Επιστρέφοντας πριν λίγες μέρες από τη Καστοριά σταματήσαμε στο ειδυλλιακό μέρος της φωτογραφίας για το οποίο μέχρι τότε αγνοούσα τα πάντα.
Αναζητώντας πληροφορίες διάβασα στη σελίδα travel.gr: «…Γνωστός και ως Βελονιάς, ο ποταμός Βενέτικος πηγάζει από δύο διαφορετικά σημεία στη Βάλια Κάλντα και στον Σμόλικα και κατευθύνεται ανατολικά μέχρι να ενωθεί με τον Αλιάκμονα, όπου μετά χάνεται και συνεχίζει το ταξίδι του μέχρι τον Θερμαϊκό Κόλπο. Η ροή του ποταμού βρίσκεται εξ’ ολοκλήρου στον νομό Γρεβενών δημιουργώντας μοναδικά τοπία και εξαιρετικά ευαίσθητα οικοσυστήματα μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας που έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτα από την καταστροφική επέλαση της ανθρώπινης δραστηριότητας…
…έχει συνδέσει το όνομά του με αμέτρητους θρύλους και ιδιαίτερες παραδόσεις. Η γνωστότερη από αυτές λέει ότι στα αρχαία χρόνια ο Μέγας Αλέξανδρος βρέθηκε στις όχθες του ποταμού μαζί με το άλογο του, τον Βουκεφάλα, και με ένα τεράστιο σάλτο κατάφερε να πηδήξει από την μια όχθη του ποταμού στην άλλη.
Για αιώνες, ο θρύλος ήταν τόσο δημοφιλής και αγαπητός στην περιοχή, ενώ στο περιβόητο σημείο είχε δημιουργηθεί και ένα τοξωτό πέτρινο γεφύρι, το οποίο καταστράφηκε στα χρόνια του Εμφυλίου. Οι γηραιότεροι ντόπιοι, μάλιστα, το θυμούνται ως το Γεφύρι του Μεγαλέξαντρου, ενώ οι δύο αντικριστοί και επίπεδοι βράχοι που ξεπροβάλλουν στο σημείο, έχουν μείνει στην ιστορία ως το Πάτημα του Βουκεφάλα.
Εκτός, όμως, από το χαμένο σήμερα γεφύρι του Μεγαλέξαντρου, κατά μήκος του ποταμού Βενέτικου σώζονται δεκάδες παλαιοί μύλοι και άλλα εκπληκτικά πέτρινα τοξωτά γεφύρια που σαν απομεινάρια μιας άλλης εποχής στέκουν μισοξεχασμένα και έρημα. Γεφύρι της Πορτίτσας, γεφύρι του Αζίζ Αγά, του Σπανού, του Σταυροπόταμου, του Καλογήρου και του Καγκέλια είναι μόνο μερικά από τα πολλά γεφύρια που ενώνουν τις δύο όχθες που χωρίζει ο ποταμός και μέχρι σήμερα βρίσκονται στην καρδιά πολλών μονοπατιών της περιοχής…»
Κι αφού έχω διαβάσει όλα αυτά και σκέφτομαι πως θα μπορέσω σε ένα επόμενο ταξίδι να ανακαλύψω αυτές τις ομορφιές, μια φίλη βιβλιοπώλης από τη Καστοριά αναρτά ένα ψήφισμα, όπου μαθαίνω πως ο παράδεισος αυτός απειλείται.
Για μια ακόμη φορά η… «πράσινη» ανάπτυξη αποδεικνύεται καταστροφική για το περιβάλλον. Τα έχω δει αυτά τα ψευδεπίγραφα μικρά υδροηλεκτρικά.
Στο χωριό μου οδήγησε στην αποψίλωση του δάσους γύρω, ενώ την ίδια στιγμή, άλλες δραστηριότητες, ήπιες και χωρίς καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον –εκτροφή πέστροφας– οδηγήθηκαν με διάφορες μεθόδους στο κλείσιμο.
Όπως κι αν έχουν τα πράγματα είναι φανερό πως για μια ακόμη φορά στον βωμό του κέρδους θυσιάζονται όλα. Φύση, μύθοι, ιστορία, περιβάλλον.
Η Ελλάδα μετατρέπεται στοχευμένα σε χώρα γκαρσονιών και καμαριέρων, ενώ παράλληλα θα λειτουργεί ως «μπαταρία» της Ευρώπης.
Όπου χρειάζεται, αφήνεται και κάτι ως σκηνικό.
Συνεπώς μας μένει ο δρόμος του αγώνα σε κάθε περιοχή, απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας.
Το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε είναι αν υπογράψουμε κι εμείς το ψήφισμα που κυκλοφόρησε πρόσφατα.
Και φυσικά να γνωρίσουμε τον τόπο μας καλύτερα ώστε να μπορέσουμε αν τον υπερασπιστούμε.
