Ο φάκελος συγκεντρώνει κείμενα του Δρόμου για την ιστορία της Αριστεράς μέσα από πρόσωπα, συνθήματα και ιδέες. Η μετεμφυλιακή ανασυγκρότηση εξετάζεται στην παρουσίαση του βιβλίου του Μιχάλη Λυμπεράτου «Από το ΕΑΜ στην ΕΔΑ». Στον Νίκο Μπελογιάννη, που εκτελέστηκε μαζί με τον Δημήτρη Μπάτση το 1952, αφιερώνεται μια σειρά κειμένων: για την επανέκδοση των έργων του «Το ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα» και «Σχέδιο για μια ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας», για τον λόγο της Αριστεράς για την ανάπτυξη, για δύο τραγούδια γραμμένα γι’ αυτόν, του Αλβανού Μωυσή Ζαλόσνια και του Αργύρη Κουνάδη σε στίχους του Βαγγέλη Γκούφα, και για το χωριό Μπελογιάννης στην Ουγγαρία, που επισκέφθηκε ο Ζήσης Ζάννας.
Η δεκαετία του 1960 περνά μέσα από δύο δολοφονίες. Για τον Γρηγόρη Λαμπράκη, που δέχτηκε τη θανάσιμη επίθεση στις 22 Μαΐου 1963 στη Θεσσαλονίκη, ο Μιχάλης Λυμπεράτος υποστηρίζει ότι η δολοφονία ήταν απάντηση ενός καθεστώτος που κατέρρεε στην επέκταση της απήχησης της Αριστεράς. Ο αυτόπτης μάρτυρας Λεωνίδας Κοντουδάκης αφηγείται σε συνέντευξη δύο μερών την επίθεση και όσα ακολούθησαν, ενώ ρεπορτάζ από τη Θεσσαλονίκη καταγράφει πώς έφτασαν στην Εταιρία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων ντοκουμέντα της δικογραφίας. Ο Σπύρος Κουζινόπουλος γράφει για τον Σωτήρη Πέτρουλα, που σκοτώθηκε στις 21 Ιουλίου 1965, στα Ιουλιανά, και του οποίου το όνομα έγινε τραγούδι και σύνθημα.
Τα συνθήματα διαβάζονται ως τεκμήριο της γλώσσας του κινήματος. Δύο καταγραφές συγκεντρώνουν όσα ακούστηκαν στις διαδηλώσεις της 15ης Δεκεμβρίου 2010, μαζί με εκείνα του μπλοκ του ΠΑΜΕ, και στις πλατείες του 2011, όπου παρατίθενται και αποσπάσματα από τα πρακτικά της πρώτης συνέλευσης. Ένα εκτενές κείμενο, με αφορμή τα εβδομήντα χρόνια του ΕΑΜ, εξετάζει πώς το ΕΑΜ πέρασε στην πολιτική μνήμη και στη συνθηματολογία, από το «ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-Πολυτεχνείο» και τον πρώτο εορτασμό του Πολυτεχνείου το 1974.
Στο πεδίο των ιδεών, ο Βένιος Αγγελόπουλος γράφει ότι η διαμάχη «πατριωτών» και «διεθνιστών» διαπερνά την ελληνική κοινωνία εδώ και αιώνες, αλλά υποστηρίζει ότι η βασικότερη αντίθεση είναι ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία. Ο Λουκάς Αξελός, διευθυντής του περιοδικού «Τετράδια», συνδέει το εθνικό με το κοινωνικό ζήτημα, με αφετηρία ένα απόσπασμα του Αντόνιο Γκράμσι. Ο Στέλιος Ελληνιάδης εξετάζει τον μακαρθισμό ως υποπροϊόν του Ψυχρού Πολέμου και τον αντιπαραβάλλει με τους πιο συγκαλυμμένους τρόπους προπαγάνδας που επιλέχθηκαν στην Ευρώπη.
Η Σοβιετική Ένωση καλύπτεται κυρίως από κείμενα του Στέλιου Ελληνιάδη: για την πολιτιστική διάσταση της επανάστασης στα χρόνια του Λένιν, για τα εκατό χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, για την αναπροσαρμογή της σοβιετικής ιστορίας, για τα αγάλματα του Λένιν από το Κίεβο ως τη Γιάλτα και για τους Έλληνες του αντιφασιστικού πολέμου στην ΕΣΣΔ. Ο Ηλίας Μεταλλίδης δίνει τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα της Τασκένδης του 1955, ενώ απόσπασμα από το βιβλίο «Ρεβιζιονισμός, παλινόρθωση, νέα τάξη πραγμάτων» επιχειρεί απολογισμό της περεστρόικα.
Τα άρθρα του φακέλου
Δείτε επίσης
αριστερά · ΚΚΕ · Σοβιετική Ένωση · Νίκος Μπελογιάννης · Ιστορία · δρόμοι της ιστορίας














































































