Καθημερινά κάποιον βρίσκει να κατηγορεί ο Αμερικανός πρόεδρος για τη νίλα της απρόκλητης και παράνομης επίθεσης των ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Την Τετάρτη λοιπόν κατηγόρησε τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, που αρνήθηκαν να ανταποκριθούν «όταν ίσως θέλαμε βοήθεια για κάτι μικρό»(!). Σε ποιον τα είπε αυτά; Στον γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, που είχε πάει να τον συναντήσει ώστε να μειώσει τον κίνδυνο «εκρήξεων» στην επερχόμενη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα. Ο Ρούτε επιχείρησε, πάντα σεμνά και ταπεινά, να ψελλίσει ότι ο σπουδαίος Τραμπ κάπως υπερβάλλει, αφού «ο ένας σύμμαχος μετά τον άλλο έθεσαν τις βάσεις τους στη διάθεση της επιχείρησης Επική Οργή». Κι έφερε σαν παράδειγμα την Ιταλία, λέγοντας ότι «500 αμερικανικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από τις εκεί στρατιωτικές βάσεις».
Τι ήταν να το πει; Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Μελόνι (η οποία, την ανάγκην φιλοτιμία ποιούμενη, είχε ήδη διαψεύσει με οργίλο ύφος τον Τραμπ όταν αυτός την εξευτέλισε διεθνώς λέγοντας ότι «τον παρακαλούσε να βγάλουν μαζί φωτογραφία»), αντέδρασε πρώτη, βάζοντας το ιταλικό Υπουργείο Άμυνας να ισχυριστεί ότι αυτά που είπε ο Ρούτε «δημιουργούν σύγχυση ως προς τον τύπο των πτήσεων που είχαν εγκριθεί». Κατανοητή η αμήχανη δυσφορία της, καθώς έγινε θρύψαλα η εικόνα της «δυναμικής ηγέτιδας που διασφαλίζει τα εθνικά συμφέροντα της Ιταλίας». Διότι είτε ψεύδεται ο Ρούτε, είτε οι Ευρωπαίοι παραμένουν νάνοι. Ή… και τα δύο μαζί; Σε κάθε περίπτωση, το ΝΑΤΟ παραμένει σκορποχώρι.
Ιράν προς Ευρωπαίους: «Είστε συνένοχοι»
Όμως αυτά ήταν μόνο τα προεόρτια όσων προκάλεσε η «διορθωτική διευκρίνιση» του Ρούτε, που τελικά προξένησε ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα. Διότι οι Ιρανοί, αφήνοντας να περάσει ένα 24ωρο (στη διάρκεια του οποίου οι ξεμπροστιασμένοι ευρωνάνοι κάθονταν σε αναμμένα κάρβουνα), προχθές εξαπέλυσαν τη δική τους διπλωματική αντεπίθεση. Συγκεκριμένα ο Εσμαήλ Μπαγαεΐ, εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, δήλωσε:
«Πρόκειται για σαφή και καταδικαστική παραδοχή της ενεργητικής συνενοχής του ΝΑΤΟ σε έναν παράνομο επιθετικό πόλεμο εναντίον ενός κυρίαρχου κράτους μέλους του ΟΗΕ. Είναι μια κατάφωρη παραβίαση των δεσμευτικών κανόνων του διεθνούς δικαίου και των βασικών αρχών του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Το ΝΑΤΟ και τα επιμέρους κράτη μέλη του πρέπει να λογοδοτήσουν. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ κατονομάζει ρητά την Ιταλία και τη Ρουμανία ως χώρες που συμμετείχαν στην επίθεση κατά του Ιράν. Αυτές, μαζί με κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα που συνέδραμε στην αμερικανο-ισραηλινή επίθεση, πρέπει να εξηγήσουν στους λαούς τους και στον κόσμο για ποιο λόγο επέλεξαν να πάρουν μέρος σε αυτήν την πράξη κατάφωρης επιθετικότητας και στη διάπραξη μαζικών φρικαλεοτήτων εναντίον του ιρανικού λαού».
Το παρακράτος κάνει ό,τι χειρότερο μπορεί
Όλα τα παραπάνω μοιάζουν βέβαια επικοινωνιακές αψιμαχίες μπροστά στο κεντρικό ερώτημα, που αφορά το αν και για πόσο θα υλοποιηθούν οι προβλέψεις του Μνημονίου Κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν*. Εδώ δεν πρόκειται μόνο για το ποιος κερδίζει τις εντυπώσεις (σίγουρα όχι η τραμπική διοίκηση), αλλά για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα επί του πεδίου. Φυσικά το κατοχικό ισραηλινό παρακράτος ιδρώνει για να διασφαλίσει ότι η προσωρινή έστω εκεχειρία που συμφώνησαν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη θα τιναχτεί στον αέρα μια ώρα αρχύτερα. Αυτό δεν είναι μια μικρή διαφοροποίηση μεταξύ «αιώνιων φίλων», ιδίως αν συνυπολογίσει κανείς τη βάσιμη πιθανότητα να επιθυμεί όντως η τραμπική διοίκηση μια απεμπλοκή της από το «αντιπαραγωγικό» μεσανατολικό μέτωπο, ώστε να επικεντρωθεί σε άλλες αντιπαραθέσεις – που είτε υπόσχονται ευκολότερες επιτυχίες (Λατινική Αμερική) είτε καθίστανται αναπόφευκτες (Ν.Α. Ασία).
