Καλοκαίρι είναι, και οι πολιτευτές θα κατέβουν στα πανηγύρια. Θα φάνε το σουβλάκι τους, θα σύρουν τον χορό και θα φωτογραφηθούν. Δεν είναι φολκλόρ αυτό. Είναι η επίσημη έναρξη της προεκλογικής περιόδου, με όλα τα παρελκόμενα: δημοσκοπήσεις που παραγγέλνονται και μετά ερμηνεύονται, διαφημιστικά σποτ κομμάτων, πάνελ με «τιτάνες» που μαλώνουν για δεκαπέντε λεπτά και μετά πάνε μαζί για καφέ, «προγράμματα» υπό κατάρτιση από σοφούς, ενοικιάσεις εκλογικών κέντρων, μεταγραφές, ψηφοδέλτια. Και, κυρίως, το κεντρικό έργο: Να αλλάξει η πραγματικότητα ώστε να χωρέσει στα όρια του πολιτικού συστήματος που ζει και αναπαράγεται για τον εαυτό του, υπηρετώντας το ελληνικό μεταπρατικό μοντέλο, την Ελλάδα-κόμβος.
Αυτό είναι και το πρόβλημα του καιρού μας. Η διάβρωση του πολιτικού συστήματος σε όλα ανεξαιρέτως τα σημεία του: κυβέρνηση, κομματικό σύστημα, σχέσεις με ολιγαρχικούς κύκλους και πρεσβείες, Δικαιοσύνη, ΜΜΕ, δημόσια διοίκηση. Αυτό που έχουμε απέναντί μας είναι ένα καρτέλ. Με καταμερισμό ρόλων, με διασυνδέσεις, με εσωτερικούς κανόνες που δεν γράφτηκαν ποτέ αλλά τους ξέρουν όλοι. Στέκεται από πάνω, ξένο και ενάντια στην κοινωνία, με επαυξημένες δόσεις κυνισμού και αδιαφορίας για την πορεία της χώρας και το μέλλον του λαού της.
Οι εκλογές, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι ρήξη. Είναι συντήρηση. Λειτουργούν ως αναπαραγωγική διαδικασία του συστήματος, εκτονωτικά όποτε χρειάζεται, και ως μηχανισμός ανακατανομής συσχετισμών, ομάδων και συμφερόντων γύρω από το πάρτι της διακυβέρνησης. Ο πολίτης υποβιβάζεται σε ψηφοφόρο, βομβαρδίζεται από ΜΜΕ, δημοσκοπήσεις και ομιλίες αρχηγών, και τρέφεται με ταξίματα κομμένα και ραμμένα ανά πελατειακή ομάδα. Ψήφισε. Τίποτε άλλο δεν σου ζητείται.
Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Το σενάριο γράφεται πριν καν στηθούν οι κάλπες. Οι πιθανότητες λένε αυτοδυναμία δύσκολα, επαναληπτικές πιθανές, κυβέρνηση συνεργασίας πιθανότερη. Και τότε το κάθε κόμμα που θα μπει σε αυτήν θα επικαλεστεί το αυτονόητο άλλοθι: Δεν κυβερνάω μόνος μου, άρα δεν εφαρμόζω το πρόγραμμά μου. Ό,τι υποσχέθηκε προεκλογικά θα κατατεθεί στο ταμείο της «ρεαλιστικής διαχείρισης». Και μετά έρχεται η προσγείωση. Ανώμαλη, όπως πάντα, για την ελληνική κοινωνία. Λίγο ο Στουρνάρας, λίγο το ECOFIN, λίγο το ΔΝΤ, λίγο όλα τα κόμματα, θα μας εξηγήσουν ότι ναι, ειπώθηκαν και κάποιες αερολογίες προεκλογικά, αλλά αυτά δεν γίνονται.
Προς το παρόν, όλοι οι αρχηγοί ποζάρουν ως οι μόνοι άξιοι, οι μόνοι που ξέρουν, οι κάτοχοι του καλύτερου προγράμματος. Αν είναι υλοποιήσιμο δεν τους απασχολεί. Αρκεί να λειτουργεί σαν διαφημιστικό φυλλάδιο προς καταναλωτές. Ξέρουν ήδη πώς θα διαχειριστούν την επόμενη μέρα: «Θέλαμε, αλλά δεν γίνεται, υπάρχουν περιορισμοί, οι διεθνείς εξελίξεις, η εισαγόμενη ακρίβεια» κ.ο.κ. Λένε συνειδητά ψέματα από τώρα, γιατί αυτό επιβάλλει η προεκλογική στιγμή. Η αλήθεια θα οδηγούσε σε άλλες συμπεριφορές. Και άλλες συμπεριφορές δεν χωράνε στο πρόγραμμα.
Απέναντι σε αυτή την οργανωμένη κοροϊδία, ένα πράγμα μένει: Η κοινωνία να πάψει να περιμένει προτάσεις και να αρχίσει να διατυπώνει απαιτήσεις. Προς όλα, ανεξαιρέτως, τα κόμματα. Με δεσμεύσεις, ονομαστικές και γραπτές, όχι με λόγια.
