Σε πραγματικό θρίλερ έχει μετατραπεί η έκδοση των αποτελεσμάτων του Β΄ γύρου των προεδρικών εκλογών στο Περού. Αυτές πραγματοποιήθηκαν την περασμένη Κυριακή, αλλά μέχρι χθες το βράδυ απέμενε να καταμετρηθεί ακόμα το 1,7% των ψήφων, καθώς τα αποτελέσματα από τις απομακρυσμένες κοινότητες φτάνουν με βασανιστικά αργό ρυθμό. Το ποσοστό αυτό, που αντιστοιχεί σε σχεδόν 300.000 ψήφους, θεωρείται στη συγκεκριμένη περίπτωση «τεράστιο» αφού χθες το βράδυ, με καταμετρημένα 19,3 εκατομμύρια ψήφων, επισήμως ανακοινωνόταν μια διαφορά μόλις 1.664 ψήφων μεταξύ του κεντροαριστερού Ρομπέρτο Σάντσες και της δεξιάς Κέικο Φουτζιμόρι (κόρης του πρώην δικτάτορα Φουτζιμόρι)! Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί και το 2021, όταν τελικά η Φουτζιμόρι ηττήθηκε οριακά από τον προοδευτικό Πέντρο Καστίγιο.
Αλλά το 2023 η περουβιάνικη ολιγαρχία «διόρθωσε» το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα της κάλπης, πραγματοποιώντας ένα θεσμικό πραξικόπημα εναντίον του εκλεγμένου προέδρου, και φυλακίζοντάς τον! Δεν ξεφορτώθηκε όμως έτσι τη λαϊκή δυσαρέσκεια και δεν βελτίωσε την κατάσταση της οικονομίας, ωθώντας έτσι την πολιτική αστάθεια σε πρωτοφανή επίπεδα. Αυτή η ανοιχτή πληγή είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους θεωρείται αρκετά κρίσιμη η τωρινή εκλογική διαδικασία, που ακόμη δεν έχει βγάλει οριστικό αποτέλεσμα. Βέβαια, οποιαδήποτε κι αν είναι η τελική έκβαση της αναμέτρησης, αυτή αντανακλά –πέρα από συγκυριακές αντιπαραθέσεις– την παγίωση ενός μονιμότερου διχασμού εντός της περουβιάνικης κοινωνίας.
Λαϊκή δυσπιστία
Εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι οι φτωχότερες λαϊκές τάξεις και οι ιθαγενείς του Περού έχουν ζήσει τόσα στο πετσί τους ώστε ανέπτυξαν μεγάλες πολιτικές απαιτήσεις σχετικά με το σε ποιον εμπιστεύονται την ψήφο τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στον Α΄ γύρο, και παρά τις δεκάδες υποψηφιότητες, το 17% των εκλογέων (συνολικά 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι) επέλεξε λευκό και άκυρο ψηφοδέλτιο! Έχουν διδαχθεί δηλαδή να μην ενδίδουν εύκολα σε εκβιασμούς, παρά τον κίνδυνο να βρεθούν στον Β΄ γύρο μεταξύ δύο δεξιών υποψηφίων (η «εισβολή» του Σάντσες στη δεύτερη θέση ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη των εκλογών). Σημειωτέον, επίσης, ότι το νόμιμο πολιτικό ρεύμα που ανασυγκροτήθηκε μετά τη συντριπτική καταστολή του μαοϊκού αντάρτικου (Κ.Κ. Περού) από τη χούντα του Φουτζιμόρι και τις ΗΠΑ, τέθηκε ξανά εκτός νόμου, παρόλο που είχε συγκεντρώσει μισό εκατομμύριο υπογραφές για να συμμετάσχει στις εκλογές. Γι’ αυτό καλούσε, και στον Α΄ και στον Β΄ γύρο, σε «απορριπτική εκλογική στάση» – δηλαδή αποχή/λευκό/άκυρο.
Στον Β΄ γύρο πάντως τα λευκά και άκυρα μειώθηκαν πολύ (συνολικά ανέρχονται σε 1,3 εκατ., ποσοστό 6,5%). Αλλά ο αριθμός παραμένει εντυπωσιακός όταν σκεφτεί κανείς πως το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί κυριολεκτικά για ελάχιστες χιλιάδες ψήφων – εάν υποθέσουμε ότι η πρεσβεία των ΗΠΑ και η ντόπια ολιγαρχία θα κάτσουν με σταυρωμένα χέρια, με κίνδυνο να δουν την εκλεκτή τους να χάνει για δεύτερη φορά την προεδρία. Από την άλλη οι λαϊκές τάξεις φαίνονται πιο θυμόσοφες, έχοντας διδαχθεί μέσα από πραξικοπήματα, σφαγές, χούντες, αντάρτικα και εξεγέρσεις ότι δεν κρίνονται τα πάντα στις κάλπες… Βέβαια αυτή τη φορά κινητοποιήθηκε ένα σημαντικό τμήμα τους, που έστρεψε την πλάτη στην ευρύτατα διαδεδομένη εξαγορά ψήφων και, μια και ο «πολιτικός κληρονόμος» του ανατραπέντος φυλακισμένου προέδρου πέρασε στον Β΄ γύρο, τον στήριξε με την ψήφο της.
***
Πέραν των επιπτώσεων στο εσωτερικό του Περού, τυχόν επικράτηση του Σάντσες θα πλήξει και τους σχεδιασμούς της τραμπικής διοίκησης για απομόνωση και τελικά εκδίωξη όσων απείθαρχων προέδρων και κυβερνήσεων υπάρχουν νότια του Ρίο Γκράντε. Αυτό κρίνεται απαραίτητο από την Ουάσινγκτον προκειμένου να ανακτηθεί η πλήρης κυριαρχία των ΗΠΑ στην Κεντρική και Νότια Αμερική – και να ανακοπεί έτσι και η «κινεζική διείσδυση». Ακόμα λίγες μέρες υπομονή, και θα μάθουμε εάν αυτό το σχέδιο της Ουάσινγκτον θα σκοντάψει (και) στο Περού.
