Κλειστόν…

Στην εποχή του Μνημονίου και του Καλλικράτη ό,τι είχε γίνει για την προβολή του πολιτισμού, της Ιστορίας και του περιβάλλοντος, σε τοπικό επίπεδο, σιγά-σιγά υπολειτουργεί, απαξιώνεται, κλείνει. Του Ηρόστρατου

Από το τρολάρισμα του Μάνου στο τρολάρισμα της Ιστορίας

του Πάρι Κωνσταντινίδη* Πέρασαν 70 χρόνια από την περίφημη διάλεξη του Μάνου Χατζιδάκι για το ρεμπέτικο, που δόθηκε στο Θέατρο Τέχνης στις 31 Ιανουαρίου του...

Έτσι γράφονται τα μπεστ σέλερ

του Λάμπρου Πολύζου

Η οικογένεια Γουίνσο είναι μια αυτοκρατορία. Οι ρίζες της βρίσκονται πίσω στην εποχή θεμελίωσης των νεότερων χρόνων, διακλαδίζεται παντού ανεξάντλητη, ακάματη, σε όλες τις σφαίρες και τους χώρους, στην πολιτική, την οικονομία, την αγροχημική παραγωγή, τις τέχνες. Παντού, όπου υπάρχουν μετρήσιμες και απτές αξίες. Δεν χρειάζεται να προσπαθήσεις για να διακρίνεις το… ποντικίσιο, υστερόβουλο και άγρυπνο βλέμμα.

Να ο Χένρι, ο πολιτικός, λύνει εξισώσεις εθνικού πλούτου για ένα κοινό που μόνο με νούμερα ταΐζεται, και δεν κουράζεται καν να πείσει ότι το •“ύστημα •‘γείας θα μπορούσε να εξελιχθεί στην πιο κερδοφόρα επιχείρηση όλων των εποχών, δεδομένου ότι η περίθαλψη είναι κάτι σαν την πορνεία, κάτι για το οποίο υπάρχει διαρκής και ανεξάντλητη ζήτηση. Ο Χένρι επιμένει, όμως, γιατί πρέπει να συντρίψουμε την αφελή άποψη, ότι οι άνθρωποι έχουν οποιοδήποτε άλλο κίνητρο εκτός από το χρήμα.

Ο Τόμας, ο τραπεζίτης, ένας γνήσιος ηδονοθήρας, στο γραφείο του…με τα μάτια καρφωμένα σε μια οθόνη η οποία δεν έδειχνε όλη μέρα παρά τις αλλεπάλληλες σειρές των υπαλλήλων μπροστά στις δικές τους οθόνες, να φουσκώνει από αισθήματα περηφάνιας και δύναμης που άγγιζαν τα όρια της σεξουαλικής ηδονής.

Η Ντόροθι, η βασίλισσα της αγροχημικής, με ένα εντυπωσιακό ιστορικό επιτυχίας στη χοιροτροφία, την ορνιθοτροφία, ίδρυσε μια σειρά εξειδικευμένες μονάδες, αξιοποιώντας στο έπακρο τις κοινοβουλευτικές διασυνδέσεις του Χένρι, και τα κεφάλαια του •”όμας, που πάντα διψούσαν για νέες επενδύσεις.

Θα μπορούσε αυτή η οικογένεια να αφήσει έξω από τα ενδιαφέροντά της τις τέχνες;

Ερχόμαστε, λοιπόν, στη Χίλαρι, την πιο ακριβοπληρωμένη χρονογράφο της Βρετανίας. Η Χίλαρι, το ίδιο ακριβώς όπως και η Ντόροθι, δεν είχε σκεφτεί ποτέ να καταναλώσει τα προϊόντα που τόσο της άρεσε να πασάρει σε ένα κοινό το οποίο δεν διαμαρτυρόταν ποτέ. Αμέτρητες χιλιάδες αναγνωστών γοητεύονταν από τη χαριτωμένη συνήθειά της να επιδεικνύει σχεδόν παντελή άγνοια επί οποιουδήποτε θέματος το οποίο επέλεγε. Διατύπωνε τις πιο κραυγαλέες απόψεις για βιβλία ή κινηματογραφικά έργα, και ταυτόχρονα ομολογούσε ανάμελα ότι δεν είχε βρει το χρόνο να τα διαβάσει ή να τα δει. Η Χίλαρι, λοιπόν, κάποτε έγραψε ένα μυθιστόρημα.

