Η εξέλιξη του πολέμου που έχουν κηρύξει οι ΗΠΑ / Ισραήλ ενάντια στο Ιράν, προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ευρύτερη περιοχή. Η εξάπλωση περιλαμβάνει τη Συρία (στο χώρο της οποίας βρίσκονται απευθείας αντιμέτωπες Τουρκία και Ισραήλ), τον Λίβανο με οξύτατο τρόπο, το Ιράκ, τις μοναρχίες του Κόλπου, την Υεμένη, ενώ εμπλέκει και «τρίτες» περιφερειακές δυνάμεις υπολογίσιμης ισχύος. Και πάλι την Τουρκία, και πέραν αυτής το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και με επιταχυνόμενους ρυθμούς την Αίγυπτο (Συμφωνία της Μέκκας).
Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, τούτο το καλοκαίρι, έχει γίνει με αυξανόμενη επίταση φανερό, ότι Τουρκία και Ισραήλ, οι δύο κατ’ εξοχήν αναθεωρητικές δυνάμεις της περιοχής (μπλεγμένες ήδη από τη θέση του επιτιθέμενου σε σειρά πολέμων στην περιοχή) κινούνται σε τροχιά επιταχυνόμενης μεταξύ τους συγκρουσιακότητας. Η εικόνα βέβαια προκύπτει περίπλοκη και γεμάτη από αντιφάσεις. Ενώ Ισραήλ και Τουρκία βρίσκονται αντιμέτωπες στους αναδασμούς της Συρίας και της Ανατολικής Μεσογείου (έλεγχος κοιτασμάτων, δρόμων, υδάτων κ.λπ. αλλά και της Κύπρου), εμφανίζονται να συγκλίνουν στην περιοχή του Καυκάσου με την από κοινού υποστήριξή τους στο Αζερμπαϊτζάν έναντι της Αρμενίας αλλά και με την κάλυψη των αναγκών του Ισραήλ σε υδρογονάνθρακες που συνεχίζει απρόσκοπτα να εξασφαλίζει η Τουρκία.
Πέραν απ’ οτιδήποτε άλλο δε, και οι δύο χώρες εντάσσονται σε περίοπτη θέση στους γενικότερους σχεδιασμούς των ΗΠΑ στην περιοχή διατηρώντας παράλληλα στρατηγικές-εταιρικές σχέσεις και με τις δυνάμεις του ευρωπαϊκού ατλαντισμού. Και η ένταξή τους αυτή γίνεται με όρους αυτονομίας, σημαντικής για την Τουρκία και σχεδόν απεριόριστης για το Ισραήλ, την ίδια στιγμή άλλωστε που διατηρούν ανοιχτούς σημαντικούς διαύλους και με τη Ρωσία εμφανιζόμενες σε ρόλους ενδιάμεσης δύναμης (ιδιαίτερα η Τουρκία).
Η Ελλάδα ελάσσων πλευρά σε ένα «τρίγωνο» με Τουρκία και Ισραήλ
Η κατάσταση που σχηματοποιείται ως τέτοιο «τρίγωνο» γίνεται κρίσιμη για τη χώρα μας και για την εξέλιξη των υπαρξιακών κινδύνων που διατρέχει υπό την πίεση της τουρκικής απειλής όπως αυτή συνδυάζεται με τα παίγνια αναδασμών των δυτικών δυνάμεων στην περιοχή.
