Οι τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας σηματοδοτούν μια σημαντική καμπή σε έναν αγώνα που επί μήνες εξελίχθηκε κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Μετά από σχεδόν πέντε μήνες κινητοποιήσεων, τη μακρά απεργία πείνας του Αριστοτέλη Χαντζή και της Suzon Doppagne, αλλά και τη διαρκή παρουσία εκατοντάδων κατοίκων και αλληλέγγυων, η Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών ανακοίνωσε την αναστολή της απεργίας πείνας και τη συνέχιση του αγώνα με άλλα μέσα.
Η απόφαση αυτή ελήφθη μετά την έκδοση του δεύτερου ψηφίσματος του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων, το οποίο συνιστά μια ουσιαστική πολιτική μετατόπιση σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα. Το ψήφισμα καλεί την Περιφέρεια Αττικής να διακόψει την υλοποίηση του σχεδίου ανάπλασης, αναγνωρίζει την Κοινότητα των Προσφυγικών ως συνομιλητή με αποφασιστικό ρόλο σε κάθε μελλοντική διαδικασία, αποδέχεται ότι οι σημερινοί κάτοικοι πρέπει να παραμείνουν στη γειτονιά ακόμη και κατά τη διάρκεια ενδεχόμενων εργασιών αποκατάστασης και δηλώνει ότι ο Δήμος δεν πρόκειται να συνδράμει σε ενέργειες που θα παραβιάζουν αυτό το πλαίσιο.
Παρά την αργοπορία και την προσπάθεια να τηρηθούν ισορροπίες, η ανακοίνωση αυτή αποτελεί μια εξέλιξη που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ήσσονος σημασίας. Για πρώτη φορά ένας θεσμικός φορέας αναγνωρίζει δημόσια ότι η λύση δεν μπορεί να οικοδομηθεί ερήμην των ανθρώπων που ζουν και συγκροτούν την κοινωνική πραγματικότητα των Προσφυγικών. Η αναγνώριση της ανάγκης διαλόγου και της παρουσίας της ίδιας της Κοινότητας ως ισότιμου συνομιλητή αποτελεί μια σημαντική πολιτική κατάκτηση, ανεξάρτητα από το αν απομένει να αποδειχθεί στην πράξη η αξιοπιστία αυτών των δεσμεύσεων.
Η ανακοίνωση της Κοινότητας αντιμετωπίζει την εξέλιξη αυτή ως μια πρώτη νίκη ενός αγώνα που, όπως υποστηρίζει, είχε ήδη κερδηθεί σε κοινωνικό επίπεδο, καθώς κατάφερε να δημιουργήσει ένα ευρύ μέτωπο αλληλεγγύης στην Ελλάδα και διεθνώς, υπερβαίνοντας πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές. Παράλληλα, όμως, επισημαίνει ότι η απεργία πείνας αναστέλλεται χωρίς να αίρονται οι επιφυλάξεις απέναντι στην κυβέρνηση και την Περιφέρεια Αττικής, ούτε οι φόβοι για ενδεχόμενες εκδικητικές ή κατασταλτικές κινήσεις στο μέλλον.
Πράγματι, τίποτα δεν έχει κριθεί οριστικά. Το σχέδιο της Περιφέρειας δεν έχει επισήμως αποσυρθεί και οι δεσμεύσεις που διατυπώθηκαν θα πρέπει να επιβεβαιωθούν στην πράξη. Ωστόσο, είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθεί ότι η επίμονη κινητοποίηση των κατοίκων και η ευρεία κοινωνική συμπαράσταση ανέτρεψαν τους μέχρι πρότινος δεδομένους συσχετισμούς και επέβαλαν μια διαφορετική ατζέντα στη δημόσια συζήτηση. Αν κάτι ανέδειξε αυτή η υπόθεση, είναι ότι η αποκατάσταση ενός ιστορικού χώρου δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πρόσχημα για την αποδόμηση μιας ζωντανής κοινότητας και ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν μπορεί να αποσπάται από την προστασία των ανθρώπων που κατοικούν και δίνουν ζωή σε αυτήν, πόσω μάλλον όταν αυτή χρησιμοποιείτε ως πρόσχημα για νέα επέλαση των εργολάβων και νέες μπίζνες «αξιοποίησης» του αστικού χώρου..
Παραμένουν, ωστόσο, κρίσιμα ερωτήματα.
Γιατί έπρεπε να φτάσουμε ως εδώ; Γιατί δεν μπορούσε να δοθεί νωρίτερα αυτή, έστω και μερική, διέξοδος; Τι αποκαλύπτει για τη λειτουργία του κράτους το γεγονός ότι χρειάστηκε ένας άνθρωπος να φτάσει σχεδόν 150 ημέρες απεργίας πείνας, να έχει λιώσει στην κυριολεξία με τη ζωή του να κρέμεται από μια κλωστή, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για έναν διάλογο που θα μπορούσε να είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα;
Και από τη στιγμή που ακόμη και θεσμικοί φορείς αναγνωρίζουν πλέον ότι ο διάλογος είναι αναγκαίος, ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν για να τον καταστήσουν πραγματικό; Και ταυτόχρονα, ποιες νέες, πιο ανοιχτές, πιο συμμετοχικές και βαθύτερα κοινωνικές διαδικασίες μπορεί να γεννήσει η ίδια η κοινωνική κίνηση, ώστε το μέλλον των Προσφυγικών να αποτελέσει προϊόν συλλογικής συνδιαμόρφωσης και όχι διοικητικής επιβολής;
Και μαζί με αυτά τα ερωτήματα, υπάρχει μία μόνο ευχή: Να ξεπεράσει τον κίνδυνο ο Αριστοτέλης Χαντζής, που εξακολουθεί να δίνει μάχη για την αποκατάσταση της υγείας του στην εντατική, να ανακάμψει πλήρως και να αποφύγει κάθε επιπλοκή. Να αναρρώσει και η Suzon Doppagne, που επίσης βρίσκεται υπό ιατρική παρακολούθηση. Γιατί, τελικά, ο δικός τους αγώνας δεν ήταν μόνο ένας αγώνας αυτοθυσίας. ήταν, από την πρώτη μέχρι την τελευταία στιγμή, ένας αγώνας για τη ζωή, την αξιοπρέπεια και την υπεράσπιση της ίδιας της κοινωνίας.
