Λίγες ημέρες απομένουν μέχρι τις 20 Οκτωβρίου, οπότε συζητείται στο Συμβούλιο της Επικρατείας η προσφυγή 50 πολιτών ενάντια στην κατεδάφιση των πέντε πύργων ψύξης του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Μπαίνουμε στην τελική ευθεία μιας σημαντικής προσπάθειας να αποτραπεί η οριστική καταστροφή πολύτιμων ενεργειακών υποδομών της χώρας.
Τους τελευταίους μήνες δίνουμε μια παράλληλη μάχη ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της κοινωνίας. Να σπάσει η σιωπή γύρω από τις κατεδαφίσεις, να γίνουν γνωστές οι πραγματικές τους συνέπειες, να ανοίξει η συζήτηση για το δικαίωμα της χώρας να διατηρεί τις ενεργειακές της δυνατότητες απέναντι στις κρίσεις που έρχονται.
Περισσότεροι από 2.500 πολίτες έχουν ήδη υπογράψει το κείμενο στήριξης με τίτλο «Να σταματήσει το εθνικό έγκλημα της κατεδάφισης των ενεργειακών υποδομών της χώρας».
Άνθρωποι από κάθε γωνιά της Ελλάδας, διαφορετικών ηλικιών, επαγγελμάτων και κοινωνικών χώρων. Ανάμεσά τους επιστήμονες και ειδικοί του ενεργειακού τομέα, μηχανικοί, εργαζόμενοι και συνταξιούχοι της ΔΕΗ, πρώην διοικητικά στελέχη της επιχείρησης, άνθρωποι που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τη σημασία όσων διακυβεύονται.
Αυτή η ανταπόκριση αποδεικνύει ότι το ζήτημα ξεπερνά τα στενά όρια μιας τοπικής διαμαρτυρίας. Αφορά την κοινωνία συνολικά και την απαίτηση να μην εξανεμιστούν οριστικά δυνατότητες που χρειάστηκαν δεκαετίες και τεράστιους δημόσιους πόρους για να δημιουργηθούν.
Καλούμε όσους δεν το έχουν κάνει ακόμη να υπογράψουν και να διαδώσουν το κείμενο υπογραφών. Να φτάσει σε περισσότερους ανθρώπους, χώρους εργασίας, συλλόγους και επιστημονικούς φορείς.
Παράλληλα, ζητάμε την οικονομική σας στήριξη για την καμπάνια Ενέργεια SOS. Η ίδια η δικαστική διαδικασία, αλλά και η ενημέρωση, οι δημόσιες εκδηλώσεις, η διάδοση του υλικού και η υποστήριξη της προσπάθειας απαιτούν πόρους, που επιδιώκουμε να εξασφαλίσουμε μέσα από τη συμμετοχή των ίδιων των πολιτών.
Κάθε υπογραφή, κάθε κοινοποίηση, κάθε συνεισφορά δυναμώνει αυτή τη συλλογική προσπάθεια. Για να μην χαθεί, μέσα στη σιωπή, ένα ακόμη κομμάτι από τις παραγωγικές δυνατότητες και το μέλλον της χώρας.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για όλα αυτά στο: yparxiakoellada.gr/energeia-sos
Να σώσουμε ό,τι μπορεί να σωθεί!
Η πρωτοβουλία 50 πολιτών να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας ενάντια στην κατεδάφιση των πέντε πύργων ψύξης του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ήρθε να σπάσει μια παρατεταμένη σιωπή. Τη σιωπή γύρω από τη συστηματική καταστροφή των ενεργειακών υποδομών της χώρας. Την απραξία των αρμόδιων θεσμικών φορέων, των κομμάτων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των υπευθύνων που παρακολουθούν τη δημιουργία μη αναστρέψιμων τετελεσμένων. Αλλά και την εμπεδωμένη πεποίθηση (εξαγορασμένη με τα χρήματα της ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΕ) πως τίποτα δεν μπορεί να γίνει, πως οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί και κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τα μεγάλα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα.
Απέναντι σε αυτή τη λογική της παραίτησης συγκροτήθηκε η καμπάνια Ενέργεια SOS. Όχι μόνο για να υποστηρίξει μια δικαστική προσφυγή, αλλά για να αναδείξει συνολικά τις καταστροφικές συνέπειες της αποξήλωσης των ενεργειακών υποδομών: στην ενεργειακή ασφάλεια, στην εθνική οικονομία, στην παραγωγική αυτονομία, στην απασχόληση και στις τοπικές κοινωνίες. Να συμβάλει στην ενημέρωση και ενεργοποίηση των πολιτών, να φέρει σε επαφή επιστήμονες, θεσμικούς φορείς, εργαζόμενους και τοπικές πρωτοβουλίες, να συγκεντρώσει και να διαδώσει επιστημονικά δεδομένα και τεκμηριωμένες προτάσεις. Να ανοίξει, επιτέλους, μια ουσιαστική δημόσια συζήτηση για το ενεργειακό μέλλον της χώρας.
