Μέσα στο πολιτικό κλίμα που διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα, γίνεται πλέον όλο και πιο έκδηλη μέσα στην κυβερνητική παράταξη μια αυξανόμενη αναταραχή, ένας εκνευρισμός.
Μηνύματα ότι έχει δρομολογηθεί κάποιου τύπου (το ποιου τύπου θα μας απασχολήσει στη συνέχεια) κυβερνητική αναπροσαρμογή, έρχονται από τις πιο διαφορετικές κατευθύνσεις και για τους πιο διαφορετικούς λόγους. Και «από τα κάτω» (από την κοινωνία που ασφυκτιά και δυσφορεί, αν και με παθητικοποιημένους όρους για την ώρα), αλλά πιο επιδραστικά «από τα πάνω» (από μερίδες ολιγαρχικών κέντρων για τα οποία το σύστημα διαχείρισης Μητσοτάκη έχει γίνει ασύμφορο, ή και που διεκδικούν άλλη κατανομή στις μεγάλες μοιρασιές που βρίσκονται σε εξέλιξη). Έρχονται όμως και «απ’ έξω» (το ιταμό μήνυμα της Κ. Γκίλφοϊλ, ότι «μπορεί και εδώ να αλλάξουμε την κυβέρνηση αν θελήσουμε», είναι μόνο η πιο κραυγαλέα εκδήλωση βαθύτερων διεργασιών που ξεδιπλώνονται παρασκηνιακά, και δείχνουν πάρα πολλά για το πώς λύνονται οι λογαριασμοί μεταξύ αντιθετικών επιρροών που εσωτερικεύει το «οικόπεδο-χώρος-κόμβος» Ελλάδα).
Οι διαστάσεις του «από τα πάνω» και του «απ’ έξω» βεβαίως αλληλοδιαπλέκονται ασυστόλως, κάνοντας απίθανα χαρμάνια με τα διάφορα (και συχνότατα αλληλοσυγκρουόμενα) σχέδια για τα ενεργειακά: μεταφορά αμερικανικού LNG από συγκεκριμένες εφοπλιστικές μερίδες, καλώδια από ομίλους αρθρωμένους πιο «ευρωπαϊκά» και με συμμετοχή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και απίστευτοι συνδυασμοί και εντάσεις ανάμεσα σε κέντρα των ΗΠΑ και σε διάφορες πλευρές της Ευρώπης (γερμανικής, γαλλικής κ.λπ.), πολύπλευρη εμπλοκή του Ισραήλ που αγοράζει υποδομές, αλλά και της Τουρκίας που και αυτή διαρκώς αγοράζει και αυξάνει την παρουσία της σε πολύ ευαίσθητες περιοχές (Ανατολικό Αιγαίο, Θράκη, και Κρήτη εσχάτως).
Δίνοντας μια πρώτη χοντρική (αλλά ως προς την ουσία της ακριβή) εικόνα της σημερινής κατάστασης: Το σύστημα διαχείρισης «Μητσοτάκης + σημιτικοί + ΕΛΙΑΜΕΠ + πρώην ΛΑΟΣ», υπό την μπαγκέτα του πρώτου και παρά το εξασφαλισμένο πλήρες κενό αντιπολίτευσης (η συστημική αντιπολίτευση είναι «συμπολιτευόμενη» και η «εξωσυστημική» «πετά αετό», χωρίς κανένα τεκμήριο αθωότητας πλέον), φαίνεται όλο και πιο δύσκολο να εξασφαλίσει τη συνέχισή του. Λέμε «φαίνεται» διότι επιστρατεύει κάθε είδους μέσο προκειμένου να «διαπραγματευτεί» την παράταση της παραμονής του, ή έστω την παρουσία του την επόμενη μέρα, ή και την ασυλία του. Η παρτίδα αυτή εκτυλίσσεται με βουβή την κοινωνία, και με όλους τους εξουσιαστικούς μηχανισμούς έτοιμους να φιλοτεχνήσουν την επόμενη μέρα, αναπροσαρμόζοντας μόνο την πρόσοψη προκειμένου «να παραμείνουν όλα ίδια».
Το ενεργειακό, το οικιστικό και η εγκατάλειψη της περιφέρειας μπορούν να «ρίξουν» κυβερνήσεις
Μερικές από τις κεντρικότερες επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη (που για όλες τους βρήκε «στρωμένο το δρόμο» από τις κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ/Τσίπρα, και τις απογείωσε χωρίς αντιστάσεις για πολύ ευεξήγητους λόγους) έρχονται τώρα, μέσα στις συνθήκες διεθνούς κρίσης και αναταραχής, ως μπούμερανγκ:
Πρώτα απ’ όλα, αυτό ισχύει για όλες τις απολύτως εμπρόθετες πλευρές της κυβερνητικής πολιτικής που αφορούν την ηλεκτρική ενέργεια και τα ορυκτά καύσιμα: ΑΠΕ (χωρίς πρόβλεψη για μπαταρίες!), χρηματιστήριο ηλεκτρικής ενέργειας (βασισμένο στο LNG!), συνειδητή εκθεμελίωση της λιγνιτικής παραγωγής, ιδιωτικοποίηση και ουσιαστικός έλεγχος της ΔΕΗ από ξένα επιθετικότατα funds (CVC), μνημονιακή θηριώδης φορολόγηση της κατανάλωσης πετρελαίου και βενζίνης και, πιο πρόσφατα, η ολέθρια ασφυκτική πρόσδεση της Ελλάδας στο πανάκριβο (και με όχι εξασφαλισμένη την επαρκή του διάθεση) αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).
