Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων σε όσους δανειολήπτες έχουν δικαιωθεί με δικαστικές αποφάσεις και έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο προστασίας του νόμου «Κατσέλη», αν και καταγράφει το αυτονόητο, έχει δημιουργήσει πολύ θόρυβο σε πολλές κατευθύνσεις.
Το πρόβλημα
Οι αποφάσεις των δικαστηρίων (ειρηνοδικεία) καθόριζαν α) το κεφάλαιο που πρέπει να αποπληρωθεί έναντι των οφειλών, με άτοκες δόσεις συνήθως εντός τριετίας, και β) το κεφάλαιο που πρέπει να αποπληρωθεί για τη σωτηρία της πρώτης κατοικίας. Οι δόσεις για τη διάσωση της κατοικίας θα ήταν έντοκες, με συγκεκριμένο επιτόκιο. Κάποιες αποφάσεις δεν όριζαν τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, ενώ άλλες ανέφεραν ότι οι τόκοι υπολογίζονται στο ποσό του καταβαλλόμενου κεφαλαίου για τη μηνιαία δόση.
Σε ένα ευνομούμενο κράτος αυτές οι αποφάσεις θα έπρεπε να εφαρμοστούν άμεσα από τις Τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers) για λογαριασμό των funds. Αυτό, το προφανές, δεν συνέβη στην Ελλάδα των Μνημονίων, της ασυδοσίας τραπεζών, servicers και funds, του πολιτικού συστήματος που έχει ως κεντρική αρχή του να προστατεύει όλους αυτούς που κερδοσκοπούν σε βάρος του λαού. Έτσι όλοι αυτοί έθεσαν σε εφαρμογή μια διαδικασία αυθαίρετου υπολογισμού των τόκων σε όλο το κεφάλαιο, και σε πολλές περιπτώσεις με νέα δικά τους επιτόκια, σύμφωνα με δικές τους «ερμηνείες» των δικαστικών αποφάσεων! Δηλαδή παραβίαζαν ωμά τις δικαστικές αποφάσεις όλα αυτά τα χρόνια, και κανείς από το πολιτικό σύστημα δεν προσπάθησε να σταματήσει αυτήν την κατάσταση.
Όσοι δανειολήπτες διαμαρτυρήθηκαν ή υπέβαλαν ερωτήματα, αγνοήθηκαν. Το σύστημα απαιτούσε συμμόρφωση, και καταβολή των ποσών που αυτό αποφάσιζε αυθαίρετα! Διαφορετικά ο δανειολήπτης κινδύνευε να κηρυχθεί έκπτωτος και να χάσει την προστασία του νόμου «Κατσέλη». Κοινός εκβιασμός σε έναν κόσμο που για να ανταποκριθεί «έκοβε από το ψωμί του». Έτσι, και με αυτή τη διαδικασία (μαζί με πολλές άλλες ανάλογες), κάποιοι βγάζουν υπερκέρδη και ο κόσμος ζει στην ανέχεια. Η κυβέρνηση και οι εποπτικές αρχές παρίσταναν πως δεν βλέπουν, και τα κόμματα της αντιπολίτευσης έκαναν χλιαρές δηλώσεις. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της συμπαιγνίας, σημειώνεται ότι τον Ιούλιο του 2024 το ΚΚΕ είχε καταθέσει τροπολογία που προέβλεπε αυτά που ανέφεραν οι αποφάσεις των δικαστηρίων, και δικαίωσε τώρα ο Άρειος Πάγος. Όμως η τροπολογία αυτή απορρίφθηκε. Δεν έγινε ούτε συζήτηση επί του θέματος. Τα κυβερνητικού προσανατολισμού κόμματα της αντιπολίτευσης δεν στήριξαν την τροπολογία, ούτε ανέλαβαν άλλη πρωτοβουλία.
