πολιτισμός

Της Ιφιγένειας Καλαντζή. Ταινία-σταθμός στην ιστορία του κινηματογράφου η Περσόνα (1966) αποτελεί το αξεπέραστο, πρωτοποριακό αριστούργημα του Σουηδού μάστορα Ίνγκμαρ Μπέργκμαν.

Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ

Χάμερσταϊν ή περί ιδιορρυθμίας

Μετάφραση: Κώστας Κοσμάς

Εκδόσεις Καστανιώτης

Tον Εντσενσμπέργκερ τον γνωρίζουμε, κυρίως, από το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας που, επικεντρωμένο στη μορφή του αναρχικού επαναστάτη Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι, καταπιάνεται με τον ισπανικό εμφύλιο και την ιστορία του αναρχικού κινήματος της Ισπανίας.

Ο Κουρτ φον Χάμερσταϊν ήταν ο αρχηγός του γερμανικού στρατού την εποχή που ο Χίτλερ καταλάμβανε την εξουσία.

Γόνος παλιάς αριστοκρατικής οικογένειας, συντηρητικών αλλά σταθερών αρχών και απόλυτα φιλελεύθερος, όχι μόνο δεν έκρυψε την απόλυτη περιφρόνησή του για τους ναζί, αλλά δεν έκανε και τίποτε για να εμποδίσει τις κόρες του να παραδώσουν απόρρητα έγγραφα στη σοβιετική κατασκοπεία και να συνδεθούν στενά με διανοούμενους Εβραίους της Aντίστασης.

Ισορροπώντας μεταξύ ιστορίας και μύθου ο Εντσενσμπέργκερ, «πειραματίζεται» -όπως και τόσοι άλλοι- σε μια εκδοχή της γερμανικής παθολογίας.

Ανν Σέξτον

Ερωτικά Ποιήματα

Μετάφραση, επίμετρο: Ευτυχία Παναγιώτου

Εκδόσεις Μελάνι

Η Ανν Σέξτον είναι μια από τις πιο αυθεντικές γυναίκες- γυναίκες ποιήτριες. Μια βαθύτατα ειλικρινής φωνή που μπορεί σε τόνους «πρόσκλησης»-«συζήτησης» να μιλήσει για τη στοργή, την αγάπη, το φόβο, τον έρωτα, να γίνει μητέρα, αδερφή, ερωμένη, άπιστη ερωμένη, φλογερή, περιπαικτική, αφοσιωμένη.

Μια αφοσιωμένη σύζυγος που περιμένει. Έγραφε και συνεχώς έγραφε όλο και περισσότερο, στην αρχή, επειδή η συγγραφή ποίησης της είχε προταθεί ως πιθανό φάρμακο που θα οδηγούσε στη θεραπεία της βαριάς κατάθλιψής της. Στη συνέχεια, με το κέντρισμα της τέχνης της και της αναγνώρισης.

Μιλώντας η ίδια για τη συλλογή της Ερωτικά Ποιήματα έλεγε ότι είναι ένα πολύ σωματικό βιβλίο, πρόσθετε όμως ότι είναι δύσκολο να γράψεις καλά για τον έρωτα.

Η ανθολόγηση που έγινε από τις εκδόσεις Μελάνι είναι από τις πιο εκτενείς που έχουν γίνει στα ελληνικά, η μετάφραση, όμως, μάλλον δεν είναι από τις πιο εύστοχες, όχι τόσο για τα όποια ολισθήματα, αλλά επειδή «γειώνει» το λυρισμό της Σέξτον, καθηλώνει τις εξάρσεις της σε μια -συχνά- επίπεδη γραφή. Παρ’ όλα αυτά, δίνει την ευκαιρία να γνωρίσει κανείς μια μεγάλη ποιήτρια.

Γκέοργκ Χάυμ

Ο κλέφτης. Εφτά Αφηγήματα

Μετάφραση Γιάννης Καλιφατίδης

Εκδόσεις Νεφέλη

Ο Γκέορκ Χάυμ πέθανε σχεδόν παιδί, ούτε 25 χρονών, από πνιγμό στον ποταμό Χάφελ.

Τα επτά αφηγήματα αυτής της συλλογής που στρέφονται γύρω από την εξέγερση, την αρρώστια, τις αρρώστιες και τα πάθη της ψυχής, και το θάνατο, περιγράφουν μια νατουραλιστική καθημερινότητα, εκτυλίσσονται σε ένα επίσης νατουραλιστικό περιβάλλον, παίρνοντας συμβολικές, «μεταφυσικές» προεκτάσεις.

Ο Χάυμ δεν μεταφέρει μόνο την εμπειρία του και την τριβή του από την καθημερινότητα του Βερολίνου του 1900, αλλά και την αναγνωστική του εμπειρία από τον Νίτσε και τον Μποντλέρ, κατακτώντας ένα γλωσσικό όργανο που αποτυπώνει την ενατένιση, την απόδραση, αλλά και το σπάραγμα της ψυχής ανθρώπων μόνων, ανήμπορων, δέσμιων από ανάγκες ή εξουσίες.

Λ.Π.

Του Κώστα Στοφόρου