Η Τουρκία δεν αρκείται πλέον στις παραβιάσεις, στις υπερπτήσεις, στις NAVTEX και στις κατά καιρούς κρίσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Επιχειρεί τώρα κάτι βαθύτερο και στρατηγικότερο: να μετατρέψει τις αναθεωρητικές της διεκδικήσεις σε μόνιμο κρατικό δόγμα, κατοχυρωμένο μάλιστα με τη «βούλα» της τουρκικής νομοθεσίας.
Το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αφορά απλώς μια ακόμη εσωτερική πολιτική πρωτοβουλία του Ερντογάν (ο οποίος στο εσωτερικό επιχειρεί να ελέγξει και την αντιπολίτευση, φυλακίζοντας την ηγεσία της). Πρόκειται για μια οργανωμένη προσπάθεια θεσμικής παγίωσης των τουρκικών αξιώσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Με υπερεξουσίες προς τον Τούρκο πρόεδρο για τον καθορισμό «ειδικών θαλάσσιων ζωνών», περιοχών περιβαλλοντικής προστασίας, αλιείας ή ενεργειακής δραστηριότητας, η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανίσει ως «τουρκική δικαιοδοσία» ακόμη και περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος ή ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, κάνοντας νόμο του τουρκικού κράτους (με ό,τι σημαίνει αυτό για την πολιτική δεσμευτικότητα) την παράλογη απαίτησή της να περιοριστεί η κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο εντός των 6 ναυτικών μιλίων.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το ιστορικά πρωτοφανές στοιχείο της υπόθεσης: μια ξένη χώρα επιχειρεί να νομοθετήσει μονομερώς για θαλάσσιες περιοχές, νησίδες και ζώνες που αφορούν άμεσα την ελληνική κυριαρχία και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η Τουρκία επιχειρεί ουσιαστικά να παράξει «κανονιστική πραγματικότητα» πάνω στο Αιγαίο, να δημιουργήσει τετελεσμένα και να μετατρέψει τις μονομερείς της διεκδικήσεις σε διοικητική πρακτική για ολόκληρο τον κρατικό της μηχανισμό.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η στρατηγική δεν μένει στα χαρτιά. Ήδη η Άγκυρα εφαρμόζει εμπράκτως τη λογική της «Γαλάζιας Πατρίδας» με παρενοχλήσεις ερευνητικών πλοίων, αμφισβήτηση ενεργειακών έργων, παρεμβάσεις σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας και διαρκή πίεση ώστε η Ελλάδα να περιοριστεί πρακτικά εντός των 6 ν.μ. Από την Κάσο και την Κάρπαθο μέχρι την Αστυπάλαια και τη βόρεια Κρήτη, η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει στην πράξη μια μορφή συγκυριαρχίας στο Αιγαίο.
Απέναντι σε αυτή τη μεθοδική στρατηγική, η ελληνική πλευρά συνεχίζει συχνά να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις είτε ως «επικοινωνιακή υπερβολή» είτε ως ζήτημα εσωτερικής κατανάλωσης της τουρκικής πολιτικής σκηνής. Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η Τουρκία οικοδομεί βήμα-βήμα μια νέα κατάσταση στο πεδίο: στρατιωτικά, διπλωματικά, πλέον και θεσμικά.
Η Τουρκία, μια ανοιχτά αναθεωρητική και επεκτατική δύναμη, που διεξάγει διαρκώς πολέμους στη γειτονιά της (και στο εσωτερικό της), φτάνει πλέον στο σημείο να νομοθετεί για χώρους που δεν της ανήκουν. Η υπαρξιακή απειλή για τη χώρα μας περνά σε νέα φάση. Και όποιος επιμένει να το υποτιμά, κινδυνεύει να ξυπνήσει μπροστά σε τετελεσμένα που θα είναι πολύ δυσκολότερο να ανατραπούν.
Γι’ αυτό και απαιτείται επειγόντως εθνική εγρήγορση, σοβαρή στρατηγική και μακροπρόθεσμη απάντηση. Ο εγκλωβισμός στον στρουθοκαμηλισμό από τη μία και τις επικοινωνιακές κραυγές από την άλλη δεν βοηθά. Απαιτείται ουσιαστική ενημέρωση και σχέδιο οικοδόμησης ισχύος, αποτροπής και ανάκτησης βαθμών κυριαρχίας. Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως παθητικός παρατηρητής μιας διαδικασίας «δορυφοροποίησης» του Αιγαίου από τον τουρκικό επεκτατισμό.
