανιστεί ως «σημαιοφόρος της εξυγίανσης και της κάθαρσης». Για να παίξει όσο είναι δυνατό και με απεριόριστο κυνισμό και μ’ αυτό το πάνδημο αίτημα. Κινείται βέβαια με τόσο χαρακτηριστική των ηθών του χοντροκοπιά και βουλιμικότητα, που δεν είναι παράλογο να εκτιμήσουμε ότι τέτοια κόλπα δεν είναι αρκετά για να του εξασφαλίσουν σοβαρά περιθώρια ανάκαμψης. Φαίνεται όχι μακριά από την πραγματικότητα, η εκτίμηση ότι τα τρέχοντα «κανόνια»-σκάνδαλα σχετίζονται και με τις φιλοτεχνούμενες αναδιατάξεις μέσα στο υπάρχον πολιτικό σύστημα.