Συνεπώς το πρόβλημα, σε βάρος των δανειοληπτών που δικαιώθηκαν στα δικαστήρια αλλά αλλοιώθηκε σημαντικό μέρος των σχετικών αποφάσεων, το δημιούργησαν τράπεζες, servicers και funds, με την ανοχή διαχρονικά όλων των εποπτικών αρχών, των κυβερνήσεων και του πολιτικού συστήματος.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου
Η υπόθεση έφτασε στο Άρειο Πάγο δύο φορές. Μία το 2022, όταν στο ερώτημα αν οι τόκοι υπολογίζονται σε όλο το δανειακό κεφάλαιο (όπως εφάρμοζαν οι δανειστές), ή μόνο στο κεφάλαιο (όπως είχε αποφασίσει το δικαστήριο), η απάντηση ήταν υπέρ των δανειοληπτών. Αλλά και αυτή η απόφαση δεν ήταν ολοκληρωμένη και σύμφωνη με την πλειοψηφία των δικαστικών αποφάσεων των ειρηνοδικείων, που προέβλεπαν καταβολή τόκων μόνο στο κεφάλαιο που αναλογούσε στην εκάστοτε τρέχουσα δόση. Την τελική απάντηση την έδωσε ο Άρειος Πάγος με την πρόσφατη απόφαση 1/2026 της Ολομέλειάς του. Η απόφαση προβλέπει το προφανές, σύμφωνα με τις αρχικές δικαστικές αποφάσεις: Υπολογισμός τόκων μόνο στο κεφάλαιο της τρέχουσας δόσης.
Μία σημείωση εδώ: Ο Άρειος Πάγος δεν έγινε ξαφνικά «φιλολαϊκό» δικαστήριο. Είναι γνωστό ότι στα πιο χοντρά θέματα δικαιώνει τις τράπεζες και το σχετικό σύστημα (βλ. τις περιπτώσεις της κατάργησης των ασφαλιστικών ταμείων των τραπεζών, τα θέματα διαχείρισης των «κόκκινων δανείων» κ.λπ.). Θυμίζουμε την απόφαση-σκάνδαλο 1/2023 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που, σε χρόνο μηδέν, δικαίωσε τους servicers ότι έχουν το νομικό δικαίωμα να πραγματοποιούν πλειστηριασμούς και κατασχέσεις στο δικό τους όνομα, για λογαριασμό των ξένων funds που αγόρασαν τα «κόκκινα» δάνεια, παρόλο που υπήρχε σειρά δικαστικών αποφάσεων οι οποίες προέβλεπαν ακριβώς το αντίθετο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορούσε ο Άρειος Πάγος να προκαλέσει για μία ακόμα φορά το λαϊκό αίσθημα, πολύ δε περισσότερο όταν οι δικαστικές αποφάσεις που είχαν βγει ήταν ξεκάθαρες. Βρισκόμαστε και σε προεκλογική περίοδο…
Ακόμα όμως και μετά την απόφαση 1/2026 του Αρείου Πάγου, η κατάσταση δεν ομαλοποιήθηκε. Η Ένωση των Servicers βρήκε πάλι ασάφειες! Ανακοίνωσε χαρακτηριστικά: «Κατά την πρακτική εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, ωστόσο, έχει προκύψει ζήτημα ως προς τη διάρκεια της χρονικής περιόδου εκτοκισμού κάθε μηνιαίας δόσης, ως προς το οποίο έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις από νομικούς και επαγγελματικούς φορείς. Το ζήτημα αυτό χρήζει αποσαφήνισης προκειμένου οι ΕΔΑΔΠ να μπορέσουν να εφαρμόσουν ουσιαστικά και τεχνικά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου»…
Παράλληλα ο «κεντρικός τραπεζίτης» κ. Στουρνάρας αντί να ζητήσει-στηρίξει την άμεση εφαρμογή της συγκεκριμένης δικαστικής απόφασης, μέσω της λογικής του Ποντίου Πιλάτου «έκλεισε το μάτι» στις τράπεζες και τους servicers. Μιλώντας στο πρόσφατο «7ο ΟΤ Forum» υποστήριξε ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου «δεν είναι καθαρή» και «επιδέχεται πολλών αναγνώσεων». Ουσιαστικά αυτό που έκανε συνειδητά τα προηγούμενα χρόνια, δίνοντας κάλυψη ως εποπτική αρχή στην αυθαιρεσία τραπεζών και servicers όσον αφορά τις παραβιάσεις των αποφάσεων των δικαστηρίων για το θέμα του υπολογισμού των τόκων, το συνεχίζει και μετά την απόφαση!