Και όλα αυτά αποκτούν σήμερα επείγοντα χαρακτήρα. Ο κίνδυνος μιας νέας μεγάλης ενεργειακής κρίσης είναι στην ημερήσια διάταξη. Οι διεθνείς ανταγωνισμοί, οι πολεμικές αναμετρήσεις και η αστάθεια των ενεργειακών αγορών μπορούν να φέρουν τη χώρα αντιμέτωπη με νέες εκρήξεις τιμών, προβλήματα επάρκειας και βαθύτερες εξαρτήσεις. Κι όμως, την ίδια στιγμή, καταστρέφονται εγκαταστάσεις που θα μπορούσαν να διατηρηθούν ως στρατηγική εφεδρεία.
Η κυβέρνηση και οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι πειραματίζονται πάνω στις πλάτες της κοινωνίας και της χώρας. Η βίαιη απολιγνιτοποίηση συνοδεύεται από μια νέα επέλαση επιχειρηματικών συμφερόντων στις ΑΠΕ, από την αυξανόμενη εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο και, τώρα, από τη νέα μεγάλη μπίζνα των πολυδιαφημισμένων Data Center. Ολόκληρες περιοχές και υποδομές αλλάζουν χρήση με κριτήριο τις νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, χωρίς να έχει απαντηθεί ένα στοιχειώδες ερώτημα: Πώς θα εξασφαλίζεται η ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια της χώρας σε συνθήκες μιας γενικευμένης κρίσης;
Μια προσφυγή με συγκεκριμένα νομικά και θεσμικά επιχειρήματα
Η προσφυγή στο ΣτΕ δεν αποτελεί μια συμβολική διαμαρτυρία. Θέτει συγκεκριμένα ζητήματα συνταγματικής νομιμότητας, δημόσιου συμφέροντος και ενεργειακής ασφάλειας:
- Άρθρο 106 του Συντάγματος: Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να προστατεύει την εθνική οικονομία και το γενικό συμφέρον και την ασφάλεια των πολιτών. Η οριστική καταστροφή κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων παραβιάζει εμφανώς αυτή την υποχρέωση.
- Απουσία τεκμηριωμένου σχεδίου ενεργειακής εφεδρείας: Προωθούνται μη αναστρέψιμες κατεδαφίσεις χωρίς να έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένο, ειδικά τεκμηριωμένο σχέδιο για την αξιοποίηση εγχώριων ενεργειακών πόρων σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
- Προειδοποιήσεις της ίδιας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ): Το Σχέδιο Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Κινδύνων της 6ης Μαρτίου 2026 αναγνωρίζει ότι η απόσυρση όλων των λιγνιτικών μονάδων δημιουργεί προβλήματα επάρκειας ισχύος και εξασφάλισης εφεδρειών.
- Μη αναστρέψιμη βλάβη του δημοσίου συμφέροντος: Η κατεδάφιση των πύργων ψύξης ακυρώνει τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης κρίσιμων εγκαταστάσεων, ανεξάρτητα από τις μελλοντικές ενεργειακές ανάγκες και επιλογές της χώρας.
- Ευθύνη των αρμόδιων αρχών: Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ΡΑΑΕΥ καλούνται να απαντήσουν πώς διασφαλίζεται η ενεργειακή ασφάλεια όταν καταστρέφονται υποδομές στρατηγικής σημασίας.
Στις 20 Οκτωβρίου συζητείται στο Συμβούλιο της Επικρατείας η αίτηση αναστολής της κατεδάφισης. Η δικαστική αυτή μάχη είναι κρίσιμη, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ευρύτερη κοινωνική και πολιτική διεκδίκηση.
Πρέπει να σπάσει η σιωπή. Να υποχρεωθούν οι αρμόδιοι να δώσουν δημόσιες εξηγήσεις. Να αναλάβουν τις ευθύνες τους η κυβέρνηση, η ΔΕΗ, οι ρυθμιστικές αρχές και οι θεσμικοί εκπρόσωποι. Να ακουστούν οι επιστήμονες, οι εργαζόμενοι, οι τοπικές κοινωνίες. Να ενεργοποιηθούν οι πολίτες, οι συλλογικότητες και οι φορείς που αρνούνται να αποδεχτούν την καταστροφή ως μονόδρομο.
Δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η έκβαση της δικαστικής διαδικασίας. Γνωρίζουμε όμως ότι κάθε εγκατάσταση που κατεδαφίζεται, κάθε δυνατότητα που χάνεται, κάνει ακόμη δυσκολότερη την ανασυγκρότηση της ενεργειακής και παραγωγικής βάσης της χώρας. Δεν έχουμε την πολυτέλεια της αδράνειας. Ούτε το δικαίωμα να παρακολουθούμε την καταστροφή σαν να είναι αναπόφευκτη. Να κινητοποιηθούμε τώρα, για να σώσουμε ό,τι μπορεί ακόμη να σωθεί!
