Ο θάνατος της 56χρονης εργαζόμενης το πρωί του Σαββάτου 13 Ιουνίου σε επιχείρηση καθαρισμού και επεξεργασίας ιματισμού στη Βιομηχανική Περιοχή της Σίνδου, στη Θεσσαλονίκη, έρχεται να προστεθεί σε έναν μακρύ και ολοένα αυξανόμενο κατάλογο εργατικών δυστυχημάτων που συγκλονίζουν τη χώρα. Μια γυναίκα που έφυγε από το σπίτι της για να πάει στη δουλειά της και δεν επέστρεψε ποτέ.
Η άτυχη γυναίκα εγκλωβίστηκε και συνεθλίβη από βιομηχανικό πλυντήριο κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Το περιστατικό συνέβη γύρω στις 07:30 το πρωί. Το χέρι της εργαζόμενης πιάστηκε στον κύλινδρο του πλυντηρίου, με αποτέλεσμα το μηχάνημα να την παρασύρει. Παρά τις προσπάθειες των διασωστών, ο απεγκλωβισμός της γυναίκας ήταν ιδιαίτερα δύσκολος και δυστυχώς είχε ήδη υποκύψει στα τραύματά της.
Ζήτημα είναι αν για αυτά τα δυστυχήματα αφιερώνονται πάνω από λίγες γραμμές στα ΜΜΕ. Όμως πίσω από αυτές τις γραμμές κρύβεται μια ανθρώπινη τραγωδία, μια οικογένεια που βυθίζεται στο πένθος, άνθρωποι που χάνουν τη μητέρα, τη σύζυγο, τη φίλη και τη συνάδελφό τους.
Δυστυχώς, τέτοιες ειδήσεις έχουν πάψει να αποτελούν σπάνιο γεγονός. Τα εργατικά ατυχήματα στη χώρα μας έχουν λάβει διαστάσεις που δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό μιας σιωπηλής πανδημίας. Κάθε χρόνο, δεκάδες εργαζόμενοι χάνουν τη ζωή τους και χιλιάδες τραυματίζονται την ώρα που προσπαθούν να εξασφαλίσουν το μεροκάματο και να στηρίξουν τις οικογένειές τους. Κι όμως, οι αριθμοί αυτοί συχνά αντιμετωπίζονται ως απλές στατιστικές, ως ποσοστά σε εκθέσεις και πίνακες, λες και δεν αφορούν ανθρώπινες ζωές.
Και όμως, πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος. Υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς γονείς, σύζυγοι που μένουν πίσω, οικογένειες που καλούνται να διαχειριστούν μια απώλεια που θα μπορούσε, σε πολλές περιπτώσεις, να είχε αποφευχθεί. Κανείς δεν πρέπει να χάνει τη ζωή του την ώρα της εργασίας του. Το δικαίωμα στην ασφαλή εργασία δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά στοιχειώδη υποχρέωση μιας οργανωμένης κοινωνίας.
Σε ένα περιβάλλον όπου η πίεση για μεγαλύτερη παραγωγικότητα, η μείωση του κόστους και η επιδίωξη του κέρδους κυριαρχούν, η ασφάλεια των εργαζομένων συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα. Η συντήρηση του εξοπλισμού, η εκπαίδευση του προσωπικού, η τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας και η πρόληψη αντιμετωπίζονται ως «κόστος» και όχι ως αυτονόητη επένδυση στην ανθρώπινη ζωή. Κι όμως, καμία οικονομική απόδοση δεν μπορεί να αποτιμηθεί πάνω από την αξία ενός ανθρώπου.
Η πρόληψη προϋποθέτει την καλλιέργεια μιας ουσιαστικής κουλτούρας ασφάλειας. Μιας κουλτούρας που δεν εξαντλείται σε τυπικές οδηγίες, αλλά διαπερνά ολόκληρη τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, απαιτείται η συστηματική παρουσία του κράτους μέσω αποτελεσματικών ελέγχων και αυστηρής εφαρμογής της νομοθεσίας και όχι ένα καθεστώς οργανωμένης συγκάλυψης (όπως αυτό που αποκαλύφθηκε λίγους μήνες πριν με τραγικό τρόπο στην βιομηχανία της Βιολάντα). Η προστασία της υγείας και της ζωής των εργαζομένων αποτελεί συλλογική ευθύνη και θεσμική υποχρέωση που δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στην καλή θέληση των εργοδοτών.
Δεν είναι τυχαίο ότι κλάδοι όπως οι κατασκευές, η βιομηχανία, οι μεταφορές και η ναυτιλία καταγράφουν διαχρονικά τα περισσότερα εργατικά δυστυχήματα. Πρόκειται για τομείς όπου οι συνθήκες εργασίας είναι απαιτητικές και οι κίνδυνοι αυξημένοι, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την εφαρμογή αυστηρών μέτρων προστασίας και την ενίσχυση της λειτουργίας της Επιθεώρησης Εργασίας.
Σε τελική ανάλυση, το ζήτημα των εργατικών δυστυχημάτων φέρνει στην επιφάνεια τις προτεραιότητες που θέτουμε ως κοινωνία. Τι θεωρούμε πραγματικά σημαντικό; Την αύξηση των δεικτών παραγωγικότητας ή την προστασία της ανθρώπινης ζωής; Την οικονομική αποτελεσματικότητα ή την αξιοπρέπεια και την ασφάλεια των ανθρώπων που εργάζονται; Μια κοινωνία κρίνεται όχι μόνο από την ανάπτυξη που παράγει, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά προστατεύει τους ανθρώπους της. Και καμία κοινωνία δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά προοδευτική όσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον θάνατο στην εργασία ως μια θλιβερή αλλά συνηθισμένη είδηση.
Ν.Τ.
