Σε μια περίοδο έντονης επιθετικότητας της κατοχικής Τουρκίας, η στάση της οποίας έχει ευθέως σχέση με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, επιχειρείται να ανοίξει μια νέα προσπάθεια στο Κυπριακό. Πρόκειται για μια τελευταία προσπάθεια του απερχόμενου γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος αποχωρεί από τη θέση του στο τέλος αυτού του χρόνου.
Η επίσκεψη στο τέλος Ιουλίου στη Λευκωσία του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, συντήρησε την κινητικότητα. Ο Αντόνιο Γκουτέρες, παρουσιάσθηκε αποφασισμένος να συγκαλέσει μια άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη για το Κυπριακό και επανέναρξη, στη συνέχεια, διαπραγματεύσεων. Εάν και εφόσον τούτου καταστεί εφικτό και υπάρχουν, βεβαίως, οι προϋποθέσεις.
Το ταξίδι του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο, δεν έχει προφανώς φέρει ανατροπές. Είναι, ωστόσο, σαφές πως άφησε το Κυπριακό στις ράγες των Ηνωμένων Εθνών και το διατήρησε εν ζωή, μέχρι να ετοιμασθεί το επόμενο βήμα. Ενδέχεται, βέβαια, αυτό το βήμα, να παραμείνει μετέωρο. Να μην υπάρξει επόμενο βήμα, λόγω της στάσης της κατοχικής πλευράς.
Δυο παράμετροι επηρεάζουν τις εξελίξεις. Οι γεωπολιτικές, που οδηγούν την Τουρκία σε ακραίες συμπεριφορές έναντι της Ελλάδος και της Κύπρου και την προσπάθεια αναβάθμισης του κατοχικού καθεστώτος.
Στόχος η αναγνώριση
Την ώρα κατά την οποία υποτίθεται καταβάλλονται προσπάθειες για επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό, η κατοχική πλευρά καταβάλλει προσπάθειες αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας. Με κινήσεις χαμηλής πολιτικής μέχρι και διεθνή παρουσία του ψευδοκράτους, η κατοχική δύναμη στοχεύει στην ανάδειξη του κατοχικού καθεστώτος σε χωριστή οντότητα. Την τελευταία περίοδο επιχειρήθηκε από τουρκικής πλευράς να πραγματοποιηθούν διεθνείς εκδηλώσεις στα κατεχόμενα. Όπως καλλιτεχνικό φεστιβάλ με τη στήριξη της «Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου». Το φεστιβάλ από τη Σερβία ακυρώθηκε με παρέμβαση της Λευκωσίας προς το Βελιγράδι. Η εξαγγελία της Μπαρτσελόνα να οργανώσει καμπ στα κατεχόμενα επίσης ακυρώθηκε με παρέμβαση της κυπριακής κυβέρνησης.
Στα κατεχόμενα αντέδρασαν έντονα με αποτέλεσμα ο εγκάθετος της Άγκυρας να αποστείλει επιστολές διαμαρτυρίας προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον πρόεδρο της Μπαρτσελόνα.
Τι είναι αυτό που επιδιώκει η κατοχική πλευρά; Να διεξάγονται συζητήσεις στο πεδίο του Κυπριακού και παράλληλα να επιχειρείται αναβάθμιση του ψευδοκράτους. Ζητούν να συνεχίσουν το σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα αλλά να μην υπάρχει αντίδραση. Να μην διώκονται οι σφετεριστές από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Είναι σαφές πως η τακτική μονομερούς επιβολής των σχεδιασμών της, που υιοθετεί η Άγκυρα, απομακρύνει τις προοπτικές επίλυσης προβλημάτων, τα οποία η ίδια δημιουργεί και συντηρεί με τρόπο κατά τον οποίο να της επιτρέψει να υλοποιήσει τις επιδιώξεις της.
Γεωπολιτικό ζήτημα
Είναι σαφές πως το Κυπριακό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μεμονωμένα. Άλλωστε ούτε η Τουρκία, ούτε οι αγγλοαμερικανοί αντιμετωπίζουν το Κυπριακό ως τοπικό ζήτημα, αλλά γεωπολιτικό. Το εντάσσουν στο πλαίσιο των σχεδιασμών τους. Ιδιαίτερα σε αυτή τη συγκυρία, της συνεχούς ανακατανομής ισχύος, η Τουρκία μπαίνει δυναμικά, τοποθετώντας ως αντίπαλο δέος το Ισραήλ.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για δυο αναθεωρητικές δυνάμεις, κατοχικές, οι οποίες έχουν τον ίδιο στόχο: Τον έλεγχο της περιοχής. Σε αυτή τη φάση το πεδίο ανταγωνισμού τους είναι η Συρία.
Η Τουρκία βλέπει μέτωπο Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ και ενόψει τούτου πιέζει τους αδύναμους κρίκους της συνεργασίας αυτής. Δηλαδή, την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Τουρκία ανησυχεί για τις συνεργασίες του Ισραήλ καθώς θεωρεί πως επιδιώκεται ο γεωπολιτικός αποκλεισμός της. Γι’ αυτό και προχωρεί με κινήσεις επιβολής τετελεσμένων σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο (ανακήρυξη Θαλάσσιων Πάρκων) αλλά και στην Κύπρο με την επιβολή τετελεσμένων επί του εδάφους.
