Η ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα αποτέλεσε ένα νέο επιθετικό κήρυγμα της φθίνουσας υπερδύναμης, μια διακήρυξη ανασύνταξης της αμερικανικής ισχύος και, δευτερευόντως, της «συλλογικής Δύσης». Με αρκετή δόση αμερικανικού σωβινισμού-πραγματισμού, ιστορικής αυθαιρεσίας και της γνωστής νοοτροπίας του αφέντη που απαιτεί από τους άλλους να συμμορφωθούν.
Το μήνυμα ήταν σαφές: Η παγκοσμιοποίηση και ο εφησυχασμός επέτρεψαν στους ανταγωνιστές της Δύσης να ισχυροποιηθούν. Η πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ δεν είναι πλέον εξασφαλισμένη. Χρειάζεται παραγωγική ανασυγκρότηση, τεχνολογική υπεροχή, στρατιωτική ενίσχυση και, πάνω απ’ όλα, θέληση για κυριαρχία.
Για να θεμελιώσει αυτή τη νέα σταυροφορία, ο Ρούμπιο επιστράτευσε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Ανακάλυψε –ανιστόρητα και αυθαίρετα– στους αρχαίους Έλληνες την ατομικότητα, τη φιλοδοξία και τον ανταγωνισμό ως βασικά χαρακτηριστικά που κληροδότησαν στη Δύση. Κατασκεύασε μάλιστα μια εκπληκτική ιστορική αλυσίδα: Αλέξανδρος, Καίσαρας, Καρλομάγνος, Κορτές! Η κατάκτηση και η επιβολή παρουσιάστηκαν ως αδιάκοπη εκδήλωση του δυτικού πνεύματος. Του οποίου τη σκυτάλη παρέλαβαν –ελέω Θεού, God bless America– οι ΗΠΑ.
Έτσι, οι αρχαίοι Έλληνες μεταμορφώνονται σε προδρόμους του σύγχρονου Αμερικανού κυρίαρχου. Και ο Κορτές, ο κατακτητής του Μεξικού, αποκτά θέση στην ένδοξη γενεαλογία του δυτικού πολιτισμού. Ούτε λόγος για αποικιοκρατία, εξόντωση λαών, λεηλασία, πολέμους, γενοκτονίες και υποδούλωση. Ασήμαντες λεπτομέρειες μπροστά στο μεγαλείο της δυτικής και αμερικανικής φιλοδοξίας.
Ο Ρούμπιο αδυνατεί να συλλάβει τα μεγάλα επιτεύγματα του ελληνικού πολιτισμού: τον αναστοχασμό, τη διερώτηση, το μέτρο, την τραγικότητα της ανθρώπινης πορείας, τον Δήμο, τη Δημοκρατία, το θέατρο ως στοιχείο βασικό της κοινωνίας και της εκπαίδευσης των πολιτών, τα όρια της εξουσίας. Αυτό που έκανε σπουδαίο τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό ήταν επίσης η δυνατότητα να βλέπει τον κόσμο από τη θέση του άλλου, όχι η λατρεία της ισχύος. Από αυτή τη μεγάλη ιστορική, πνευματική και πολιτική περιπέτεια γεννήθηκαν η φιλοσοφία, η τραγωδία και η δημοκρατική σκέψη.
Ο Αισχύλος πολέμησε στον Μαραθώνα και θεώρησε τη συμμετοχή του άξια να μνημονευτεί στον τάφο του. Όμως στους «Πέρσες» δεν ύμνησε απλώς τη νίκη των Ελλήνων. Έβαλε στη σκηνή τον πόνο των ηττημένων, την οδύνη του αντιπάλου, την καταστροφή που προκαλεί η αλαζονεία της εξουσίας.
Και ο Ευριπίδης, στις «Τρωάδες», προειδοποιούσε:
«μῶρος δὲ θνητῶν ὅστις ἐκπορθεῖ πόλεις, ναούς τε τύμβους θ᾽, ἱερὰ τῶν κεκμηκότων, ἐρημίᾳ δοὺς αὐτὸς ὤλεθ᾽ ὕστερον».
