Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει επιτύχει μια αξιοσημείωτη θεσμική καινοτομία: έχει καταργήσει στην πράξη την έννοια του «μεμονωμένου σκανδάλου». Πλέον δεν μιλάμε για γεγονότα, αλλά για ροή δεδομένων. Μια συνεχής κατάσταση, όπου το πρόβλημα δεν είναι τι αποκαλύπτεται, αλλά πόσο γρήγορα προλαβαίνει να αντικατασταθεί από το επόμενο.
Εν τω μεταξύ, η δημόσια διοίκηση δείχνει εντυπωσιακή συνοχή. Άλλοτε δεν γνωρίζει, άλλοτε δεν θυμάται, άλλοτε δεν εμπλέκεται. Η συνέπεια αυτής της άγνοιας είναι σχεδόν αξιοθαύμαστη, αφού απαιτείται υψηλού επιπέδου συντονισμός για να μην υπάρχει ποτέ κανένας υπεύθυνος σε τόσα διαφορετικά επίπεδα εξουσίας ταυτόχρονα.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, από την πλευρά της, έχει αποκτήσει με την Ελλάδα μια σχέση που ξεπερνά τον επαγγελματικό χαρακτήρα. Δεν είναι απλώς συνεργασία. Είναι μόνιμη εγκατάσταση υπό διαμόρφωση. Η κυρία Κοβέσι έμαθα πως ψάχνει δυάρι στο Παγκράτι… κοστίζουν τα πέρα-δώθε.
Στην ύπαιθρο η πραγματικότητα έχει, επίσης, προσαρμοστεί δημιουργικά. Χρήματα που ξεκινούν για έναν σκοπό καταλήγουν αλλού, με μια ευκολία που θα ζήλευαν και οι πιο ευέλικτες αγορές. Η γεωργία έχει μετατραπεί σε διοικητική ερμηνεία της πραγματικότητας.
Στα κόκκινα δάνεια, η κοινωνική πολιτική απέκτησε έναν πιο «ρεαλιστικό» χαρακτήρα. Η προστασία δεν αφορά τον δανειολήπτη αλλά τη ρευστότητα του συστήματος. Η απώλεια περιουσίας έχει γίνει διαδικασία εξυγίανσης. Το σπίτι αλλάζει χέρια, η ευθύνη εξαφανίζεται και όλοι –της κυβέρνησης– δηλώνουν ότι το πλαίσιο λειτουργεί ομαλά.
Και στο κέντρο όλων παραμένει μια ενιαία πολιτική αφήγηση: τίποτα δεν είναι ακριβώς αυτό που φαίνεται, και κυρίως τίποτα δεν είναι αρκετά σοβαρό για να απαιτεί πολιτική ευθύνη. Έτσι η διακυβέρνηση δεν αξιολογείται πια από τα αποτελέσματα, αλλά από την ικανότητα να μεταφράζει τα αποτελέσματα σε παρερμηνείες.
Ίσως, τελικά, αυτό να είναι το πραγματικό μοντέλο σταθερότητας. Δηλαδή, μια χώρα όπου το πρόβλημα δεν είναι η κρίση, αλλά η επίμονη άρνηση να αναγνωριστεί ως τέτοια.