Η κυβέρνηση των εγκληματιών πολέμου εξακολουθεί όμως να τσαλαπατά επιδεικτικά και καθημερινά τις δύο συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός, στη Γάζα και στον Λίβανο. Με την πρώτη δεν ασχολείται καμία «επίσημη» φωνή, κι έτσι η υποτιθέμενη εκεχειρία αποτελεί απλώς μια νέα φάση της γενοκτονίας των Παλαιστινίων, τώρα σε αργή κίνηση. Αυτό που όλοι προσέχουν είναι τι συμβαίνει στον Λίβανο, καθώς η ιρανική ηγεσία επέβαλε ως προϋπόθεση αυτός να συμπεριληφθεί ρητά στην εκεχειρία των 60 ημερών. Παρ’ όλα αυτά οι εισβολείς, μόνο από την περασμένη Παρασκευή –οπότε υπό την πίεση των ΗΠΑ το Ισραήλ υποτίθεται ότι συμφώνησε σε μια ακόμη κατάπαυση του πυρός– έχουν δολοφονήσει πάνω από 80 αμάχους (και εκεί ο αγαπημένος τους στόχος, πέρα από τα γυναικόπαιδα, είναι τα πληρώματα των ασθενοφόρων…), και εξακολουθούν να ισοπεδώνουν χωριά και κωμοπόλεις.
Όχι κάποιοι κακοί ακροδεξιοί, αλλά ο ίδιος ο Νετανιάχου και σύμπασα η «δημοκρατική» αντιπολίτευση του παρακράτους κάνουν διαγωνισμό θράσους, δηλώνοντας επισήμως ότι δεν πρόκειται να φύγουν από τα εδάφη του Λιβάνου – κι ας ορίζει ό,τι θέλει το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ένα δίκιο το έχουν: και το 2000 και το 2006 δεν έφυγαν από τον Λίβανο κατόπιν συμφωνίας. Κυνηγημένοι έφυγαν.
* «Αβέβαιη παύση εχθροπραξιών» (φύλλο 781).
Περιορισμένες οι δυνατότητες των επιτιθέμενων
Η διοίκηση Τραμπ, ταπεινωμένη από συμμάχους και αντιπάλους, ιδρώνει για να αλλάξει τη συζήτηση. Τη μία απειλεί ξανά το Ιράν με «τρομερή τιμωρία» εάν επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, την άλλη πιέζει το Ισραήλ ώστε να μειώσει έστω και προσωρινά τα εγκλήματά του για να μην τιναχτεί εντελώς στον αέρα η συνεννόηση με το Ιράν, την παράλλη θριαμβολογεί ότι η Τεχεράνη έκανε «τεράστιες» υποχωρήσεις χωρίς οι ΗΠΑ να της δώσουν κανένα αντάλλαγμα… αλλά κανείς δεν δίνει σημασία.
Συνεχίζει το παρακράτος τα εγκλήματά του στον Λίβανο; Ανοιγοκλείνουν κατά το δοκούν τα Στενά οι Ιρανοί, και ρίχνουν και καμιά μπαταριά σε κάποιο τάνκερ που επιχείρησε να τα διασχίσει δίχως την άδειά τους. Οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους δεν μπορούν να τους εμποδίσουν. Μπορούν μόνο να εκτοξεύουν κούφιες απειλές. Τρέχει ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο στον Κόλπο για να καθησυχάσει έναν-έναν τους εμίρηδες, και εισπράττει μόνο δυσπιστία και υπονοούμενα ότι «υπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια». Οι πάντες πλέον έχουν διαπιστώσει τις περιορισμένες δυνατότητες των ΗΠΑ – εάν εξαιρέσουμε την ικανότητά τους να μετατρέψουν τη ζωή σε πυρηνική στάχτη (δεν είναι όμως οι μόνες που διαθέτουν αυτήν την ικανότητα).
Μπορεί το κατοχικό παρακράτος να καθοδηγείται από μεσσιανικά παραληρήματα περί ενός «Μεγάλου Ισραήλ», και να βαυκαλίζεται ότι μπορεί να εξαλείψει από προσώπου γης εκατομμύρια ανθρώπων, αλλά κι αυτού οι δυνατότητες είναι περιορισμένες. Η ηγεσία του αντιμετωπίζεται πια με σκεπτικισμό (στην καλύτερη περίπτωση), ακόμη και από τις ΗΠΑ. Διότι τις διαβεβαιώσεις που έδινε ο Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον, ότι μαζί θα κάνουν περίπατο στην Τεχεράνη, οι Ιρανοί τις μετέτρεψαν σε εφιάλτη. Αυτό ο Τραμπ δεν το ξεχνά. Οι εύθραυστες συμφωνίες πιθανότατα δεν θα διαρκέσουν, κυρίως λόγω των εσωτερικών αντιφάσεων, κρίσεων και αντιπαραθέσεων εντός του επιθετικού μπλοκ. Αλλά η επόμενη «φυγή» στον πόλεμο ίσως διεξαχθεί με διαφορετικούς όρους.