Η Άγκυρα θεωρεί ότι οι εξελίξεις στην περιοχή την ευνοούν, εκτιμώντας πως είναι αναβαθμισμένη και με σημαντικό γεωπολιτικό ρόλο, επιλέγει επιθετική στάση.
Αυτή η τακτική εκφράζεται ήδη σε όλα τα πεδία της εξωτερικής πολιτικής, όπως το Κυπριακό, τα ελληνοτουρκικά, τα ευρωτουρκικά. Η σκλήρυνση της στάσης της δεν πρόκειται για παιχνίδι τακτικής, αλλά επιλογή, η οποία καθορίζει τη δική της μεγάλη εικόνα. Στην Άγκυρα εκτιμούν –κι αυτό πράττουν– ότι οι συγκυρίες ευνοούν για μια πιο σκληρή γραμμή, μέσα από την οποία θα υλοποιήσει τα σχέδια της. Επιλέγει στρατηγική κλιμάκωσης κι αυτό δεν αποτελεί απόφαση στη βάση μακροπρόθεσμων σχεδιασμών.
Κρας τεστ το φθινόπωρο
Το φθινόπωρο αναμένεται, όπως συναφώς αναφέρεται, ότι θα επαναρχίσουν οι έρευνες για το καλώδιο GSI μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου. Η Αθήνα επενδύει, αυτή τη φορά, στο γεγονός ότι στο έργο με πλειοψηφικό πακέτο συμμετέχει και ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος Meridiam. Πρόκειται, συνεπώς για ένα τεστ για όλους. Εάν θα προχωρήσουν οι έρευνες και πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα.
Σύμφωνα, πάντως, με την αθηναϊκή Καθημερινή (ανταπόκριση Μανώλη Κωστίδη από την Τουρκία) τουρκική πηγή ανέφερε πως «όταν προγραμματίζονται δραστηριότητες έρευνας ή πόντισης καλωδίων σε περιοχές επί των οποίων η Τουρκία έχει δηλώσει ότι διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων θα πρέπει να επικοινωνεί με την Τουρκία». Τούτο σημαίνει πολλά για τη συνέχεια. Η Άγκυρα θέλει να επιβάλλει τις επεκτατικές της επιδιώξεις και συντηρεί κλίμα έντασης.
Το θέμα είναι εάν η γαλλική εταιρεία θα προχωρήσει και κατά πόσο θα υπάρξει δυναμική αντίδραση της Τουρκίας.
Τραγωδία με ναυάγιο στη θάλασσα της κατεχόμενης Κερύνειας
Μια τραγωδία εξελίχθηκε τέσσερα ναυτικά μίλια μακριά από την κατεχόμενη Κερύνεια. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία που ανακοινώθηκαν χθες στα κατεχόμενα, στο «Filo Jet» επέβαιναν συνολικά 267 άνθρωποι, 259 επιβάτες και οκτώ μέλη πληρώματος. Από αυτούς έχουν καταγραφεί ως διασωθέντες οι 239. Επιβεβαιωμένα νεκροί μέχρι στιγμής δέκα άνθρωποι. Οι έρευνες συνεχίζονται.
Το καταμαράν αναχώρησε την Κυριακή από την Κερύνεια με προορισμό το Τάσουτζου της Μερσίνας. Λίγο μετά την έξοδό του από το λιμάνι άρχισε να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα, περίπου τέσσερα ναυτικά μίλια από τις ακτές της κατεχόμενης Κερύνειας. Παρουσίασε εισροή υδάτων, πήρε κλίση και ανετράπη. Επιβάτες παρέμειναν για κάποιο διάστημα πάνω στο ανεστραμμένο κύτος ή σε πρόχειρες σχεδίες, μέχρι να περισυλλεγούν από σκάφη που έφθασαν στην περιοχή. Αργότερα, το πλοίο βυθίστηκε ολοκληρωτικά και βρίσκεται πλέον σε βάθος περίπου 514 μέτρων.
Από την πρώτη στιγμή, που έγινε γνωστό το ναυάγιο, η Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω των Ηνωμένων Εθνών, διαμήνυσε ότι είναι έτοιμη να προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια της ζητηθεί. Να προσφέρει στην προσπάθεια με δικές της δυνάμεις. Το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας- Διάσωσης (ΚΣΕΔ), δήλωσε ετοιμότητα μέσω των Ηνωμένων Εθνών, να παράσχει την όποια βοήθεια χρειαστεί για αντιμετώπιση της κρίσης, που προκλήθηκε. Η κατοχική πλευρά ήταν αρνητική αν και χρειαζόταν τη βοήθεια. Εξ ου και όπως αναφέρει δημοσίευμα του Φιλελεύθερου, η τουρκική πλευρά απευθύνθηκε σε ολλανδική εταιρεία ζητώντας βοήθεια. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι Ολλανδοί με τη σειρά τους έψαχναν στη Λεμεσό για βοήθεια και επικοινώνησαν με ιδιοκτήτη ρυμουλκού!
