Το φοιτητικό κίνημα στην Αλβανία έχει σημαντική παρουσία σε καίριες στιγμές της πρόσφατης ιστορίας. Οι φοιτητές ήταν το κατ’ εξοχήν κοινωνικό σώμα που το 1991 πάλεψε για την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος, έχοντας αρκετά θύματα. Ένα μεγάλο μέρος του στήριξε και στελέχωσε το Δημοκρατικό Κόμμα με ηγέτη τον Σαλί Μπερίσα. Διαψευσμένοι οι περισσότεροι νέοι στη συνέχεια, σε άθλιες συνθήκες επισιτιστικής κρίσης, εντάχθηκαν στο ρεύμα της μαζικής μετανάστευσης. Οι κρατικές και οι συνεταιριστικές οικονομικές δομές είχαν σταματήσει να λειτουργούν και το ζήτημα της επιβίωσης επισκίασε κάθε άλλη προσδοκία…
Μετά τη διαδήλωση της 21/1/2011 ενάντια στο καθεστώς Μπερίσα (4 νεκροί διαδηλωτές, εκατοντάδες τραυματίες), οι φοιτητές συσπειρώθηκαν γύρω από το Σοσιαλιστικό Κόμμα με ηγέτη τον πολλά υποσχόμενο Έντι Ράμα, ο οποίος νίκησε στις εκλογές του 2013. Η συνέχεια είναι γνωστή. Η φτώχεια, η μετανάστευση και η πολιτισμική παρακμή επιτάθηκαν κατά τη διακυβέρνηση Ράμα, κι ένα τμήμα των παλιών φοιτητών ξεκίνησε να εκφράζεται μέσω της Organizata Politike[1], πρόγονο σχήμα του κόμματος Levizja Bashqe, το οποίο εκπροσωπείται πλέον στη Βουλή[2]. Η ομάδα αυτή ξεχώρισε με ιδέες ριζοσπαστικές, με συνεχείς παρεμβάσεις σε εργατικά, πολιτικά, κοινωνικά και οικολογικά ζητήματα, και με μια προσπάθεια δημοκρατικού ακτιβισμού και οργάνωσης στη βάση.
Η περίπτωση του κινήματος Φλαμίνγκο[3] από την πρώτη στιγμή φάνηκε ότι δεν θα έμενε στην υπόθεση της καταπάτησης ελληνικών περιουσιών στο Σβερνέτσι και στην Άρτα για λογαριασμό της επένδυσης του γαμπρού του Τραμπ. Το κίνημα για τη Νέα Αλβανία ξεπέρασε τους τέσσερις μήνες καθημερινών διαδηλώσεων με μια αξιοθαύμαστη επιμονή και υπομονή – μέχρι που την τελευταία την έχασαν οι φοιτητές. Η σκληρή καταστολή ήταν η αφορμή να επιδοθούν σε άγριες συγκρούσεις με την αστυνομία, όπως και να εισβάλουν σε δημόσια κτίρια (Υπουργείο Παιδείας, Δημαρχείο Τιράνων) και να τα πυρπολήσουν.
Αν και ο Ράμα υποστηρίζεται πάντα από τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. για λόγους που σχετίζονται με τη γεωπολιτική κατεύθυνση της Αλβανίας, το ριζοσπαστικό κίνημα –που δεν κουράστηκε όπως περίμεναν– προκαλεί βαθιά ρωγμή στην πολιτική αποδοχή των δύο μεγάλων κομμάτων. Έτσι αρχίζει να συζητιέται η ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικής λύσης με άλλα ανταλλακτικά… Πόσο μάλλον που τώρα οι διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία δεν περιορίζονται στα Τίρανα: έχουν επεκταθεί μεταξύ άλλων στη Σκόδρα, στην Κορυτσά και στο Ελμπασάν. Το ρήγμα που άνοιξε δεν θα κλείσει εύκολα.
[1] Βλ. συνέντευξη με τον Α.Κιορί, Organizata Politike (φύλλο 525).
[2] Βλ. συνέντευξη με τον Ρ.Μούτσι, νυν βουλευτή (φύλλο 540).
[3] Βλ. συνέντευξη με τον Φ.Λιουμπόνια (φύλλο 781).