«Ανόητος όποιος καταστρέφει πόλεις, ναούς και τάφους. Αφού τα παραδώσει στην ερήμωση, στο τέλος χάνεται και ο ίδιος».
Τι ειρωνεία να ακούγονται σήμερα κηρύγματα περί δυτικού μεγαλείου, ενώ πόλεις ισοπεδώνονται, λαοί ξεριζώνονται, γενοκτονίες μεταδίδονται απευθείας και ο πόλεμος επανέρχεται ως κανονικό εργαλείο της διεθνούς πολιτικής!
Αλλά ο Ρούμπιο «ξέχασε» εντελώς την ύβρη. Την υπεροψία εκείνου που, μεθυσμένος από τη δύναμή του, περιφρονεί κάθε όριο, κάθε μέτρο, κάθε δικαίωμα του άλλου. Και ξέχασε πως στην ελληνική τραγωδία η ύβρις δεν μένει χωρίς συνέπειες.
Υπάρχει και μια δεύτερη ειρωνεία. Όλα αυτά ειπώθηκαν στην Πνύκα. Εκεί όπου οι ελεύθεροι πολίτες, παρά τους αποκλεισμούς της αρχαίας δημοκρατίας, συγκεντρώνονταν όχι για να χειροκροτούν κάποιον ισχυρό, αλλά για να συζητούν και να αποφασίζουν. Εκεί όπου εγκαθιδρύθηκε η ισηγορία. «Τίς ἀγορεύειν βούλεται;».
Σήμερα δεν υπάρχει Δήμος! Ο αποκλεισμός των πολιτών αποτελεί κανόνα της σύγχρονης «δημοκρατορίας». Στο τιμόνι βρίσκεται η ολιγαρχία του πλούτου, η «χρηματιστική» κατά τον Αριστοτέλη, η απεριόριστη επιθυμία πλουτισμού που υποκαθιστά μια οικονομία στην υπηρεσία του «ευ ζην». Μια πανίσχυρη ολιγαρχία επιβάλλει τους όρους της στην ανθρωπότητα με τη μέγιστη βαρβαρότητα, κυνισμό και χωρίς κανένα μέτρο.
Η Πνύκα μετατρέπεται σε σκηνικό όπου οι ισχυροί ανακοινώνουν τις στρατηγικές τους. Και από κάτω ολιγάρχες, καναλάρχες, επίσημοι χειροκροτούν μετά μανίας. Η πλήρης αντιστροφή. Τεράστια ασέβεια προς το ελληνικό πνεύμα και ασύδοτος γραικυλισμός. Γραικύλος: ο δουλοπρεπής Έλληνας, υποταγμένος σε ξένους αφέντες.
Και στη σημερινή επίσημη Ελλάδα; Δουλοπρέπεια και άγιος ο Θεός! Ύμνοι για την ομιλία, υπερηφάνεια επειδή μας ανακήρυξαν «πυλώνα σταθερότητας», ικανοποίηση επειδή μας θεωρούν πολύτιμο σύμμαχο. Κάποιοι τόλμησαν να χαρακτηρίσουν τον Ρούμπιο Πόντιο Πιλάτο για το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Ως εκεί. Μην υπερβάλλουμε κιόλας!
Καμία σοβαρή συζήτηση για τη θέση της Ελλάδας στους νέους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Κουβέντα για τους κινδύνους, τις δεσμεύσεις, την κυριαρχία που απομένει σε μια χώρα η οποία πανηγυρίζει επειδή την επέλεξαν για προχωρημένο φυλάκιο, «κάθετο διάδρομο», κόμβο, πολυμορφικό συμπληρωματικό «εργαλείο».
Ο μεταπρατικός κόσμος, ως σύγχρονος γραικύλος, παρακαλά να μας παραχωρήσουν μια καλή θέση στα σχέδιά τους οι ισχυροί. Το πραγματικό ζητούμενο είναι να μπορέσει η ελληνική κοινωνία να αποφασίζει για τη δική της πορεία και να γίνει υποκείμενο της ιστορίας της. Αυτό όμως έχει μία βασική προϋπόθεση: Να αρνηθούμε την εθνική και κοινωνική μας αλλοτρίωση.
Δρόμος της Αριστεράς
