του Λουάι Φαούρ*

Η ιστορική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου, ότι η Μιανμάρ (Βιρμανία) διέπραξε γενοκτονία κατά της μειονότητας των Ροχίνγκια, θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υπόθεση της Νότιας Αφρικής, η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα. Η υπόθεση εισήχθη στο Δικαστήριο το 2019 από την Γκάμπια, η οποία κατηγόρησε τη Μιανμάρ ότι παραβίασε τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Γενοκτονία (1948) μέσω της μεταχείρισης της μουσουλμανικής μειονότητας. Η Παλαιστίνια-Καναδή νομικός Ντιάνα Μπούτου δήλωσε ότι η απόφαση της Πέμπτης αποσαφήνισε βασικές πτυχές του τρόπου με τον οποίο μπορεί να διαπιστωθεί η γενοκτονία, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης να αποδειχθεί η πρόθεση καταστροφής μιας προστατευόμενης ομάδας «εν όλω ή εν μέρει».

«Είναι η πρώτη φορά που το Δικαστήριο διαπιστώνει γενοκτονία, και αυτό είναι πραγματικά σημαντικό», τόνισε η Μπούτου, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση αμφισβητεί τα επιχειρήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί για να απορριφθούν οι κατηγορίες γενοκτονίας εναντίον του Ισραήλ: «Οι δικαστές διαπίστωσαν ότι δεν είναι απαραίτητο να εξοντωθεί ολόκληρος ο πληθυσμός», είπε. «Διαφορετικά, δεν θα υπήρχε λόγος ύπαρξης της Σύμβασης για την πρόληψη της γενοκτονίας». Διαπίστωσαν επίσης ότι το «μοναδικό λογικό συμπέρασμα» από τα αποδεικτικά στοιχεία ήταν ότι η κατηγορούμενη χώρα είχε την πρόθεση να εξοντώσει την ομάδα. Το δικαστήριο ανέφερε τις δολοφονίες, τη διαδεδομένη σεξουαλική βία, την ακραία βία εναντίον παιδιών και τη συστηματική καταστροφή χωριών των Ροχίνγκια.

Η γενοκτονία είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί στο δικαστήριο. Δεν αρκεί η απόδειξη μαζικών δολοφονιών ή εκτεταμένης καταστροφής: οι δικαστές πρέπει επίσης να αποδείξουν τη συγκεκριμένη πρόθεση να καταστραφεί μια εθνική, εθνοτική, φυλετική ή θρησκευτική ομάδα, εν όλω ή εν μέρει. Η Μπούτου δήλωσε ότι η απόφαση έδειξε πως η καταστροφή ενός μέρους μιας προστατευόμενης ομάδας θα μπορούσε να πληροί τα κριτήρια για γενοκτονία. Υποστήριξε επίσης ότι «όσον αφορά το ζήτημα της πρόθεσης, η υπόθεση του Ισραήλ είναι πολύ πιο σαφής από την περίπτωση της Μιανμάρ», επισημαίνοντας «τη μία δήλωση μετά την άλλη από ισραηλινούς αξιωματούχους, καθώς και τις ενέργειες των ίδιων των στρατιωτών».

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ αρνείται ότι διαπράττει γενοκτονία, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική του εκστρατεία στοχεύει στην εξουδετέρωση της Χαμάς και δεν στοχεύει τους Παλαιστινίους ως ομάδα. Η Μιανμάρ είχε επίσης αρνηθεί τη γενοκτονία, υποστηρίζοντας ότι οι στρατιωτικές της επιχειρήσεις στοχεύουν αντάρτες. Η Νότια Αφρική κατέθεσε την αγωγή της κατά του Ισραήλ τον Δεκέμβριο του 2023, και η υπόθεση ακολούθησε τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 74.000 Παλαιστινίους και έχει εκτοπίσει σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού της περιοχής.

Η Μπούτου επισήμανε επίσης τα προσωρινά μέτρα του Δικαστηρίου στην υπόθεση της Γάζας, υποστηρίζοντας ότι η μη συμμόρφωση του Ισραήλ με αυτά θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση της πρόθεσής του. Το Δικαστήριο έχει εκδώσει διάφορες σειρές προσωρινών μέτρων, διατάσσοντας το Ισραήλ να λάβει μέτρα για την πρόληψη πράξεων που απαγορεύονται βάσει της Σύμβασης για τη Γενοκτονία, να διευκολύνει την ανθρωπιστική βοήθεια, και να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο ανεπανόρθωτης βλάβης στους Παλαιστινίους στη Γάζα. «Το ίδιο το γεγονός ότι αγνόησαν αυτές τις αποφάσεις καταλήγει επίσης να ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της διαπίστωσης ότι υπάρχει γενοκτονία. Δείχνει ότι δεν ενδιαφέρονταν να αποτρέψουν τη γενοκτονία, και αυτό μας επαναφέρει στο ζήτημα της πρόθεσης», δήλωσε η Μπούτου.

Η τελική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου στην υπόθεση γενοκτονίας που έχει ασκήσει η Νότια Αφρική κατά του Ισραήλ δεν αναμένεται πριν από το 2029 ή το 2030…

* Αποσπάσματα άρθρου που δημοσιεύθηκε στις 19/11/2026 στην ηλεκτρονική εφημερίδα The New Arab (www.newarab.com).

Σχόλια

Σου άρεσε αυτό το άρθρο; Ενίσχυσε οικονομικά την προσπάθειά μας!