Παραιτήθηκε εν τέλει ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ. Αναμενόμενη εξέλιξη εδώ και κάποιους μήνες. Οι λόγοι αφορούν το εύρος της κοινωνικής του απονομιμοποίησης –η αντιδημοφιλία του έπιασε αρνητικό ρεκόρ– αλλά και το βάρος των μεγάλων τρανταγμών εντός του πολιτικού συστήματος της Βρετανίας, το οποίο επιφέρουν οι τρέχουσες εξάρσεις της αθεράπευτης, δομικής πολιτικοοικονομικής της κρίσης.
Μόλις ενάμιση χρόνο μετά την άνετη κοινοβουλευτική του επικράτηση στις εκλογές του Ιουλίου του 2024, όπου είχε εξασφαλίσει το 63% των εδρών (αν και μόλις με το 33,7% των ψήφων, ελέω του ακραία καλπονοθευτικού βρετανικού εκλογικού συστήματος), το Εργατικό Κόμμα υπέστη υπό την ηγεσία Στάρμερ διαδοχικές συντριβές σε μια σειρά από ενδιάμεσες εκλογικές αναμετρήσεις, και στη συνέχεια στις πρόσφατες τοπικές εκλογές. Έτσι η Βρετανία βρίσκεται σήμερα σε αναζήτηση του όγδοου πρωθυπουργού της μέσα σε μόλις 10 χρόνια!
Επιλογές πολέμου και αντικοινωνικής επιθετικότητας
Χωρίς υπερβολή, ο Κιρ Στάρμερ ανήγαγε τον «διαρκή πόλεμο ενάντια στη Ρωσία» και την ενίσχυση της Ουκρανίας σε μόνη ουσιαστική προτεραιότητα της κυβέρνησής του. Κατά τα άλλα, Keir is never here («Ο Κιρ δεν είναι ποτέ εδώ»), όπως λέει ένα πολύ διαδεδομένο λαϊκό σύνθημα αυτής της περιόδου στη Βρετανία. Έτσι έγιναν αλλεπάλληλες οικονομικές ενέσεις δισεκατομμυρίων λιρών προς το Κίεβο, σε μια περίοδο μάλιστα που η Βρετανία αντιμετωπίζει πλέον σοβαρές δημοσιονομικές ανισορροπίες και οριακές συνθήκες αναχρηματοδότησης του δυσθεώρητου δημόσιου χρέους της. Με όλα τα συνοδευτικά ακραία αντικοινωνικά μέτρα: λιτότητα, περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, ακόμη και σε στρατηγικές κρατικές υποδομές!
Επί Στάρμερ ήταν απεριόριστη η πολιτικοστρατιωτική στήριξη των τυχοδιωκτισμών του Ζελένσκι: η Βρετανία παίζει πρωταγωνιστικό πολιτικό (αλλά και οργανωτικό-εκτελεστικό) ρόλο στα πλήγματα που γίνονται τελευταία βαθιά στο εσωτερικό της Ρωσίας, στην προμήθεια του Κιέβου με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και άλλα κρίσιμα οπλικά συστήματα, αλλά και στην επιδίωξη ανοίγματος νέων εστιών σύγκρουσης σε όλη την περίμετρο της Ρωσίας – από τον Βόρειο Ατλαντικό μέχρι τη Βαλτική, και από εκεί μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα. Όχι βέβαια πως αυτή η γραμμή εγκαινιάστηκε με τον Στάρμερ: και ο Μπόρις Τζόνσον «ανδραγάθησε», πολύ ηχηρά άλλωστε. Επί πρωθυπουργίας Στάρμερ όμως «προστέθηκαν πολλοί όροφοι στο κτίριο» και το τρίο E3 (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία), παρά τα αλληλοαρπάγματά του, προώθησε πολύ τη στροφή προς την επιβολή «πολεμικής οικονομίας» στην Ευρώπη.
Σ’ ένα δεύτερο επίπεδο, άμεσα αλληλοσυνδεόμενο με τα παραπάνω, o Στάρμερ προχώρησε με μεγάλες δρασκελιές τη στρατηγική επιλογή των μερίδων των ελίτ που κυριαρχούν στη Βρετανία (και στην «Ευρώπη»), για πλήρη αντιστροφή-εξάλειψη του Brexit. Κι αυτό φέρνει τα δικά του τραντάγματα, και «εκ των άνω» και «εκ των κάτω»:
– Στις «συστημικές κορυφές», προκάλεσε μεγάλες εντάσεις εντός των βρετανικών ιθυνουσών ελίτ, αλλά και πεδία έντονων βρετανικών συγκρούσεων με την τραμπική διοίκηση των ΗΠΑ, που όρισαν σε σημαντικό βαθμό την τύχη του Στάρμερ.
– «Από τα κάτω», διεύρυνε τα μεγάλα κοινωνικά ρήγματα (ιδιαίτερα ανάμεσα στα εργατικά κέντρα του βρετανικού Βορρά και στα χρηματοπιστωτικά κέντρα του Λονδίνου και της Νότιας Αγγλίας), αλλά και όλα όσα «οικοδομούνται» με πρώτη ύλη το μεταναστευτικό.
Και τώρα «με ποιον και προς τα πού»;
Ο Άντι Μπέρναμ προβιβάστηκε εσπευσμένα από δήμαρχος του Μάντσεστερ σε βουλευτή του Εργατικού Κόμματος, και φαίνεται ότι μάλλον θα «στεφθεί» (ελλείψει αντιπάλου) επόμενος πρωθυπουργός. Ο Μπέρναμ μπορεί ενδεχομένως να δώσει, λόγω της «φιλεργατικής αύρας» που τον συνοδεύει από τη δημαρχιακή του θητεία, μια προσωρινή ανάσα στο Εργατικό Κόμμα (και κατ’ επέκταση στο βρετανικό παραπαίον δικομματικό σύστημα), εκτονώνοντας την πίεση για άμεσες εκλογές – οι οποίες θα έφερναν καταποντισμούς και ανακατατάξεις ικανές να απαιτήσουν εργώδεις και δαπανηρούς συστημικούς ελιγμούς αποκατάστασης. Πάντως η συνέχεια της πολιτικής γραμμής των ελίτ δείχνει να παραμένει εν πολλοίς εγγυημένη. Ακόμη περισσότερο εφόσον ο παραιτηθείς Στάρμερ δεν φεύγει άμεσα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η πλήρης εξοικείωση-ρύθμιση-συμμόρφωση του διαδόχου του με τις βασικές επιλογές!
Όμως τα αδιέξοδα παραμένουν, το ίδιο και τα φορτία που κλονίζουν την κοινωνική συναίνεση. Έχουμε πολλά να δούμε.
