Καθώς έχουν ήδη συμπληρωθεί 4,5 χρόνια συγκρούσεων, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η πρωτοβουλία των κινήσεων στα μέτωπα της Ανατολικής Ουκρανίας έχει περάσει από καιρό στα χέρια του ρωσικού στρατού. Παρά τον αργόσυρτο ρυθμό των εξελίξεων, το μεγαλύτερο μέρος της Αν. Ουκρανίας έχει περιέλθει στα χέρια της Ρωσίας, την ίδια στιγμή που πληροφορίες κάνουν λόγο για μεγάλη επικείμενη επίθεση σε βάρος όσων μεγάλων πόλεων-οχυρών παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο στην περιοχή. Αντίστοιχες πληροφορίες κάνουν λόγο για άνοιγμα νέου μετώπου στην βόρεια Ουκρανία, ενώ επανέρχονται σενάρια που υποστηρίζουν ότι στον στρατηγικό σχεδιασμό της Ρωσίας εντάσσεται πλέον και η κατάληψη της Οδησσού, που ήδη βομβαρδίζεται συστηματικά.
Προς το παρόν έχει επιβληθεί ένας μερικός ναυτικός αποκλεισμός των λιμανιών της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ δείγματα επέκτασης των χερσαίων επιχειρήσεων δεν είναι, προς το παρόν, ορατά. Το βέβαιο είναι ότι οι όποιες ρωσικές επιτυχίες δεν φέρνουν πιο κοντά τον τερματισμό του πολέμου, και οι σχετικές συνομιλίες έχουν από καιρό καταρρεύσει.
Μεταφορά του πολέμου στο έδαφος της Ρωσίας
Η αδυναμία της Ρωσίας να ολοκληρώσει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις στην Ουκρανία και να βάλει τέλος στον μακρόσυρτο πόλεμο φθοράς έχει επιτρέψει στο καθεστώς του Κιέβου να μεταφέρει τον πόλεμο βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας. Με την αμέριστη συμπαράσταση των χωρών της Ε.Ε. και των ΗΠΑ σε οπλικά συστήματα, οικονομικούς πόρους, τεχνικούς συμβούλους και πληροφορίες, η Ουκρανία έχει επιφέρει ισχυρότατα πλήγματα τόσο σε στρατιωτικούς στόχους όσο και σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, διυλιστήρια, λιμάνια, χώρους αποθήκευσης υλικών, εμπορικά πλοία κ.λπ. Πιο πρόσφατα μεγάλα πλήγματα έχουν καταφερθεί και σε πολιτικούς στόχους (αποθήκες λιανικού εμπορίου κ.ά.), ενώ ανοικτές απειλές εκτοξεύονται πλέον για στοχοποίηση πολιτικών αεροδρομίων και συνολικά του δικτύου αερομεταφορών εμπορευμάτων και ανθρώπων.
Τα πλήγματα αλλά και οι απειλές αυτές θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθούν χωρίς την έγκριση και υποστήριξη των χωρών του ΝΑΤΟ. Στην εξέλιξη αυτή πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραματίζουν οι Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία, υποστηριζόμενες ενεργά από τις χώρες της βόρειας Ευρώπης και της Βαλτικής. Οι συνεχείς απειλές για επέμβαση στο ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ, όπως και οι ρωσικές καταγγελίες περί αξιοποίησης του εδάφους της Εσθονίας και Λετονίας για την εκτόξευση drones μεγάλου βεληνεκούς στο έδαφος της Ρωσίας, συμπληρώνουν ένα συνεχές και εντεινόμενο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Ρωσία και τις χώρες της Ε.Ε.
Η αυτοσυγκράτηση εξαντλείται
Αν και είναι φανερό ότι η Ρωσία έχει επιδείξει μεγάλη αυτοσυγκράτηση απέναντι στις κλιμακούμενες προκλήσεις των ευρωπαϊκών χωρών, παραμένει ερώτημα αν αυτή η στάση μπορεί να συνεχιστεί. Η μεταφορά του πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας δημιουργεί μεγάλους πονοκεφάλους στο Κρεμλίνο. Δεν πρόκειται απλά για πλήγματα σε βάρος του κύρους του Πούτιν και του αξιόμαχου του ρωσικού στρατού. Στο εσωτερικό της Ρωσίας δυναμώνουν οι αμφισβητήσεις, στα πιο κρίσιμα κέντρα αποφάσεων, για την ορθότητα της στρατηγικής Πούτιν όσον αφορά τόσο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις όσο και τους χειρισμούς του έναντι των ΗΠΑ και Ε.Ε. Το οικονομικό βάρος των πληγμάτων που δέχεται η Ρωσία και πιθανά σημάδια μιας κοινωνικής δυσαρέσκειας δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν.
Υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, οι δηλώσεις Πούτιν μετά τα τελευταία ουκρανικά πλήγματα («Το Κίεβο άνοιξε τις πύλες της κόλασης»), και η ταυτόχρονη στοχοποίηση της Βρετανίας από Ζαχάροβα και Πεσκόφ («Καθίσταται νόμιμος στρατιωτικός στόχος τόσο στην Ουκρανία όσο και έξω από αυτή»), οδηγούν σε κλιμάκωση. Ταυτόχρονα η εξαγγελία της Βρετανίας ότι θα εξοπλίσει το Κίεβο με περισσότερους πυραύλους, αλλά και η όξυνση των σχέσεων Γερμανίας-Ρωσίας, με το Βερολίνο να καταγγέλλει ότι η Μόσχα ετοίμαζε πλήγμα με drones στη Λειψία και τη δεύτερη να αποποιείται κατηγορηματικά κάθε ευθύνη, αποκαλύπτει τις ευρωπαϊκές προθέσεις. Μένει να αποδειχθεί αν όλα αυτά θα παραμείνουν σε μια λεκτική αντιπαράθεση εν αναμονή κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, ή αν οδηγούμαστε σταδιακά σε αλλαγή όσων θεωρούνταν μέχρι τώρα δεδομένα.
