αφιερώματα

Το σημερινό αφιέρωμα των «Δρόμων της Ιστορίας» αναδεικνύει ορισμένες βασικές πτυχές της πορείας της Κύπρου από την περίοδο της Αγγλοκρατίας έως τις μέρες μας, με επίκεντρο τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου που οδήγησαν στην ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ύστερα από μια σύντομη ιστορική αναδρομή, παρουσιάζεται η περίοδος της Αγγλοκρατίας ως βάση του κυπριακού ζητήματος. Αναλύονται οι Συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, μέσα από το πρίσμα της ιστορίας των διεθνών σχέσεων, παρουσιάζονται τα αποτελέσματά τους και οι αντιδράσεις των εμπλεκόμενων μερών. Παρουσιάζεται ειδικότερα η στάση της Αριστεράς σε Ελλάδα (ΚΚΕ, ΕΔΑ) και Κύπρο (ΑΚΕΛ) απέναντι στο κυπριακό ζήτημα και ειδικά απέναντι στις Συμφωνίες. Τέλος, σε μια πιο πολιτική προσέγγιση που συνδέει τις τότε εξελίξεις με τη σημερινή κατάσταση, παρουσιάζεται το Κυπριακό ως ζήτημα αυτοδιάθεσης που συνδέεται άμεσα με τις σχέσεις εξάρτησης που δημιουργεί το αποικιοκρατικό και ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Και ενώ στις πορείες της 6ης Δεκέμβρη η αστυνομική παρουσία ήταν διακριτική, τις ημέρες που προηγήθηκαν και ακολούθησαν τις διαδηλώσεις, το κέντρο της Θεσσαλονίκης είχε αποκλειστεί από τις αστυνομικές δυνάμεις, ενώ δεν έλειψαν και οι επεμβάσεις σε κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους.

Του Μιχάλη Λυμπεράτου*.

Οι δημοτικές εκλογές του Απριλίου του 1951 αναδείχθηκαν σε ορόσημο για την ανασύνταξη της μετεμφυλιακής Αριστεράς.

Οι επικείμενες αυτοδιοικητικές και περιφερειακές εκλογές σηματοδοτούν μια νέα περίοδο στην ιστορία του θεσμού. Σήμερα η «αυτοδιοίκηση» είναι πλέον μόνο κατ’ όνομα τέτοια. Οι δήμοι και οι περιφέρειες στην εποχή του «Καλλικράτη» μετατρέπονται σε τοπικά κράτη, αποκομμένα από και ουσιαστικά ενάντια στους κατοίκους. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι είναι πολλαπλά χρήσιμη μια ιστορική αναδρομή στην αυτοδιοίκηση και στη διαδρομή της Αριστεράς μέσα σε αυτήν.
Μετά από μια αναγνωριστική πορεία στους δρόμους της Αθήνας στα γεγονότα των Ιουλιανών το καλοκαίρι του 1965, αυτό το δεύτερο μας αφιέρωμα είναι και η πραγματική έναρξη του ταξιδιού μας.  Οι Δρόμοι της Ιστορίας διευθύνονται από μια συντακτική ομάδα ιστορικών και φιλοδοξούν να συναντήσουν στη διμηνιαία έκδοση τους, πολλούς και ιδιαίτερα νεότερους ερευνητές και να αποτελέσουν βήμα προβολής της ιστορικής έρευνας και διαλόγου πάνω σε αυτήν.  Θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε ζητήματα ελληνικά και διεθνή, παλιότερα και νεώτερα και ακόμη με αφορμή τα αφιερώματά μας, να συναντηθούμε και να συζητήσουμε με καθέναν που θεωρεί την ιστορία και τη γνώση της σημαντική υπόθεση.
Στο παρόν αφιέρωμα θα βρείτε μια επισκόπηση της ιστορίας της αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα στον 19ο και τον 20ό αιώνα, καθώς και άρθρα για την αυτοδιοικητική περιπέτεια της Αριστεράς στο Μεσοπόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο και στα ταραγμένα μετεμφυλιακά χρόνια. Ακόμα θα βρείτε συνέντευξη μιας πολύ σημαντικής προσωπικότητας της αυτοδιοικητικής Αριστεράς, του επί πολλά χρόνια δημάρχου Ανωγείων Γιώργη Κλάδου και παράλληλα την πορεία της γυναίκας στην ελληνική αυτοδιοίκηση. Σας καλωσορίζουμε στη δεύτερη διαδρομή μας. 

Αποκέντρωση εναντίον συγκεντρωτισμού: η θεσμική ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα έως τη δεκαετία του 1980, των Δημήτρη Στεμπίλη-Δέσποινας Γρηγοριάδου.

Καβάλα 1934: Η σύγκρουση δύο κόσμων, του Νίκου Καραγιαννακίδη.

Λαϊκή και αντιλαϊκή αυτοδιοίκηση στην Κατοχή και τον Εμφύλιο, του Γιάννη Σκαλιδάκη.

Η Αριστερά και οι δημοτικές εκλογές μετά τον εμφύλιο, του Μιχάλη Λυμπεράτου.

Συνέντευξη του Γιώργη Κλάδου στην Βασιλική Λάζου: "Ο ρόλος της Αριστεράς στάθηκε καθοριστικός στη μακρά διαδρομή μου στην τοπική αυτοδιοίκηση".

Δημοτική ψήφος: Προς την κατάκτηση πλήρων πολιτικών δικαιωμάτων για τις γυναίκες, της Μαρίας Μαυροειδή.