του Μίλτου Λαζαρίδη*
Ο Λιόλιος θα μείνει στην ιστορία του αθλήματος…
Σε κάθε σκάνδαλο ακολουθεί πάντα μια κοινότοπη δήλωση… κρεοπωλείου: «το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκαλο». Είναι ένας κανόνας που επαναλήφθηκε και στην περίπτωση του Liolios-Gate, έχοντας πλέον την ίδια αξία με την ερώτηση «ήρθες;» σε κάποιον που μόλις εμφανίζεται μπροστά σου.
Τίποτα από όσα συμβαίνουν στον ελληνικό αθλητισμό ύστερα από κρατικές παρεμβάσεις δεν ήταν απρόβλεπτο. Αντίθετα, ήταν μαθηματικά βέβαιο ότι θα συμβούν. Όπως και έγινε.
Το ότι ο Λιόλιος ήταν μια παντελώς ακατάλληλη κυβερνητική επιλογή στον ρόλο ενός «κυβερνητικού επιτρόπου» κατά τα πρότυπα της χούντας, ήταν ηλίου φαεινότερο. Σκοπός της τοποθέτησής του δεν ήταν η αλλαγή μιας κατάστασης και νοοτροπίας –πολύ δε περισσότερο η κάθαρση και η επικράτηση ενός γιαλαντζί εκσυγχρονιστικού τεχνοκρατισμού– αλλά η συνέχιση της ήδη κατεστημένης αντίληψης, αυτή τη φορά όμως με «δικά μας παιδιά».
Στον αθλητισμό, η κυρίαρχη επιδίωξη κάθε εμπλεκόμενου, η οποία εκστασιάζει τους «φιλάθλους», είναι η ιδιότητα του «ισχυρού άνδρα». Μια ιδιότητα που παραπέμπει στην προσωποποιημένη εξουσία και δύναμη, με στοιχεία αλαζονείας και αυταρχισμού, με τον οποίο καλό θα είναι να είσαι «φίλος», προσδοκώντας πρόσκαιρα οφέλη.
«Ισχυρός άνδρας» είναι αυτός που μπορεί να ευνοεί, να αδικεί και να επηρεάζει καταστάσεις και διαιτησίες χωρίς να δίνει λόγο πουθενά. Το πρότυπο «Βασιλακόπουλος» τα εξηγεί όλα αυτά πλήρως. Αυτό επιδίωκε και ο Λιόλιος: να γίνει βεζίρης στη θέση του βεζίρη, αλλά αυτή τη φορά δεξιός και όχι σοσιαλιστής. Μόνο που αποδείχθηκε αδέξιος και ανίκανος.
Η διαφθορά δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Απλώς έχει μεγιστοποιηθεί από το στοίχημα, γεγονός που την καθιστά ένα εξαιρετικά δύσκολο και δυσεπίλυτο θέμα, το οποίο υποχρεώνει ακόμα και τον Πρωθυπουργό να αποχωρήσει από την αίθουσα για να μην το αντιμετωπίσει, όπως συνέβη όταν το έθεσε ο μεγάλος Σταύρος Ξαρχάκος.
Διαφθορά υπήρχε από την εποχή του Ματζαβελάκη και του Θωμά Μητρόπουλου. Πάντα υπήρχαν σε κάθε σωματείο άνθρωποι για τις «βρώμικες δουλειές» (ή που υποστήριζαν ότι ήταν ικανοί για αυτές), οι οποίοι αποκτούσαν μυθική υπόσταση και αποδοχή. Αυτό το γεγονός μαρτυρά και τις κολοσσιαίες ευθύνες, καθώς και τη συνενοχή του περίγυρου κάθε ομάδας στη διαμόρφωση αυτής της νοοτροπίας.
Όπως είχε πει η Πατουλίδου, «ντοπαρισμένος είναι αυτός που πιάνεται»· έτσι και διεφθαρμένος είναι αυτός που πιάνεται με τη γίδα στην πλάτη.
Ο κλονισμός της εμπιστοσύνης στη διαιτησία
Ο Λιόλιος, παρασυρμένος από την αυθαιρεσία της επικρατούσας κλεπτοκρατίας –όπου τα αδιευκρίνιστα ποσά δικαιολογούνται με άνεση και με την εύκολη δικαιολογία της συνωμοσίας– θεώρησε ότι είναι προστατευμένος και λειτούργησε εντελώς ασύδοτα, προκαλώντας τεράστια ζημιά.