Η εκτός ελέγχου ακρίβεια δεν είναι «φυσικό φαινόμενο», ούτε μόνο «εξωτερική πέραν ελέγχου συνθήκη». Οφείλεται σε αποφασιστικό βαθμό σε όσα αναφέραμε πιο πάνω. Πιέζοντας ασφυκτικά τα λαϊκά στρώματα αλλά και το ενεργειακό (άμεσο και έμμεσο) κόστος των εμποροβιοτεχνικών και των αγροδιατροφικών δραστηριοτήτων, το μείγμα γίνεται πολιτικά αποσταθεροποιητικό για την κυβέρνηση – έως και εκρηκτικό, οπότε και, πολιτικά, «ο χειμώνας ίσως δεν βγαίνει». Οι αντιδράσεις έχουν αρχίσει να έρχονται και από χώρους που ελέγχει η Ν.Δ. (από στελέχη της στον αγροτικό κόσμο, στη ΓΣΕΒΕΕ, στο Εμπορικό Επιμελητήριο και αλλού). Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι τόσο κλειδωμένη στη μνημονιακή υποτέλεια που ούτε καν διανοείται να αποφασίσει μέτρα μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα, όπως αυτά που παίρνουν πολλά άλλα κράτη μέλη χώρες της Ε.Ε.
Κατά δεύτερο, η πρωτοφανής «απελευθέρωση» της αγοράς ακινήτων, μαζί με την παράδοση στη βραχυχρόνια μίσθωση και την ασύδοτη τουριστική εκμετάλλευση, φέρνει τα δικά της εκρηκτικά φορτία (η αντικοινωνική επιθετικότητα που ξεσπιτώνει κόσμο είναι πανευρωπαϊκή – βλ. και το πρόσφατο ογκώδες κύμα διαμαρτυρίας στην Ισπανία), εμποδίζοντας τους νέους ανθρώπους να ζήσουν, να κάνουν οικογένεια.
Και καπάκι σε όλα τα παραπάνω, ο κυβερνητικός μηχανισμός – αυτό το απίστευτο μείγμα ακραίας διαφθοράς και γιάπικης περιφρόνησης των λαϊκών στρωμάτων, από τον ίδιο τον Μητσοτάκη μέχρι τους κάθε λογής Θεοχάρηδες, Γεωργιάδηδες κ.λπ. που κάθε μέρα ξεφυτρώνουν και προκαλούν– κάνει επιδείξεις αλαζονείας και προσβολής του κόσμου σε όλα τα επίπεδα (στη νοημοσύνη μας, στα αισθήματά μας, στις θεμελιακές αξίες μας).
Μηνύματα ότι έχει δρομολογηθεί κάποιου τύπου κυβερνητική αναπροσαρμογή, έρχονται από τις πιο διαφορετικές κατευθύνσεις… Η παραμονή Μητσοτάκη στην ηγεσία της Ν.Δ. και στην πρωθυπουργία φαντάζει πλέον από πολύ αμφίβολη έως εντελώς απίθανη
Ένα επιπλέον τρίτο ρεύμα κοινωνικής δυσφορίας που έρχεται να προστεθεί, δείχνοντας κι αυτό ότι μάλλον έχουν ξεπεραστεί για το σημερινό κυβερνητικό σχήμα οι δυνατότητες ανάταξης-επιστροφής του, αφορά την οργή που προκαλούν όσα αθροιζόμενα αποκαλύπτουν τη σκόπιμη επιλογή υποβάθμισης, απαξίωσης και ξεπουλήματος κρίσιμων περιφερειών της χώρας. Και πιο συγκεκριμένα, των πόρων και των υποδομών τους (αυτό είναι καταφανές ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα, όπου η πολιτική κρίση για τη Ν.Δ. δεν μπορεί να κρυφτεί). Ενώ το κοκτέιλ συμπληρώνεται (αλλά δεν εξαντλείται) με όλα τα ανά την επικράτεια αίσχη που αφορούν το σχεδιασμένο ξεχαρβάλωμα της Δημόσιας Παιδείας και της Υγείας και τη βίαιη στροφή τους προς την πιο ασύδοτη ιδιωτικοποίηση (που καταστρέφει, θέτει σε διακινδύνευση και παίρνει ζωές).