Η εικόνα που διαμορφώνεται με λίγα λόγια:
Ως προς την τουρκική πλευρά του «τριγώνου», οι ελληνικές ιθύνουσες ελίτ κινούνται σταθερά σε γραμμή (υπαγορευόμενου και από τη Δύση) ενδοτισμού απέναντι στις διαρκώς διευρυνόμενες τουρκικές αναθεωρητικές αξιώσεις σε όλο το τόξο Θράκη-Αιγαίο-Ανατολική Μεσόγειος. Η ίδια γραμμή υποχωρητικότητας αφορά και την Κύπρο και το ποια έχει καταλήξει να είναι εκεί η βάση διαπραγμάτευσης. Η κατάσταση που διαμορφώνεται από το Ουκρανικό και από τους πολέμους της Μ. Ανατολής παρέχει σημαντικό χώρο για αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας, τόσο στο πλαίσιο των όσων προωθούν οι ΗΠΑ, όσο και στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης μαζί της που προωθεί η ευρωατλαντική πλευρά. Βεβαίως τίθενται εκ των πραγμάτων και κάποια όρια – καμία πλευρά (δυτική, ρωσική ή άλλη) δεν θα ήθελε «σε τελική ανάλυση» να καταλήξει η Τουρκία ανεξέλεγκτος παράγοντας – αλλά οι προτεραιότητες της Δύσης μέσα στην πολυκρίση της είναι ασταθείς, αβέβαιες και αλληλοσυγκρουόμενες και η τουρκική πολιτική τις εκμεταλλεύεται δεόντως. Μέρος της γραμμής ενδοτισμού των ελληνικών ελίτ αφορά και την «χαρούμενη» επιτάχυνση των εξαγορών υποδομών (λιμενικών) και επιχειρηματικών (τουριστικών και άλλων) δραστηριοτήτων από τουρκικά συμφέροντα σε ευαίσθητους χώρους (Θράκη, νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, εκμετάλλευση της αλιείας του Αιγαίου κ.α.).
Η ισραηλινή πλευρά του «τριγώνου» εμφανίζεται και αυτή πολύ δυναμικά στο προσκήνιο. Ελλάδα και Κύπρος μετατρέπονται στο «στρατηγικό βάθος» που (στερείται) το Ισραήλ. Από κάθε άποψη. Τόσο από στρατιωτική –η ένταξη Ελλάδας και Κύπρου στους «θόλους ισραηλινής αεράμυνας» με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» που πανηγυρίζεται αυτές τις μέρες είναι μόνο το πιο πρόσφατο βήμα (τι κι αν έχουν γίνει περισσότερο από φανερές οι πολλές «αχίλλειες πτέρνες» της στον πόλεμο Ισραήλ-Ιράν!)‒ όσο και από εποικιστικής πλευράς με το όργιο εξαγορών ακινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων που γίνεται από ισραηλινά συμφέροντα στην Ελλάδα και ακόμη περισσότερο στην Κύπρο.
Πάνω σ΄αυτή τη βάση φύεται το διπλό (ή σωστότερα τριπλό) μήνυμα που δίνουν οι ιθύνουσες τάξεις της χώρας μας προς την ελληνική κοινωνία σχετικά με τις προοπτικές της χώρας.
‒ Γραμμή φινλανδοποίησης (αρκεί να είναι κάπως συγκεκαλυμμένη και πολιτικά εύπεπτη) της Ελλάδας περί την Τουρκία. Όλες οι παγιδεύσεις του τύπου «τι θέλετε να γίνει πόλεμος;», όλες οι φόρμουλες του πανταχού παρόντος μέσα στο πολιτικό σύστημα ΕΛΙΑΜΕΠ και όλα τα άλλα συναφή που εκπορεύονται από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και από την κεντροαριστερά – σημιτική όλων των εντάξεων, από τον Τσίπρα (σε ρόλο υπερπροθύμου), τον ΓΑΠ, τις συριζικές συνιστώσες πάσης αποχρώσεως κ.λπ., είναι εκδηλώσεις αυτής της γραμμής.
‒ Πλήρης ακολουθητισμός του Ισραήλ, άνευ όρων συμμαχία μαζί του, όλο και αυξανόμενη ενσωμάτωση του χώρου Ελλάδας και Κύπρου στους επιθετικούς του σχεδιασμούς. Με πλήρη εκχώρηση των «κλειδιών της χώρας» (έτσι πρέπει να διαβαστεί εκτός όλων των άλλων και η ουσία της ακραία διαβρωτικής υπόθεσης των υποκλοπών – Predator κ.λπ.). Στην υπαγωγή στην «ομπρέλα» του Ισραήλ έχει εναποτεθεί επί της ουσίας, η αντιμετώπιση της εντεινόμενης τουρκικής απειλής! Με τις ευλογίες της Δύσης που κατ’ αρχήν τουλάχιστον εξυπηρετείται από μια τέτοια «συμμαχία». Και επιπλέον όταν είναι περισσότερο από φανερό ότι ειδικά το Ισραήλ –ακόμη και με τις ΗΠΑ‒ δεν κοιτάει παρά μόνο ό,τι θεωρεί το στενό κάθε φορά (άρα και χρονικά μεταβαλλόμενο) συμφέρον του, αδιαφορώντας για τις ολέθριες συνέπειες που σπέρνει η γενοκτονική πολιτική του σ΄ έναν όλο και ευρύτερο περίγυρο.
