Στο προηγούμενο φύλλο του Δρόμου επισημαινόταν ότι, με βάση τα αποτελέσματα του Α΄ γύρου των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία, είναι ισχνές οι πιθανότητες του Λούλα να επικρατήσει στον Β΄ γύρο. Και ταυτόχρονα τονιζόταν ότι «εάν έστω και μόνο το 10% από αυτά τα 40 εκατομμύρια [που απείχαν ή έριξαν άκυρο και λευκό] άλλαζε στάση στον Β΄ γύρο και ψήφιζε τον Λούλα, οι δημοσκοπήσεις θα διαψεύδονταν»*. Αυτό ακριβώς συνέβη την περασμένη Κυριακή: η ελαφρά αυξημένη συμμετοχή και η δραστική μείωση των λευκών και άκυρων (σύνολο 5 εκατομμύρια επιπλέον έγκυρες ψήφοι, που κατευθύνθηκαν σχεδόν όλες στον Λούλα) έφραξαν τον δρόμο στον ακροδεξιό Μπολσονάρου και σκόρπισαν απογοήτευση στην Ουάσινγκτον, αλλά και στο ισραηλινό παρακράτος – που βοήθησε παντοιοτρόπως τη βραζιλιάνικη ακροδεξιά ελπίζοντας να απαλλαγεί από την αντίθεση μιας σημαντικής περιφερειακής δύναμης στις γενοκτονικές και επεκτατικές πολιτικές του. Η θρασύτατη επέμβαση του Τραμπ στις βραζιλιάνικες εκλογές, η ανοιχτή υποστήριξη του Νετανιάχου στον Μπολσονάρου, αλλά και οι ρεβανσιστικές «υποσχέσεις» και οι χυδαίες προσωπικές επιθέσεις του ακροδεξιού εναντίον του Λούλα, τελικά λειτούργησαν ανάποδα, ενεργοποιώντας το θυμικό εκατομμυρίων πολιτών που είχαν απογοητευθεί από την κεντροαριστερή διαχείριση.
Πρόκειται για μια σαφώς θετική εξέλιξη, η οποία προσφέρει δόση οξυγόνου όχι μόνο στον λαό της Βραζιλίας, αλλά συνολικότερα στις λαϊκές τάξεις της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, καθώς και στις ελάχιστες πια χώρες της υποηπείρου που εξακολουθούν να αντιστέκονται στην επαναφορά της σε καθεστώς «πίσω αυλής των ΗΠΑ» (με πρώτες το Μεξικό και την Κούβα). Η νίκη του Λούλα και η ταπεινωτική ήττα του αλαζόνα Μπολσονάρου αποκτούν έτσι υψηλή συμβολική αξία στα μάτια των λαών της περιοχής, που βλέπουν να ανακόπτεται για πρώτη φορά εδώ και καιρό ο οδοστρωτήρας των Γιάνκηδων και των Λατινοαμερικάνων υποτακτικών τους. Κι αυτό ισχύει παρόλο που τα χέρια του Βραζιλιάνου προέδρου θα είναι πιο δεμένα απ’ ό,τι στο παρελθόν, δεδομένης της συντηρητικής πλειοψηφίας στα δύο νομοθετικά σώματα της χώρας. Εξάλλου η νέα θητεία του Λούλα μάλλον δεν θα απαλλάξει τη λαϊκή πλειοψηφία από τα βάσανά της, ούτε θα τροποποιήσει άρδην τον ενίοτε αμφιλεγόμενο ρόλο της Βραζιλίας στην περιοχή (χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των Βραζιλιάνων «κυανόκρανων» στην Αϊτή το 2004-2017, που στην πράξη λειτουργούσαν ως στρατός κατοχής…).
Από ευρύτερη γεωπολιτική σκοπιά, πάντως, ανακούφιση ένιωσαν και οι εταίροι της Βραζιλίας στην ομάδα BRICS, η οριακή συνοχή και αποτελεσματικότητα της οποίας θα έμπαινε σε ακόμα μεγαλύτερη αμφισβήτηση από μια διοίκηση Μπολσονάρου. Τέλος, το απρόσμενο λαϊκό χαστούκι στη βραζιλιάνικη ολιγαρχία απέκτησε πολλαπλασιαστική ισχύ εξαιτίας της πανικόβλητης φυγής του Μπολσονάρου, που άφησε στα κρύα του λουτρού τους συνεργάτες και οπαδούς του και διέφυγε αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων στις ΗΠΑ, με τη βοήθεια του Αργεντίνου «ομόδοξου», του Μιλέι. Φυσικά η ακροδεξιά και η ελίτ της σημαντικότερης λατινοαμερικάνικης χώρας θα αναρρώσουν κάποια στιγμή και, με την πάντα πολύτιμη βοήθεια της Ουάσινγκτον, θα επιχειρήσουν ξανά να «πάρουν το αίμα τους πίσω». Για την ώρα όμως είναι απολαυστικό το αξιοθρήνητο θέαμα που προσφέρουν!
Ε.Φ.
* «Κρίσιμη αναμέτρηση στη Βραζιλία» (φύλλο 794).
