Σε μια εποχή όπου το περιβάλλον, οι φυσικοί πόροι και η ποιότητα ζωής βρίσκονται στο επίκεντρο κρίσιμων αποφάσεων, οι τοπικές κοινωνίες καλούνται να τοποθετηθούν απέναντι σε μεγάλες προκλήσεις και σύνθετα διλήμματα. Ειδικά για την περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, οι εξορύξεις, τα σχέδια αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, η διαχείριση του νερού, της γης και του φυσικού πλούτου παρουσιάζονται συχνά ως αναγκαίες λύσεις. Με ποιους όρους όμως προχωρούν; Με ποιο σχεδιασμό, ποια επιστημονική τεκμηρίωση και ποια μέριμνα για τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών;
Ποιος αποφασίζει για τον τόπο και το μέλλον του; Πόσο ουσιαστική είναι η συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων; Πώς διασφαλίζεται ότι η ανάπτυξη δεν θα γίνει εις βάρος της φύσης, της υγείας και της κοινωνικής συνοχής; Ποιος έχει λόγο για το παραγωγικό μοντέλο της περιοχής, τον περιφερειακό και εθνικό σχεδιασμό;
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των τοπικών κινημάτων και των συλλογικών πρωτοβουλιών αναδεικνύεται καθοριστικός: ως φωνή εγρήγορσης, ως δύναμη διεκδίκησης, ως φορέας γνώσης και δημοκρατικού ελέγχου. Παράλληλα, γίνεται ολοένα πιο επιτακτική η ανάγκη για σοβαρή ενημέρωση, επιστημονική τεκμηρίωση, θεσμική θωράκιση και ουσιαστική δημοκρατία, ώστε οι αποφάσεις για το κοινό μας μέλλον να λαμβάνονται με διαφάνεια, δικαιοσύνη και σεβασμό στον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Με αυτά τα ερωτήματα θα πραγματοποιηθεί η ημερίδα με θέμα «Για την υπεράσπιση του τόπου μας, της φύσης, της ζωής!», που διοργανώνει η Πανελλαδική Δικτύωση για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας στην Καβάλα. Οι ομιλητές και οι ομιλήτριες της εκδήλωσης θα καταθέσουν γνώση, εμπειρία και προβληματισμό γύρω από τα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τον τόπο μας και το μέλλον του.
Ομιλητές:
Βασιλειάδης Λάζαρος
Δρ. πολιτικός μηχανικός, αφυπ. αν. καθηγητής ΔΠΘ και πρ. πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ανατολικής Μακεδονίας, Πρωτοβουλία κατά της Αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο
«Πράσινες» λύσεις ή πράσινο ξέπλυμα; Το σχέδιο CO2 στον Πρίνο και απάντηση των ενεργών πολιτών
Γιαννάκης Νίκος
Δρ Βιολόγος – Περιβαλλοντολόγος
Η φύση διαμορφώνει το κλίμα: μια οικολογική προσέγγιση της κλιματικής κρίσης
Καραμανώφ Μαρία
Αντιπρόεδρος του ΣτΕ ε.τ. – Πρόεδρος Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας
Οι συνέπειες του κυρίαρχου προτύπου «ανάπτυξης» στο φυσικό και οικιστικό περιβάλλον και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου
Μπόικος Αθανάσιος
Κίνηση Πολιτών Σερρών «Γη και Ελευθερία»
Οι λεγόμενες ΑΠΕ στην Π.Ε. Σερρών
Στρατιάδης Ανέστης
Διανομαρχιακή Επιτροπή Ροδόπης-Έβρου κατά της Εξόρυξης και Μεταλλουργίας του Χρυσού
Ένα μεγάλο πετυχημένο και διαχρονικό οικολογικό κίνημα στην Θράκη ενάντια στους χρυσοθήρες, και η επίκαιρη προσπάθεια της εταιρείας (Eldorado Gold) για εξαγορά και εξαπάτηση της κοινωνίας προς επίτευξη του στόχου της.