…« Βέβαια, σήμερα όλοι το’ χουν ρίξει στο συγγραφιλίκι, ξέρεις. Δεν τους αρκεί να κολυμπούν στο χρήμα, να έχουν ισχυρότατα πόστα στην τηλεόραση και δυο εκατομμύρια αναγνώστες που πληρώνουν με το παραπάνω κάθε βδομάδα για ν’ ανακαλύψουν πού έχει σαπίσει το σοβατεπί τους: αυτά τα κωλόπαιδα ψοφάνε για αθανασία! Θέλουν το όνομά τους στον Κατάλογο της Βρετανικής Βιβλιοθήκης…Και θα το καταφέρουν γιατί εγώ και όλοι όσοι κάνουν τη δική μου δουλειά γνωρίζουμε πολύ καλά ότι, ακόμα και αν πειστούμε πως ανακαλύψαμε το νέο Ντοστογιέφσκι, και πάλι δεν θα πουλήσουμε ούτε τα μισά αντίτυπα απ’ ότι θα πούλαγε οποιοδήποτε κωλοβιβλίο έγραφε κάποιος τύπος που εκφωνεί το μετεωρολογικό δελτίο στη γαμημένη την τηλεόραση!»

«Και πώς είναι το βιβλίο της;» τον ρώτησα, αφού του άφησα χρόνο να καλμάρει λιγάκι.

«Ε, τα συνηθισμένα σκουπίδια! Ένα πλήθος από ανθρώπους των μίντια, δυναμικούς και ανελέητους. «εξ κάθε σαράντα σελίδες. Φτηνά κόλπα, μηχανική πλοκή, απαίσιος διάλογος: θα μπορούσε να το έχει γράψει κι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής. Και πιθανόν να το έγραψε ηλεκτρονικός υπολογιστής. Ανούσιο, κενό, υλιστικό, φανταχτερό. Να το διαβάζει κάθε πολιτισμένος άνθρωπος και να τον πιάνει ναυτία, πίστεψέ με». Κοίταξε θλιμμένα το κενό μπροστά του. «Και το χειρότερο είναι ότι δε δέχτηκαν καν την προσφορά μου.

Κάποιος έδωσε δέκα χιλιάδες δολάρια παραπάνω και μου το πήρε. Τους μπάσταρδους! Θα είναι το μπεστ-σέλερ της ανοιξιάτικης σεζόν, το ξέρω».

That’s all folks, όμως…

Στο κάτω-κάτω όλα αυτά συμβαίνουν στη Βρετανία, στην εποχή της Θάτσερ, και επιτέλους δεν αντιπροσωπεύουν παρά την πραγματικότητα ενός βιβλίου. Ο έξω κόσμος μπορεί να κρύβει κάτι εντελώς διαφορετικό, κάτι απροσδόκητο, ζωντανό και αυθαίρετο: ένα αναγνωστικό κοινό.

Σινεμά: Η αδελφή μου

Συγκαταλέγεται στις ταινίες που εντυπωσίασαν στο φετινό Φεστιβάλ Βερολίνου, απ’ το οποίο δυστυχώς έφυγε μόνο με μια Ειδική Μνεία δυσαρεστώντας τη δημιουργό της αλλά και το κοινό της Μπερλινάλε.

Ο Γκέοργκ Λούκατς πριν τον Mαρξισμό

Κωνσταντίνος Καβουλάκος, Τραγωδία και ιστορία. Η κριτική του νεωτερικού πολιτισμού στο νεανικό έργο του Γκέοργκ Λούκατς (1902-1918), Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2012, σελ. 496

με κόντρα τον καιρό: Άγονη γραμμή

Σαν βγαίνετε στον πηγαιμό για το νησί, εύχεστε να είναι μακρύς ο δρόμος. Τα νησιά της άγονης γραμμής έχουν, εδώ και χρόνια, την αίγλη τους. Έστω και για δυο τρεις μήνες το χρόνο. Δεν ήταν πάντα έτσι - θυμάστε; Στη διάστικτη θάλασσα του Αιγαίου κάποια από τα νησιά ήταν κάποτε τρύπες στη γεωγραφία. 

Οι δημοτικοί κινηματογράφοι στο Κερατσίνι-Δραπετσώνα 

Ο Δήμος Κερατσινίου-Δραπετσώνας κάνει τη διαφορά και φέτος το καλοκαίρι, με τη λειτουργία τριών δημοτικών κινηματογράφων, κερδίζοντας επάξια τον τίτλο του πλέον σινεφίλ Δήμου...

Τέχνη σε μια ταραγμένη δεκαετία

Η Κατοχή και ο Εμφύλιος στην τέχνη - Νέα Εστία, αφιερωματικό τεύχος, Ιούνιος 2011.

Όλοι μαζί, τότε…

Γιώργος Κοτανίδης, Όλοι μαζί, τώρα!,
Καστανιώτης, Αθήνα 2011, σελ. 522
Έπειτα από 40 σχεδόν χρόνια, ο Γ. Κοτανίδης στη μαρτυρία του καταγράφει τα γεγονότα εκείνης της περιόδου συναισθηματικά αποστασιοποιημένος ή, ακριβέστερα, έχοντας ελέγξει το θυμό που η ένταση τόσο σημαντικών γεγονότων -και πολιτικά και καλλιτεχνικά- είχε προκαλέσει.