Η δημόσια σφαίρα κατακλύζεται το τελευταίο διάστημα από τις προεκλογικές κενές «διακηρύξεις» των κομμάτων από το βήμα της Θεσσαλονίκης, από την αποκάλυψη μιας εκτεταμένης μαφιοποίησης (βλέπε ό,τι σχετίζεται με κολωνακιώτικα «στέκια» όπου «τελείωσαν» τον Γιώργο Μαζωνάκη, και το πελατολόγιο αυτών των «ιδρυμάτων»), και λίγο –αλλά πολύ απειλητικά– γίνεται κάποιος λόγος για τον «δύσκολο χειμώνα» και την ενεργειακή κρίση, καθώς και για το τρίγωνο «Ελλάδα-Ισραήλ-Τουρκία».
Η πολιτική σφαίρα εξελίσσεται τάχατες σαν να μην υπάρχει μια πραγματικότητα ραγδαίων αλλαγών σε ολόκληρο τον κόσμο, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να μην διαπεράσουν ως μεγάλα κύματα όσα θα συμβούν στη χώρα και την περιοχή μας. Λες και έχει μεγάλη σημασία αν ο κ. Φλωρίδης θα πολιτευτεί στην Α΄ Θεσσαλονίκης, αν η κ. Κασιμάτη θα πάει ή όχι στο ΠΑΣΟΚ, αν ο τάδε τραγουδιστής ή αθλητής θα είναι στα ψηφοδέλτια.
Φυσικά δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι έτσι κι αλλιώς θα έχουμε πολιτικές ανακατατάξεις. Όμως η πρόσληψη της πραγματικότητας χωρίς να βλέπουμε τη «μεγάλη εικόνα» των εξελίξεων εντός του περιβάλλοντος της πολυκρίσης, των πολέμων, των μεγάλων αλλαγών, στερεί την όποια δυνατότητα προσανατολισμού.
Την εβδομάδα που πέρασε είχαμε δύο πολύ σοβαρά γεγονότα, που υπογραμμίζουν το γεγονός πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη καμπή παγκόσμιας σημασίας, πολύ σημαντικότερη από το αποτέλεσμα των εκλογών στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ στη Γερμανία και την άνοδο της ακροδεξιάς. Ποια ήταν τα δύο αυτά γεγονότα;
- Πρώτον, οι δημόσια εκφρασμένοι φόβοι σχεδιαστών και στελεχών της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), που λίγο ως πολύ ζήτησαν να επιβραδυνθεί η ανάπτυξή της επειδή υπάρχει πρόβλημα ελέγχου της. Δεν είναι πρώτη φορά που υπερστελέχη τρομάζουν ή προειδοποιούν για κινδύνους της ψηφιοποίησης παλιότερα, και τώρα της ΑΙ. Ανεξάρτητα από τους ανταγωνισμούς, τα παιχνίδια που παίζονται, τις σκοπιμότητες τέτοιων δηλώσεων κ.λπ., υπάρχει το πραγματικό ζήτημα: βρισκόμαστε μπροστά σε μια καθοριστική και ποιοτικά ανώτερη μορφή αναδιάρθρωσης, που θα επηρεάσει καθοριστικά όχι απλά τις τεχνολογικές δυνατότητες, αλλά και τεράστιους γνωστικούς κόμβους, τη νόηση, το μυαλό, τον πολιτισμό, τη γνωσιακή διαδικασία, τον έλεγχο και κάθε πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής ζωής.
Στον τομέα της ΑΙ, 3-4 εταιρείες στον Δυτικό κόσμο και κρατικά κέντρα στον ευρασιατικό κόσμο επιδίδονται στο φαινόμενο του υπερ-επιταχυντισμού. Υπερεπιτάχυνση είναι η τάση κατά την οποία η τεχνολογική, ψηφιακή, οικονομική και γεωπολιτική μεταβολή δεν γίνεται απλώς ταχύτερη, αλλά επιταχύνεται η ίδια η ταχύτητα της μεταβολής. Οι χρόνοι προσαρμογής συρρικνώνονται, διαδοχικοί μετασχηματισμοί επικαλύπτονται και κοινωνίες, θεσμοί και κράτη καλούνται να αναδιοργανωθούν πριν ακόμη αφομοιώσουν τον προηγούμενο κύκλο αλλαγών.
Υπάρχει άμεση σύνδεση με την πολυκρίση όλου του συστήματος και τον «στροβιλισμό» του: η υπερεπιτάχυνση (ιδιαίτερα αυτού του τομέα) λειτουργεί περισσότερο όχι ως μεσσίας ή λυτρωτής της ανθρωπότητας, αλλά σαν πολλαπλασιαστής και συμπιεστής του χρόνου όλων των κρίσεων. Κάθε βήμα φέρνει σημάδια αποσταθεροποίησης, οδηγεί σε εκστρατείες ελέγχου των εξελίξεων τις οποίες διαδέχονται νέες υπερβάσεις και ανεξέλεγκτες καταστάσεις, που απαιτούν νέες εκστρατείες ελέγχου και συγκράτησης. Η στιγμή που δεν θα μπορούν να ελεγχθούν οι εξελίξεις δεν είναι μακριά. Αυτό τον κίνδυνο εκφράζει η αγωνία πολλών στελεχών της ΑΙ. - Το δεύτερο πολύ σημαντικό γεγονός είναι η ετήσια σύνοδος των BRICS+ στο Νέο Δελχί και η Διακήρυξη στην οποία κατέληξαν. Είναι ιδιαίτερα εμφανές πως αυτή η πλευρά του σύγχρονου κόσμου όχι μόνο αναδιοργανώνεται, αλλά προσπαθεί να οικοδομήσει δίκτυα και υποδομές που να υπερβαίνουν τη δυτική κυριαρχία και έλεγχο σε πάρα πολλούς τομείς. Σήμερα ενώνεται ένα μεγάλο σε έκταση και πληθυσμό τμήμα του σύγχρονου κόσμου: αυτή η πλευρά της πραγματικότητας συσκοτίζεται ή δεν προβάλλεται στη χώρα μας και στο «δυτικό ημισφαίριο». Ο Δυτικο-Βορράς του σύγχρονου κόσμου, που βρίσκεται σε υποχώρηση και βαθύτατη κρίση, δεν έχει κανένα λόγο να προβάλλει τον βηματισμό των BRICS+.
Και η Ελλάδα; Τι μαθαίνουμε για όλα αυτά; Τι ξέρουμε; Πόσο μας επηρεάζουν και ποια η σημασία αυτών των εξελίξεων για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας; Τα ερωτήματα θα μπορούσαν να πολλαπλασιαστούν.
Στο παρόν φύλλο του Δρόμου θα βρείτε αρκετή ύλη που κυρίως ενημερώνει για τις εξελίξεις, αλλά και προτείνει μια οπτική σχετικά με τα δύο αυτά κρίσιμα και μάλλον καθοριστικά γεγονότα.
Δρόμος της Αριστεράς