Συντονιστής:
Λάμπρου Βύρωνας
Ομάδα Καβάλας της Πανελλαδικής Δικτύωσης για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας
Διοργάνωση: Πανελλαδική Δικτύωση για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας
Πληροφορίες: yparxiakoellada.gr
Τέσσσερις μεγάλες περιβαλλοντικές προκλήσεις στην ευρύτερη περιοχή
Αποθήκευση CO2 – Καβάλα – Θάσος
Η σχεδιαζόμενη υπόγεια αποθήκευση CO2 σε παλιά κοιτάσματα πετρελαίου στον Πρίνο, μεταξύ Καβάλας και Θάσου, παρουσιάζεται ως «πράσινη μετάβαση». Όμως για τις τοπικές κοινωνίες εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Πρόκειται για επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, της EnEarth (100% θυγατρική της ελληνο-ισραηλινών συμφερόντων Energean) με ευρωπαϊκή στήριξη, που στοχεύει στη δέσμευση και υπόγεια αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε παλιά κοιτάσματα. Περιβαλλοντικές συλλογικότητες και κάτοικοι εκφράζουν ανησυχίες για διαρροές, σεισμικούς κινδύνους και τη μετατροπή της περιοχής σε «αποθήκη ρύπων» άλλων χωρών. Αντιδράσεις έχουν ήδη καταγραφεί, με κινητοποιήσεις και αιτήματα διαφάνειας, με τη συμμετοχή της συντριπτικής πλειοψηφίας των τοπικών κοινωνιών. Η πρόκληση είναι σαφής: Θα δεχτούμε μια νέα μορφή ενεργειακού αποικισμού ή θα υπερασπιστούμε τη θάλασσα, τον τουρισμό και τη βιώσιμη προοπτική του τόπου;
Εξορύξεις – Ροδόπη – Έβρος
Στη Ροδόπη και τον Έβρο επανέρχονται δυναμικά σχέδια για εξορύξεις χρυσού και άλλων μετάλλων, με πολυεθνικές εταιρείες (στην περιοχή δραστηριοποιείται η Μεταλλεία Θράκης, θυγατρική της γνωστής και από τη Χαλκιδική καναδικής Eldorado Gold) να διεκδικούν άδειες και κρατική στήριξη. Οι επενδύσεις αυτές υπόσχονται θέσεις εργασίας, όμως συνοδεύονται από βαριές περιβαλλοντικές επιπτώσεις: Αποψίλωση δασών, ρύπανση υδάτων με τοξικά απόβλητα και υποβάθμιση αγροτικών δραστηριοτήτων. Τοπικά κινήματα, δήμοι και πολίτες έχουν εκφράσει έντονες αντιδράσεις εδώ και χρόνια, με μαζικές κινητοποιήσεις και νομικές προσφυγές. Η πολλαπλά επιβαρυμένη περιοχή (πυρκαγιές, έργα LNG, παράκτια αιολικά κ.ά.) βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι: Ανάπτυξη με οποιοδήποτε κόστος, ή προστασία της γης, της βιοποικιλότητας και της υγείας των κατοίκων;
ΑΠΕ – Σέρρες – Δράμα
Η ραγδαία ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ανεμογεννήτριες στον ορεινό όγκο των νομών Σερρών και Δράμας και φωτοβολταϊκά πάρκα σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, αλλά και αλλού στη Βόρεια Ελλάδα) προβάλλεται ως λύση στην κλιματική κρίση. Ωστόσο, η άναρχη χωροθέτηση αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων δημιουργεί νέες πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον. Μεγάλες επενδύσεις καταλαμβάνουν αγροτικές εκτάσεις και ορεινούς όγκους, συχνά χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες. Κάτοικοι και περιβαλλοντικές ομάδες αντιδρούν, καταγγέλλοντας καταστροφή τοπίων, απώλεια βιοποικιλότητας και συγκέντρωση της ενέργειας σε λίγα χέρια. Το ερώτημα δεν είναι αν θα έχουμε ΑΠΕ, αλλά πώς: Με σεβασμό στον τόπο, αποκεντρωμένα και με συμμετοχή των πολιτών, ή με ένα μοντέλο που αναπαράγει ανισότητες και περιβαλλοντικές αδικίες, αφήνοντας απεριόριστο χώρο στις αρπακτικές διαθέσεις των εργολάβων (ΤΕΡΝΑ, Μυτιληναίος κ.ά.) της ενέργειας;
Διαχείριση υδάτινων πόρων
Η κρίση του νερού στη Βόρεια Ελλάδα δεν είναι μελλοντική απειλή – είναι ήδη εδώ. Στην περιοχή του Παγγαίου, οι υπόγειοι υδροφορείς έχουν καταρρεύσει, με εκτιμήσεις να δείχνουν δραματική μείωση αποθεμάτων και γεωτρήσεις που φτάνουν πλέον σε βάθη 100-300 μέτρων, οδηγώντας σε υφαλμύρωση και υποβάθμιση του νερού. Παράλληλα, η παρατεταμένη ξηρασία των τελευταίων ετών έχει αποδεκατίσει λίμνες και επιφανειακά ύδατα, που ακόμη και όταν επανέρχονται πρόσκαιρα δεν καλύπτουν τις απώλειες. Την ίδια στιγμή, το σύστημα καταρρέει από τις αντιφάσεις του: Από τη μια η λειψυδρία και η εξαφάνιση υδάτων σε ποτάμια όπως ο Νέστος και ο Έβρος, και από την άλλη ακραία πλημμυρικά φαινόμενα. Στα Τενάγη Φιλίππων, πάνω από 30.000 στρέμματα παραμένουν πλημμυρισμένα, αφήνοντας χιλιάδες αγρότες χωρίς εισόδημα. Δεν πρόκειται για «φυσική καταστροφή», αλλά για πολιτική αποτυχία. Χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό, το νερό μετατρέπεται είτε σε έλλειμμα είτε σε απειλή – ποτέ σε κοινό αγαθό για τον τόπο και τους ανθρώπους του.