Η Μακεδονία για την οποία κόπτονται οι δήθεν πατριώτες αργοπεθαίνει. Παντού συρρίκνωση πληθυσμού. Κανένα μέτρο στήριξης των ανθρώπων. Αντιθέτως πακτωλοί χρημάτων για την ενέργεια, την οποία στη συνέχεια αγοράζουμε πανάκριβα αφού βρίσκεται στα χέρια των αθλιότερων κερδοσκόπων…
Το ψήφισμα: «Φανταστείτε ένα από τα ιστορικά πέτρινα γεφύρια των Γρεβενών. Αν αφαιρέσετε προσεκτικά μόνο μία μικρή πέτρα, το γεφύρι δεν θα πέσει. Αν ρωτήσετε τον εργολάβο, θα σας δείξει μελέτες που αποδεικνύουν ότι “αυτή η μία, μικρή πετρούλα δεν επηρεάζει τη στατικότητα”. Τι γίνεται όμως όταν έρθουν δεκάδες εργολάβοι και αφαιρέσει ο καθένας από “μόνο μία πέτρα”;
Το γεφύρι θα καταρρεύσει, γιατί κανείς δεν μετράει τη ζημιά ΣΥΝΟΛΙΚΑ.
Αυτό ακριβώς το σχέδιο καταστροφής εφαρμόζεται αυτή τη στιγμή στα νερά του τόπου μας. Στον ποταμό Βενέτικο σχεδιάζονται, αδειοδοτούνται ή ήδη κατασκευάζονται 27 Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ) (και άλλα 14 στον Αλιάκμονα).
Με τη μέθοδο της “σαλαμοποίησης”, το κάθε έργο βαφτίζεται “μικρό” και αδειοδοτείται μεμονωμένα. Στην πράξη όμως, το ποτάμι παύει να αντιμετωπίζεται ως ένας ζωντανός οργανισμός και βιομηχανοποιείται:
- Το νερό εκτρέπεται βίαια σε σωλήνες, αφήνοντας πίσω στην κοίτη ένα θλιβερό ρυάκι (τη λεγόμενη “οικολογική παροχή”).
- Η θερμοκρασία του νερού ανεβαίνει και τα ψάρια –όπως η άγρια πέστροφα– πεθαίνουν.
- Τα φερτά υλικά μπλοκάρονται, διαβρώνοντας τις όχθες και απειλώντας τα θεμέλια στα ιστορικά μας γιοφύρια.
- Ο εναλλακτικός τουρισμός καταστρέφεται, και το παρθένο τοπίο μετατρέπεται σε εργοτάξιο τσιμέντου.
Η Λύση – Τι ζητάμε: Την ώρα που η Ευρώπη (βάσει της Στρατηγικής της Ε.Ε. για τη Βιοποικιλότητα 2030) δαπανά εκατομμύρια για να ξηλώσει παλιά φράγματα και να ελευθερώσει τα ποτάμια της, εμείς αρνούμαστε να θυσιάσουμε το δικό μας ποτάμι επαναλαμβάνοντας ξεπερασμένα λάθη.
Απαιτούμε από τους αρμόδιους φορείς (ΥΠΕΝ, ΡΑΑΕΥ, Αποκεντρωμένη Διοίκηση, Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και Δήμο Γρεβενών):
- Την άμεση αναστολή κάθε διαδικασίας αδειοδότησης και κατασκευής για όλα τα σχεδιαζόμενα ΜΥΗΕ στον ποταμό Βενέτικο.
- Την εκπόνηση Σοβαρής Κεντρικής Μελέτης Φέρουσας Ικανότητας (και Σωρευτικών Επιπτώσεων) για ολόκληρο το ποτάμιο οικοσύστημα. ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ να προχωρήσει κανένα έργο αν δεν εξεταστεί συνολικά και επιστημονικά πόσα πραγματικά αντέχει ο ΚΑΘΕ ποταμός.
Γιατί είναι σημαντικό:
Ο Βενέτικος είναι ένα από τα πιο παρθένα ποτάμια της Ελλάδας. Η σωτηρία του δεν είναι μόνο τοπικό ζήτημα, είναι υπόθεση όλων μας.
Τα νερά που πηγάζουν από την Πίνδο, η σπάνια βιοποικιλότητα των φαραγγιών, και τα ιστορικά πέτρινα γεφύρια που στέκουν αιώνες περήφανα πάνω από την κοίτη του, δεν ανήκουν μόνο σε έναν νομό· αποτελούν εθνική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά.
Υπογράφουμε σήμερα γιατί η ωμή ομορφιά της φύσης δεν μπαίνει σε σωλήνες.
Το χρωστάμε στις επόμενες γενιές: να τους παραδώσουμε ζωντανά, ελεύθερα ποτάμια, και όχι απλώς σιωπηλές, ψηφιακές εικόνες από ένα παρελθόν που αφήσαμε να στερέψει.»
Ψηφίζουμε εδώ: secure.avaaz.org