Μια παρέα –ένα συνεχές– ολιγαρχικών συμφερόντων, μελών και παρακοιμώμενων της κυβερνώσας οικογένειας, υψηλόβαθμων δικαστικών, μιντιακών μεγαλοπαραγόντων και καθαρμάτων κάθε λογής του βαρέος, μαφιόζικου εγκλήματος, τρώνε και πίνουν γύρω από το ίδιο τραπέζι, επιδεικνύουν τη χλιδή τους, βρίζουν, «μπαζώνουν» τα ίχνη των ανομιών τους και αλληλοαθωώνονται, προκαλούν τον κόσμο και παίζουν παίγνια με τις ζωές μας (στα τρένα, στις κλινικές, στα όσα πρωτοφανή δείχνει η υπόθεση με το Μετρό και τις ζημιές που έχει προκαλέσει σε δεκάδες πολυκατοικίες στην Κυψέλη, και τόσα άλλα που συμβαίνουν με καταιγιστικούς ρυθμούς – και πρέπει να ξαναμάθουμε να τα αθροίζουμε, να τα γενικεύουμε, να τα κάνουμε μέτωπα κοινωνικής αντίδρασης, αντιστεκόμενοι στον μιθριδατισμό που μεθοδεύεται).
Πάντως κάποια στιγμή αγγίζονται και τα όρια ακόμη και των πιο «αεροστεγών» πολιτικοκρατικών εγκληματικών δικτύων. Συχνά και από ρήγματα που προκύπτουν «εκ των ένδον». Καθόλου αναπάντεχα, αυξάνονται τελευταία οι πληροφορίες και οι σχετικές εκτιμήσεις, ότι η υπόθεση των υποκλοπών ίσως αποτελέσει για τον Μητσοτάκη –με τις απειλές μη διαχειρίσιμων αποκαλύψεων που έρχονται από την πλευρά που κρύβεται πίσω τον ισραηλινό Ντίλιαν– τη χαριστική βολή. Η οποία θα τον υποχρέωνε εκόντα-άκοντα να επισπεύσει την έξοδό του, με εκλογές ή και χωρίς εκλογές. Πολύ περισσότερο μάλιστα αν τέτοιες παρενέργειες των υποκλοπών εκδηλωθούν μέσα στην κοινωνική δυσφορία που αναμένεται να φέρει ο πολύ δύσκολος χειμώνας ακρίβειας που φαίνεται ότι έρχεται.
***
Πολιτικοεκλογικά, αυτήν την περίοδο η κυβέρνηση πιέζεται πρωτίστως από τα δεξιά. Κατά κύριο λόγο από τις κινήσεις που οδηγούν σε «κόμμα Σαμαρά», το οποίο δείχνει ότι παρουσιάζει υπολογίσιμη δυνατότητα ενσωμάτωσης ενός τμήματος της «από τα δεξιά» εκφραζόμενης κοινωνικής δυσφορίας. Το κυβερνητικό άγχος και η σπασμωδικότητα για την αντιμετώπιση των διαρροών «προς Σαμαρά» είναι απολύτως αποκαλυπτικά. Πέραν όλων των άλλων (μέχρι και της καλλιέργειας ατμόσφαιρας «εθνικής κρίσης» προκειμένου να εκβιαστεί η επανασυσπείρωση ψηφοφόρων), επιστρατεύονται ξανά τα «άνευ οποιουδήποτε φραγμού» κόλπα που παίζουν με το χαρτί «κόμματος Κασιδιάρη», προκειμένου να διαμορφώσουν το τοπίο στα δεξιά της Ν.Δ. καταπώς προκρίνουν ότι τους συμφέρει.
Αυτές οι διαρροές «προς Σαμαρά» τροφοδοτούνται τόσο από το πεδίο «εθνικά ζητήματα – οργή για τον κυβερνητικό ενδοτισμό» (τα προβλήματα που μπορούν να θέσουν οι ΝΑΤΟ/ισραηλόφρονες εκδοχές πατριωτισμού, τις οποίες μπορεί να εκφράσει ο Σαμαράς, απαιτούν ένα ξεχωριστό σημείωμα), όσο και από το πεδίο «λαϊκότητα – παραδοσιακές αξίες έναντι παγκοσμιοποιητικής woke ατζέντας» (άλλο ένα θέμα που χρειάζεται ξεχωριστή συζήτηση). Πάντως ακόμη και με σχετικά μετριοπαθή επίπεδα τέτοιας κατεύθυνσης διαρροών, η παραμονή Μητσοτάκη στην ηγεσία της Ν.Δ. και στην πρωθυπουργία φαντάζει από πολύ αμφίβολη έως εντελώς απίθανη.
Επί της ουσίας εν τέλει: Η «επόμενη μέρα» δείχνει ότι ο κορμός των κυβερνητικών λύσεων θα είναι μάλλον «δεξιός-κεντροδεξιός», χωρίς καθόλου να αποκλείεται πάνω σ’ έναν τέτοιο «κορμό» να χρειαστεί να υπάρξουν σημαντικές ενισχύσεις – μετακλήσεις – υποστυλώσεις από τη μεριά της λεγόμενης «κεντροαριστεράς/αριστεράς» πάσης κοπής. Άλλωστε αυτή η «κεντροαριστερά/αριστερά» έχει ολοκληρώσει μια άνευ προηγουμένου δεξιά μετατόπιση, και βρίσκεται σε βαθιά, δομική απαξίωση.