‒ Τα προηγούμενα έχουν στη βάση τους την ανανεωμένη (και πολύ μεγαλύτερου βάθους) εκδοχή ελληνικού μεταπρατισμού και στηρίζονται σ’ αυτήν. Έχουν στη βάση τους την «Ελλάδα-κόμβο» που βλέπει τη χώρα σαν χώρο-οικόπεδο διέλευσης: Δικτύων ενέργειας (ο κάθετος αμερικανικός διάδρομος LNG είναι μόνο μια συνιστώσα), δικτύων μεταφοράς πληροφοριακών δεδομένων και απλώματος ενεργοβόρων κόμβων data centers, εμπορευματικών γραμμών διαμετακόμισης κ.λπ. Το πολύ-πολύ και με κάποιες περίκλειστες, μικρές νησίδες εγχώριου επιστημονικοτεχνικού δυναμικού υψηλής ειδίκευσης και χαμηλής αμοιβής, πλήρως ενταγμένες σε υπεργολαβικούς ρόλους μέσα στον δυτικό καταμερισμό εργασίας.
Πού πάει το πράγμα – Επείγουσα ανάγκη κοινωνικής αφύπνισης
Μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις (Ινδία, Πακιστάν) προετοιμάζονται για «αποβάσεις» στην Ανατολική Μεσόγειο. Με την πρώτη να προσεγγίζει το Ισραήλ ενώ το δεύτερο πολώνεται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ρωσία και Κίνα παίζουν τους δικούς τους ρόλους διείσδυσης / εξισορρόπησης μέσα σ’ αυτό το παίγνιο.
Η πρόσφατη σουνιτική συμμαχία της Μέκκας (Πακιστάν, Τουρκία, Σ. Αραβία, ίσως σύντομα και Αίγυπτος) μέσα στο πλαίσιο αυτό, λέει πολλά: Με την επιδίωξή της να βάλει κάποιο φρένο στην επιθετικότητα των σχεδίων για «Μεγάλο Ισραήλ» και να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που αισθάνονται οι χώρες αυτές από τις συνέπειες των πολέμων των ΗΠΑ στη Μ. Ανατολή και την απροθυμία / αδυναμία τους να εγγυηθούν το κλονιζόμενο στάτους κβο της περιοχής.
Οι παίκτες οχυρώνονται, παίρνουν θέσεις και οι στρατοπεδεύσεις σκληραίνουν μπροστά σε αυτό που όλο και περισσότεροι θεωρούν μια επερχόμενη, γενικευμένη σύγκρουση με τα ανάλογα πολυεπίπεδα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών που αυτή θα έφερνε και που εκ των πραγμάτων εκτείνονται και στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και ενδεχόμενως ακόμη και σε μέρος της Β. Αφρικής.
Κάθε σενάριο, είτε ισραηλινής επιθετικής πρωτοβουλίας (με την όποια αμερικανική σύμπραξη θα επιχειρείτο να εξασφαλίσει) είτε αντίθετα, τάσεων σχετικής συμπίεσης του Ισραήλ από τις ομάδες των δυνάμεων που αναφέραμε πιο πάνω, βάζει την Ελλάδα σ’ έναν χορό συγκρούσεων από θέσεις εξάρτησης και αδυναμίας. «Μεταξύ τουρκικής σφύρας και ισραηλινού άκμονος». Πολύ περισσότερο μάλιστα, όταν οι αναδασμοί που μπορεί να προκύψουν από τις δυτικές προτεραιότητες (παρά τις αποκλίσεις των αμερικανικών και των ευρωπαϊκών εκδοχών τους) περιλαμβάνουν την ανάγκη να υποστηριχθεί το Ισραήλ αλλά και να μείνει επαρκώς ικανοποιημένη και «δυτικοστραφής» η Τουρκία.
