του Τόμας Φάτσι*
Από τις 30 Οκτωβρίου εκτυλίσσεται στην Πολωνία μια άνευ προηγουμένου συνταγματική κρίση, αφότου η κυβέρνηση του ευρωπαϊστή Τουσκ έστειλε τα ΜΑΤ να καταλάβουν το Συνταγματικό Δικαστήριο**. Η κατάσταση έχει κλιμακωθεί σε έναν ολοκληρωτικό θεσμικό εμφύλιο πόλεμο… Για να καταλάβει κανείς το γιατί, πρέπει να κατανοήσει ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν κρίνει απλώς αν οι νόμοι της κυβέρνησης είναι συνταγματικοί· αποφασίζει επίσης πώς το πολωνικό Σύνταγμα σχετίζεται με το δίκαιο της Ε.Ε. και, ως εκ τούτου, αν η νομική τάξη της Πολωνίας μπορεί να παρακαμφθεί από τις Βρυξέλλες. Στην ουσία, λοιπόν, πρόκειται για μια μάχη για την κυριαρχία στην πιο θεμελιώδη μορφή της: ποια νομική τάξη πρέπει να υπερισχύει, το πολωνικό Σύνταγμα ή το δίκαιο της Ε.Ε.;
Στο παρελθόν, το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ο τελικός λόγος ανήκει στο πολωνικό Σύνταγμα, κάτι που οι Βρυξέλλες δεν του συγχώρησαν ποτέ. Ένα τέτοιο Συνταγματικό Δικαστήριο αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τις Βρυξέλλες. Η καθοριστική στιγμή ήρθε τον Οκτώβριο του 2021, όταν το Δικαστήριο έκρινε ότι βασικές διατάξεις των Συνθηκών της Ε.Ε., όπως ερμηνεύονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ήταν ασυμβίβαστες με το πολωνικό Σύνταγμα – στο μέτρο που επέτρεπαν στο δίκαιο της Ε.Ε. να υπερισχύει, και στους δικαστές της Ε.Ε. να αποφασίζουν για τον τρόπο με τον οποίο η Πολωνία οργανώνει το δικό της δικαστικό σύστημα. Στην ουσία, το πολωνικό δικαστήριο δήλωσε ότι, σε θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Συντάγματος, ο τελικός λόγος ανήκει στη Βαρσοβία, όχι στο Λουξεμβούργο.
Οι Βρυξέλλες αντέδρασαν παγώνοντας δεκάδες δισεκατομμύρια από τα κονδύλια της Ε.Ε., και παρέπεμψαν την υπόθεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το οποίο, όπως ήταν αναμενόμενο, αποφάνθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 ότι το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο είχε παραβιάσει το δίκαιο της Ε.Ε. απορρίπτοντας την υπεροχή του τελευταίου. Επικουρικά, δε, οι Ευρωπαίοι δικαστές αποφάνθηκαν ότι αυτό καθαυτό το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο δεν είναι καν έγκυρο! Με άλλα λόγια, ένα εθνικό συνταγματικό δικαστήριο κηρύχθηκε παράνομο από ένα υπερεθνικό, επειδή τόλμησε να υπερασπιστεί το δικό του Σύνταγμα. Αυτό, τελικά, εννοούν οι Βρυξέλλες και ο Τουσκ όταν κατηγορούν την προηγούμενη κυβέρνηση, καθώς και το ίδιο το Δικαστήριο, για παραβίαση του κράτους δικαίου: ότι τόλμησαν να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του δικαίου των Βρυξελλών.
Αυτό που συμβαίνει στην Πολωνία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τάσης «φιλελεύθερου αυταρχισμού»: οι φιλοευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρησιμοποιούν κάθε μέσο που έχουν στη διάθεσή τους, συμπεριλαμβανομένων των κατάφωρων παραβιάσεων του κράτους δικαίου, προκειμένου να εδραιώσουν την εξουσία τους…
* Ο Τόμας Φάτσι είναι δημοσιογράφος, ερευνητής και συγγραφέας. Εδώ αποδίδονται περιληπτικά αποσπάσματα πρόσφατου άρθρου του (www.thomasfazi.com, 20/11/2026).
** «Η Πολωνία εξευτελίζεται» (φύλλο 796).






































