Οι διακηρύξεις ότι θα πηγαίνει στο σπίτι του κάθε διαιτητής που «θα κάνει ένα παιδί να κλάψει» ή ότι θα αυξήσει τα έσοδα, αποδείχθηκαν πομφόλυγες και αερολογίες. Πολλά παιδιά κλαίνε από δικές του αποφάσεις, ενώ έφτασε στο σημείο να στερείται η ομοσπονδία ακόμα και την κρατική επιχορήγηση. Νόμος του Μέρφυ: «Οτιδήποτε μπορεί να πάει στραβά, θα πάει στραβά».
Η μεγαλύτερη επίπτωση, όμως, είναι ο κλονισμός της εμπιστοσύνης στην ελληνική διαιτησία σε μια πολύ πολωμένη περίοδο, και δεν μπορώ να καταλάβω πώς θα τελειώσουν τα πρωταθλήματα. Η γενίκευση ότι «ο καλύτερος διαιτητής είναι ο… νεκρός διαιτητής», η οποία λίγο-πολύ έχει επικρατήσει, δεν εγγυάται ομαλή συνέχεια.
Με τη βιωματική εμπειρία του προέδρου της Επιτροπής Διαιτησίας σε μία εξαιρετικά πολωμένη περίοδο με τον Άρη και τον ΠΑΟΚ –για την οποία καλύτερα θα ήταν να μιλήσουν οι εμπλεκόμενοι διαιτητές εκείνης της εποχής και που κύλησε ικανοποιητικά ομαλά– θεωρώ ότι πρέπει να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα.
Ο διαιτητής αποτελεί κομμάτι του αγωνιστικού τμήματος της Ομοσπονδίας και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο. Πρέπει, φυσικά, να παρακολουθείται, να ελέγχεται, να επιμορφώνεται, να επιβραβεύεται και να τιμωρείται. Πρέπει επίσης να προστατεύεται σε περιόδους ντεφορμαρίσματος (όπως συμβαίνει και με τους αθλητές), να θωρακίζεται απέναντι σε ανυπόστατες καταγγελίες, να αμείβεται ικανοποιητικά και να προωθείται ή να υποβιβάζεται, ανάλογα με την αντικειμενική αξιολόγησή του από μια επιτροπή που θα απολαμβάνει τον σεβασμό όλων των εμπλεκομένων.
Η άποψη ότι η ανεξαρτησία της διαιτησίας περνά μέσα από επιτροπές αποσυνδεδεμένες από την ΕΟΚ είναι παντελώς λανθασμένη. Οι άνθρωποι των επιτροπών, αν είναι ανεξέλεγκτοι, μπορούν να «παραγοντίζουν» χωρίς να δίνουν λόγο σε κανένα σώμα για το επίπεδο της διαιτησίας. Η μόνη εγγύηση είναι ο δημοκρατικός, καθημερινός έλεγχος της διοίκησης της ομοσπονδίας και ο απολογισμός στις γενικές συνελεύσεις.
Ο Λιόλιος κατάφερε να μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που βούλιαξε το μπάσκετ, λειτουργώντας με την αρνητική λογική του Τιτανικού: ποιος θυμάται, άλλωστε, τα πλοία που δεν βούλιαξαν;
* Σύντομο βιογραφικό του Μίλτου Λαζαρίδη
- Διεθνής καλαθοσφαιριστής του Πανιωνίου ΓΣΣ για 16 χρόνια
- Ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος του Συνδέσμου Αθλητών Καλαθόσφαιρας Ελλάδας (Σ.Α.Κ.Ε)
- Αντιπρόεδρος, γενικός γραμματέας και πρόεδρος της επιτροπής πρωταθλημάτων της μεγαλύτερης αθλητικής ένωσης Αττικής ΕΣΚΑ
- Μέλος της επιτροπής εθνικών ομάδων της ΕΟΚ την εποχή του 1987
- Πρόεδρος της επιτροπής ορισμού διαιτητών της ΕΟΚ
- Γενικός γραμματέας της ΕΟΚ
- Πρόεδρος και γενικός γραμματέας του Πανιωνίου ΓΣΣ
- Πρόεδρος του ΤΑΚ Πανιωνίου ΓΣΣ
- Πρόεδρος της προσωρινής ΚΑΕ Πανιώνιος
- Σύμβουλος στον ΕΣΑΚΕ