Οι παίκτες πολλαπλασιάζονται, το «τρίγωνο» αποκτά «πολλές πλευρές». Στο χορό της Μ. Ανατολής, μπαίνουν και άλλες δυνάμεις: Η Γαλλία ακόμη και η Ιταλία (με δυνητικά αξιοποιήσιμες κινήσεις τους από ελληνικής πλευράς), και βέβαια η Βρετανία που παίζει σταθερά ολέθριο ρόλο για την υπόσταση του Ελληνισμού.
***
Η στροφή που παίρνουν τα πράγματα κάνει πιο φανερό ότι οι απειλές για την υπόσταση της χώρας μας δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σοβαρά, παρά απ’ την αφετηρία της επιδίωξης ενίσχυσης της αυτοτέλειάς της και ξεπεράσματος του μεταπρατικού καθεστώτος που την καταδικάζει σε κατάσταση μισοκυριαρχίας (σε «πεδίο βολής φτηνό» διαγκωνισμού ξένων συμφερόντων). Δεν μπορεί η σκέψη να αρχίζει από τις «συμμαχίες». Οι συμμαχίες μόνο μέσα σε μια τέτοια συνθήκη θα μπορούσαν να ενισχύσουν με σταθερότητα της θέση της χώρας. Αλλιώς στην καλύτερη περίπτωση την αφήνουν έκθετη στην τυχαιότητα των θυελλωδών ανέμων της συγκυρίας.
Το θέμα δεν είναι «απλό» και δεν λύνεται με κάποια μονοκονδυλιά «ρήξης». Πρωτίστως πρέπει να βασίζεται στον ρεαλισμό εγχειρημάτων που θέλουν να αντιμετωπίσουν στη ρίζα τους τα προβλήματα, έχοντας επίγνωση των δυσκολιών, των δύσκολων διλημμάτων που έρχονται και του παρατεταμένου αγώνα που απαιτείται. Το ζήτημα είναι κομβικής σημασίας και θα επανερχόμαστε.
Ποιος θα έχει τον έλεγχο της Ασπίδας του Αχιλλέα;
Στις 23 Ιουλίου, ο Νίκος Δένδιας διαβεβαίωνε ότι η Ελλάδα θα διαθέτει τον πηγαίο κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», συνδέοντας την κατοχή του με την αποφυγή εξάρτησης από ξένες χώρες. Στις 6 Σεπτεμβρίου, όμως, ο επικεφαλής της ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας Μοσέ Πατέλ σε συνέντευξή του στην Καθημερινή, ήρθε να διαψεύσει τον υπουργό, δηλώνοντας ότι ο κώδικας διοίκησης και ελέγχου δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης, υποσχόμενος υποστήριξη και συντήρηση (το απόσπασμα μάλιστα αυτό «χάθηκε» από την ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας, χωρίς άλλες εξηγήσεις).
Στις 8 Σεπτεμβρίου, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας διευκρίνιζε ότι θα αναπτυχθεί ελληνικός κώδικας κεντρικής διοίκησης και ελέγχου, με ισραηλινή τεχνογνωσία, υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο. Αυτό, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με παραχώρηση όλου του πηγαίου κώδικα των οπλικών συστημάτων. Η ανακοίνωση δεν εξηγεί γιατί ο Πατέλ είχε προηγουμένως αποκλείσει την πρόσβαση στον κώδικα διοίκησης και ελέγχου.
Ποιος λέει αλήθεια και ποιος ψέματα; Γιατί τέτοιο μπάχαλο σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα εθνικής ασφάλειας; Τι ακριβώς προβλέπει η υπογεγραμμένη συμφωνία;
Το αμερικανικό προηγούμενο είναι αποκαλυπτικό. Οι ΗΠΑ παρέλαβαν δύο συστοιχίες Iron Dome, αλλά η έλλειψη κώδικα και τεχνικών δεδομένων δυσχέρανε την ενσωμάτωσή τους και επηρέασε την τελική απόφαση του Στρατού να μην αγοράσει περισσότερες.
Η κυβέρνηση οφείλει συγκεκριμένες απαντήσεις και ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο των συμβατικών όρων. Η εθνική ασφάλεια απαιτεί πραγματική δυνατότητα ελέγχου, συντήρησης και αναβάθμισης των οπλικών συστημάτων, χωρίς εξάρτηση από τις διαθέσεις τρίτων.
Δρόμος της Αριστεράς
