του Γιάννη Σχίζα
Ο Παζολίνι έλεγε ότι στην Ιταλία χωρίς Ι.Χ. και γυναίκα, δεν είσαι τίποτε… Στην Ελλάδα ακόμη και χωρίς γυναίκα μπορούσε κάποιος να είναι κάτι, αρκεί να είχε Ι.Χ.… Τις δεκαετίες ’50 και ’60 είχαμε ένα γηραλέο στόλο αυτοκινήτων, δια μέσου του οποίου γίνονταν πολλά, συμπεριλαμβανομένης της ερωτικής προσέγγισης υπό το ιχθυολογικό σημαίνον «καμάκι». Στη συνέχεια ήλθε το μεγάλο μπουμ, ήλθε η ανανέωση του στόλου στα 1990. Ας μην ξεχνάμε ότι είχαμε φτάσει να βιώνουμε τις συνθήκες ενός καταναλωτισμού μετακινήσεων, όπου κάποιοι Αθηναίοι μπορούσαν να πηγαίνουν ως το περίπτερο για τσιγάρα με το Ι.Χ. ή να προτείνουν (πάλι με Ι.Χ.) «καφέ στη Λαμία»!
Όμως ο κύκλος επρόκειτο να κλείσει στα μνημόνια με τις καταθέσεις πινακίδων κυκλοφορίας και αρκετούς παλιούς «Τζιπάνθρωπους» να καταντούν από άνθρωποι του Κάμελ άνθρωποι του Φίατ. Η παρακμή του Ι.Χ.δισμού υπό συνθήκες κρίσης ήταν αναπόφευκτη, παρά το γεγονός ότι το 1987 είχε αναδυθεί μια κινηματική προβληματική –Car Free Day (Ημέρα χωρίς αυτοκίνητα)– την οποία διαδέχθηκε το μετριοπαθέστερο Car free cities (Πόλεις χωρίς αυτοκίνητα), που κρίθηκε επίσης ενοχλητικό από τους ευρωπαράγοντες, ώστε να δώσει θέση στη συνετή «Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας»…
Στις αρχές του 2010 οι εισαγωγείς αυτοκινήτων διαμαρτυρήθηκαν για την κάθετη πτώση των πωλήσεων Ι.Χ. Η κυβέρνηση ουδόλως αντέδρασε, όπως ουδόλως προβληματίστηκαν πολιτικά κόμματα και οικολογούντες. Ελάχιστοι τότε είπαμε, ότι η μείωση των εισαγωγών βελτιώνει το εμπορικό ισοζύγιο, ενώ επίσης υπαγορεύει την καλύτερη συντήρηση των Ι.Χ. και έτσι ενισχύει τον ελληνικό επισκευαστικό κλάδο (συνεργεία).
Και τώρα αρχίζει η κακοδιαχείριση του επιθέτου βιώσιμος-η-ον, που ο κομφορμισμός προτάσσει παντός ιδεολογικού επιστητού: Η «βιώσιμη κυκλοφορία» είναι τελικά μια δυσεξακρίβωτη ασάφεια, που στην καλύτερη περίπτωση έχει να υποδηλώσει μια υγιή κυκλοφορία σε λογικό μέγεθος. Που με τη μικρότερη κατανάλωση ενέργειας και χρόνου, αποφέρει το μεγαλύτερο επιθυμητό αποτέλεσμα… Γιατί η αλήθεια είναι ότι δεν χρειαζόμαστε «βιώσιμη», αλλά μικρότερη κινητικότητα. Κι αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι χρειαζόμαστε μικρότερες αποστάσεις ανάμεσα στη κατοικία και στις αγορές, στους χώρους εργασίας, στα σχολεία, στους χώρους κοινωνικής συναναστροφής.
Η κινητικότητα συνδέεται με τη διαχείριση του χώρου. Ένας χώρος φιλικός και καλαίσθητος, μπορεί να γίνεται ελκυστικός για τους διερχόμενους. Γενικά, να πηγαίνει κανείς κάπου και να μην προβληματίζεται –σαν τον Μαρσέλ Προυστ– για τον «χαμένο χρόνο». Να μην αναζητά μέσα από αλλεπάλληλα μνημόσυνα τις αδικοσκοτωμένες ώρες σε μποτιλιαρίσματα και ψυχοφθόρα τρεχάματα. Να μην «αλλοτριώνεται» από τον εαυτό του που αξιώνει την απόλαυση κάθε στιγμή, που μπορεί να παραιτείται από την τωρινή απόλαυση μόνο με την προσδοκία μιας μεγαλύτερης μελλοντικής απόλαυσης…
Δρόμος της Αριστεράς
