Στις 29 Σεπτεμβρίου οι υπουργοί Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ, υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης, με φωτογραφίες και δηλώσεις για «επαναπατρισμό». Η Βουλγαρία παρέδωσε δεκάδες εκκλησιαστικά κειμήλια από τη Μονή Εικοσιφοίνισσας, τον Τίμιο Πρόδρομο και τη Μητρόπολη Σερρών, που είχαν αρπαχτεί και μεταφερθεί στη Σόφια το 1917. Η Ελλάδα έδωσε τα σκελετικά κατάλοιπα από τη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες, που αποδίδονται στον Τσάρο Σαμουήλ. Δούναι και λαβείν, με τους χειρότερους όρους για εμάς.
Το ίδιο το υπουργείο μίλησε για αμοιβαία «κατάθεση». Ο όρος, όπως επισημαίνει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, δεν υπάρχει στο ενοχικό δίκαιο και θυμίζει παρακαταθήκη, όπου ο θεματοφύλακας επιστρέφει το πράγμα «όταν του ζητηθεί». Βούλγαροι αξιωματούχοι έσπευσαν άλλωστε να δηλώσουν ότι τα αντικείμενα παραδόθηκαν προσωρινά, χωρίς μεταβίβαση κυριότητας. Τα κλεμμένα γύρισαν σπίτι τους… ως δανεικά.
Το Μνημόνιο δεν έχει δημοσιοποιηθεί ούτε έχει έρθει στη Βουλή. Τα οστά από τον Άγιο Αχίλλειο είναι, κατά τον ΣΕΑ, αρχαία κινητά μνημεία, και απόφαση του ΚΑΣ δεν έχει δημοσιευθεί. Κι η Συνθήκη του Νεϊγύ υποχρεώνει τη Βουλγαρία σε πλήρη επιστροφή των αρπαγμένων. Με την «αμοιβαιότητα», η υποχρέωση έγινε παζάρι.
Θυμίζουμε ότι το Μαξίμου έχει φλερτάρει με «λύσεις» δανεισμού και ανταλλαγής και για τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Το Λονδίνο σίγουρα θα αξιοποιήσει τις παλινωδίες της Μενδώνη. Η ίδια, πάντως, μίλησε στην ΕΡΤ για «πρώτη φάση». Τι θα δώσουμε στη δεύτερη;
Στη Βουλή, στις 14 Οκτωβρίου, η κ. Μενδώνη δεν απάντησε στα ερωτήματα. Κατηγόρησε τα κόμματα για «άγνοια» και «μηδενισμό» και τα επέπληξε επειδή χρησιμοποιούν επιχειρήματα του ΣΕΑ (λογικό, οι αρχαιολόγοι είναι οι τελευταίοι που θα έπρεπε να μιλούν για αρχαία).
Αν η συμφωνία είναι τόσο καλή, ας τη δημοσιεύσει η κυβέρνηση και ας τη φέρει για κύρωση. Μέχρι τότε, τα κειμήλια της Εικοσιφοίνισσας θα βρίσκονται στον τόπο τους, με την απόδειξη κατάθεσης στο συρτάρι της Σόφιας…
Γ.Π.
Δρόμος της Αριστεράς