Η κυβέρνηση υποχρεώθηκε σε νομοθετική παρέμβαση
Μπροστά στα προβλήματα που άρχισαν να δημιουργούνται, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης βρήκαν την ευκαιρία, εκεί που «είχαν κάνει γαργάρα» το θέμα για χρόνια, να το σηκώσουν στην προεκλογική περίοδο που διανύουμε, η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να πράξει το αυτονόητο: να νομοθετήσει με βάση την απόφαση του Αρείου Πάγου ώστε να καλυφθούν όλα τα «ερμηνευτικά κενά» που είχαν βρει οι servicers, ο κεντρικός τραπεζίτης και ο φιλικός τους Τύπος. Έτσι κατέθεσε τροπολογία που προβλέπει αναδρομική ισχύ στην απόφαση, για όλους τους δανειολήπτες που έχουν δικαιωθεί από τα δικαστήρια. Δηλαδή ακριβώς αυτό που ζητούσε το ΚΚΕ με την τροπολογία του το 2024. Αλλά τότε η κυβέρνηση την είχε απορρίψει χωρίς συζήτηση…
Αυτοί που ως κυβέρνηση στηρίζουν τράπεζες, servicers και funds για να κλέβουν τον κόσμο, στην προεκλογική περίοδο ντύθηκαν τον «φιλολαϊκό μανδύα» και «πουλάνε καθρεφτάκια στους ιθαγενείς» για την ευαισθησία τους να προστατεύσουν τα λαϊκά συμφέροντα. Πιο υποκριτής κύριε Μητσοτάκη, κύριε Πιερρακάκη και οι λοιποί, δεν υπάρχει. Σπάσατε όλα τα ρεκόρ!
Η απόφαση δεν είναι λύση για όλους τους δανειολήπτες
Η απόφαση αυτή, και η νομοθετική παρέμβαση, αφορά όσους έχουν δικαιωθεί δικαστικά με βάση τον νόμο «Κατσέλη». Δηλαδή αφορά ένα μέρος μόνο των δανειοληπτών με τα «κόκκινα» δάνεια που δημιουργήθηκαν λόγω των μνημονιακών πολιτικών του πολιτικού συστήματος. Η μεγάλη πλειοψηφία των δανειοληπτών, που φτωχοποιήθηκαν με τα μνημόνια και δεν μπορούν να αποπληρώσουν, μένει απροστάτευτη. Οι πλειστηριασμοί συνεχίζονται… Το κόμματα που υπηρέτησαν ως κυβερνήσεις (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρας) τις πολιτικές στήριξης τραπεζών, servicers, funds σε βάρος του λαού και διαμόρφωσαν ένα άθλιο θεσμικό πλαίσιο, «κομμένο και ραμμένο» στα συμφέροντα και τις ανάγκες τους, σήμερα καταθέτουν προτάσεις για την προστασία των δανειοληπτών…
Στην κυβερνητική υποκρισία αναφερθήκαμε παραπάνω. Για την αντιπολίτευση τώρα, ενδεικτικά: ο κ. Τσίπρας, που νομοθέτησε το ιδιώνυμο για τους πλειστηριασμούς, που ζητούσε από τους τραπεζίτες να βγουν και να στηρίξουν δημόσια τις επιλογές της κυβέρνησής του σε βάρος του λαού, που οι υπουργοί του στο ερώτημα «μας κόψατε μισθούς και συντάξεις, γιατί δεν κόψατε ανάλογα και τα δάνεια;» απαντούσαν «εμείς έχουμε αρμοδιότητα περικοπών μόνο για μισθούς και συντάξεις, για τα δάνεια απευθυνθείτε στον κ. Ντράγκι», σήμερα μιλά για προστασία των δανειοληπτών! Θα δούμε να σπάνε πολλαπλά τα ρεκόρ υποκρισίας όσο προχωράμε στην προεκλογική περίοδο και κάποιοι αναζητούν ψήφους από τα λαϊκά στρώματα.
