Το είδαμε κι αυτό στη «δημοκρατική Ευρώπη»: ΜΑΤ να προσπαθούν να καταλάβουν ένα Συνταγματικό Δικαστήριο επειδή η σύνθεσή του δεν είναι της αρεσκείας της κυβέρνησης! Συνέβη στην Πολωνία, όπου ένας συνασπισμός ευρωπαϊστών νίκησε στις εκλογές του 2023 τους εθνικιστές του έως τότε κυβερνώντος κόμματος PiS*. Βέβαια το 2024 το PiS κέρδισε τις αυτοδιοικητικές εκλογές, και στις προεδρικές εκλογές του 2025 ο υποψήφιος του PiS επίσης επικράτησε του κυβερνητικού υποψηφίου. Έτσι υπάρχει πλέον μια αναγκαστική συγκατοίκηση του εθνικιστή προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι και του ευρωπαϊστή πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ – ναι, του ίδιου που μας έστελνε τελεσίγραφα πριν και μετά το δημοψήφισμα του 2015… Με άλλα λόγια στην Πολωνία, το 5ο μεγαλύτερο σε έκταση και πληθυσμό κράτος μέλος της Ε.Ε., ευρισκόμενο σε «καυτή» περιοχή (σύνορα με Ουκρανία, Λευκορωσία και ρωσικό θύλακα Καλίνινγκραντ), έχουν διαμορφωθεί δύο μεγάλα πολιτικά-κοινωνικά μπλοκ σχεδόν ισοδύναμα, κι έχει μονιμοποιηθεί ένας διχασμός. Ένας διχασμός με διεθνές υπόβαθρο, αφού το PiS υποστηρίζει τη γραμμή των ΗΠΑ –και δη του τραμπισμού– ενώ η συγκυβέρνηση Τουσκ είναι εντολοδόχος της ευρωκρατίας.
Αλλά πού κολλάει το Συνταγματικό Δικαστήριο; Στο γεγονός ότι η σύνθεσή του διάκειται φιλικά προς το PiS, μειονέκτημα που η κυβέρνηση Τουσκ επιχείρησε να επιλύσει διορίζοντας 8 νέους δικαστές προσκείμενους σε αυτήν (το γεγονός ότι η «ανεξάρτητη δικαιοσύνη» διορίζεται από την εκάστοτε εξουσία δεν ενοχλεί κανένα από τα δύο μπλοκ…). Όμως ο πρόεδρος Ναβρότσκι ενέκρινε μόνο 3 από τους 8, ο δε πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου κίνησε πειθαρχική διαδικασία εναντίον των 3 διότι προέβησαν σε «κομματικού χαρακτήρα δηλώσεις». Τότε ο Τουσκ απλώς έστειλε τα ΜΑΤ να διώξουν από το κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου τους ενοχλητικούς, αφού προηγουμένως έβαλε μια δικαστίνα να τους καθαιρέσει! Είναι χαρακτηριστικό πως το «Ίδρυμα Ελσίνκι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα», αν και είναι ένας οργανισμός φιλικά προσκείμενος στην ευρωκρατία, στη σχετική γνωμάτευσή του τονίζει πως «η νομική βάση της διαταγής για αναστολή των καθηκόντων του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Δικαστηρίου είναι αμφισβητήσιμη».
Βέβαια το αυτί των «δημοκρατών» τύπου Τουσκ δεν ιδρώνει. Τα ΜΑΤ έχουν λοιπόν αποκλείσει το κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, η δικαστική ηγεσία καταγγέλλει απόπειρα πραξικοπήματος, καθημερινά γίνονται αψιμαχίες μεταξύ αστυνομίας και υποστηρικτών του PiS, ενώ επεισοδιακή ήταν και η προχθεσινή επίσκεψη του Πολωνού προέδρου Ναβρότσκι στο κτίριο – όπου πιάστηκε στα χέρια με αστυνομικούς και τη δικαστίνα που υποστηρίζει την κυβέρνηση! Ούτε αυτά όμως εξηγούν επαρκώς γιατί οι αρχές της Πολωνίας αντιμετωπίζουν το ανώτατο δικαστήριο της χώρας ως… συμμορία καταληψιών. Η ουσία αφορά στην πραγματικότητα το εξής ερώτημα, που τροφοδοτεί την κόντρα του Συνταγματικού Δικαστηρίου με την Ε.Ε. εδώ και πάνω από 10 χρόνια: Σε περίπτωση ασυμφωνίας μεταξύ της εθνικής και της ευρωπαϊκής νομολογίας, ποιο δίκαιο προηγείται; Το εθνικό ή το ευρωπαϊκό; Δηλαδή το ερώτημα αφορά σαφώς το τι θα απογίνει με τα τελευταία απομεινάρια εθνικής κυριαρχίας των κρατών μελών της Ε.Ε.
Όπως επισημάνθηκε ήδη, τα δύο μπλοκ δεν αμφισβητούν το σύστημα διορισμού των δικαστών – αρκεί να είναι «δικοί τους»! Έτσι το κυβερνητικό μπλοκ αναγνωρίζει ένα τμήμα του Δικαστηρίου, και το αντιπολιτευτικό μπλοκ ένα άλλο τμήμα. Κι όταν ο κόμπος φτάνει στο χτένι, όποιος έχει ΜΑΤ τα στέλνει να καθαρίσουν… Μόνο που η παράταση της εξευτελιστικής εικόνας υποδεικνύει ότι ο Τουσκ και η παράταξή του δεν έχουν πια την απαιτούμενη επιρροή για να κόψουν τον Γόρδιο Δεσμό (και μετά να καταγγείλουν με τουπέ τον αντιδημοκρατικό αυταρχισμό του Λουκασένκο, λόγου χάρη).
* «Αναδιάταξη του πολιτικού τοπίου στην Πολωνία» (φύλλο 656).
