πολιτισμός

Judith Schalansky, Atlas of Remote Islands. Μετάφραση από τα γερμανικά στα αγγλικά: Christine Lo
144 σελίδες, Penguin, 2010.

Το Atlas of Remote Islands είναι ένας άτλαντας νησιών στη μέση του πουθενά· τα περισσότερα είναι πολλά χιλιόμετρα μακριά από την κοντινότερη κατοικημένη στεριά, δυσπρόσιτα, μερικά είναι ακατοίκητα, άλλες φορές κατοικούνται προσωρινά από μερικές δεκάδες ανθρώπων (μέλη, συνήθως, επιστημονικών ομάδων)· για όσα είναι κατοικημένα από μερικές εκατοντάδες ή χιλιάδες ανθρώπων, ο αναγνώστης δεν μπορεί να μην απορήσει: Τι γυρεύουν αυτοί οι άνθρωποι εκεί; Πώς και κατοικήθηκαν αυτά τα νησιά;
Αν και άτλαντας, όμως, το βιβλίο απαιτεί να το διαβάσεις ως λογοτεχνία και όχι ως μια απλή συλλογή χαρτών και στοιχείων: δίπλα στους χειροποίητους χάρτες υπάρχουν και στιγμιότυπα από την ιστορία των νησιών, γοητευτικά, άγρια, σκοτεινά. Ναυάγια, έθιμα που ηχούν παράξενα στ’ αφτιά μας, ο θάνατος του Ναπολέοντα στην εξορία της Αγίας Ελένης, η παρακμή του σπουδαίου πολιτισμού στο Νησί του Πάσχα, νησιά που λόγω της κλιματικής αλλαγής απειλούνται να σκεπαστούν απ’ τη θάλασσα, ακόμα και η ιστορία ενός Γάλλου που ως παιδί διδάχτηκε μια άγνωστης προέλευσης γλώσσα στα όνειρά του, για ν’ ανακαλύψει χρόνια αργότερα ότι είναι η γλώσσα που μιλούν σ’ ένα μικρό νησί του Ειρηνικού. Η γεωγραφική απομόνωση δίνει σ’ αυτές τις ιστορίες, αληθινές αλλά με μια αύρα επινοημένου -με το ερώτημα τι είναι πραγματικό και τι όχι να μην έχει, τελικά, σημασία-, μια απόκοσμη διάσταση, και η όλη σύλληψη φέρνει στο νου τις Αόρατες πόλεις του Ίταλο Καλβίνο. Η δημιουργός είναι υπεύθυνη όχι μόνο για την έρευνα, τα κείμενα και τους χάρτες, αλλά και για το σχεδιασμό της έκδοσης συνολικά (εξάλλου, διδάσκει αρχές τυπογραφίας και ένα προηγούμενο βιβλίο της, το Fraktur Mon Amour, είναι μια συλλογή γραμματοσειρών). Όπως λέει ήδη στον υπότιτλο του βιβλίου της, Fifty Islands I have not visited and never will, δεν έχει ταξιδέψει στα νησιά αυτά και μάλλον δεν πρόκειται να το κάνει, όπως εξάλλου και η πλειοψηφία των αναγνωστών της – εκτός αν μετρήσουμε το ταξίδι σε σελίδες και όχι σε χιλιόμετρα.


* Το site του βιβλίου (στα γερμανικά): www.atlas-der-abgelegenen-inseln.de

Η σημαντικότερη επανέκδοση του φετινού καλοκαιριού

-…Ο Ηρόστρατος σηκώνει τα χέρια ψηλά! Η είδηση που με υπερηφάνεια δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του υπουργείου Πολιτισμού με συγκλόνισε: «Πρόεδρος της Επιτροπής για την Ευρώπη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα επόμενα δύο χρόνια εκλέχθηκε σήμερα ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος στο Συνέδριο του ΠΟΤ που πραγματοποιείται στην Κορέα»…
-…Ο Μέγας Πολ κατόπιν αυτού έβγαλε και βαθυστόχαστο λόγο: «…Ο τουρισμός δεν είναι να πάρεις το σπίτι σου σε ένα άλλο μέρος, αλλά να βρεις ένα σπίτι σε έναν τόπο που σε εμπνέει…». Όταν το βρεις όμως τι το κάνεις; Στο πουλάει ο Πολ κοψοχρονιάς!

Της Ιωάννας Κλειάσιου *.

Η δεκαετία τού ’60, από την πρώτη κιόλας μέρα της, μπαίνει στην καθημερινή αρθρογραφία παρακολουθώντας στενά τις κινήσεις και δημιουργίες τού «εκλεκτού μας συνθέτου» Μάνου Χατζιδάκι. Τα δημοσιεύματα στον Τύπο, συνεχώς και πάντα κάτι έχουν να αναφέρουν γι’ αυτόν.

…Σαν σκηνή από δική του ταινία ο ίδιος ο θάνατός του. Μια βροχερή νύχτα σε μια πόλη, μια χώρα που αργοπεθαίνει.