Ο Μαξ Μπλούμενταλ, ιδρυτής του ιστότοπου Grayzone, κρατήθηκε κατά την επιστροφή του στις ΗΠΑ στο αεροδρόμιο, του κατασχέθηκε το τηλέφωνο και ανακρίθηκε χωρίς να τον βαραίνει ή να του έχει απαγγελθεί κατηγορία για κάποια αξιόποινη πράξη. Το παράπτωμα του αυτή τη φορά, γιατί έχουν υπάρξει κι άλλα παρόμοια επεισόδια, ήταν ότι είχε επισκεφτεί το Ιράν με δημοσιογραφική αποστολή. Η απειλητική παρενόχληση των κατασταλτικών μηχανισμών εφαρμόζεται για να υπενθυμίζει στους επικριτές των βαναυσοτήτων του συστήματος ότι τελούν υπό διαρκή επιτήρηση και για να διαδίδεται το μήνυμα ότι κάθε αντιρρησίας που βγάζει γλώσσα δεν θα περνάει από πουθενά απαρατήρητος και ανέγγιχτος.
Liberal fascism
Στις ΗΠΑ, τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και σε άλλες μητροπολιτικές χώρες αυτού του είδους οι οχλήσεις γίνονται όλο και πιο συχνά. Από την απλή κράτηση και ανάκριση μερικών ωρών μέχρι την απαγόρευση εισόδου στη χώρα, ακόμα κι αν είσαι υπήκοος και κάτοικος της! Ο επί 27 χρόνια δημοφιλής Βρετανός βουλευτής George Galloway, με καθημερινό πρόγραμμα μεγάλης θεαματικότητας στο δικό του διαδικτυακό κανάλι, πέρασε την ίδια δοκιμασία στο αεροδρόμιο Gatwick του Λονδίνου, γεγονός που τον ανάγκασε να φύγει από την Αγγλία σε ένδειξη διαμαρτυρίας και να πραγματοποιεί τις εκπομπές του από τη Νότια Αφρική, τη Ρωσία και την Κίνα που κατηγορούνται ασυστόλως από τα δυτικά μέσα ως αυταρχικές!
Την ίδια ταλαιπωρία έχουν υποστεί στη Βρετανία και άλλοι διακεκριμένοι πολίτες, καθηγητές πανεπιστημίου, δημοσιογράφοι, ακόμη και τέως διπλωμάτες, επειδή ταξίδεψαν σε χώρα που δεν είναι της αρεσκείας των δυτικών καθεστώτων ή συμμετείχαν σε εκδήλωση κατά της γενοκτονίας στην Παλαιστίνη στο εξωτερικό! Στη Βρετανία, πρόσφατα, οι οικοδεσπότες εξαιρετικά δημοφιλών εκπομπών και άλλων νόμιμων δράσεων, Cenk Uygur και Hasan Piker, Αμερικανοί υπήκοοι, πληροφορήθηκαν στο αεροδρόμιο όπου προσήλθαν για την πτήση τους ότι το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών είχε ανακαλέσει την άδεια εισόδου τους στην Αγγλία παρ’ όλο που ήταν καλεσμένοι της Oxford Union και του Φεστιβάλ SXSW ως ομιλητές, χωρίς κάποια εξήγηση πέρα από τις διαρροές στον Τύπο ότι ο λόγος ήταν ότι και οι δύο καταγγέλλουν τις ωμότητες του Ισραήλ. Για τον ίδιο λόγο οι γερμανικές αρχές είχαν εμποδίσει την είσοδο του Γιάνη Βαρουφάκη, πολίτη χώρας της Ε.Ε. και πρώην υπουργού, στη Γερμανία!
Αυτές οι φραγές εισόδου πολιτών χωρίς βεβαρημένο ποινικό μητρώο και χωρίς να είναι υπόδικοι δεν είναι καινούργιες, αλλά τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει καθεστώς στην προσπάθεια των δυτικών κυβερνήσεων να καταπνίξουν το διεθνές κίνημα καταδίκης του Ισραήλ και αλληλεγγύης στο λαό της Παλαιστίνης. Ακόμα κι ο παγκοσμίου φήμης Ιλάν Παπέ, συγγραφέας πολλών βιβλίων και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ, κρατήθηκε και ανακρίθηκε πρόπερσι στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ από το FBI λόγω της κριτικής που ασκεί στο Ισραήλ.
Βέβαια, ανέκαθεν ταλαιπωρούνταν πολίτες που ταξίδευαν στη βάση αόριστων υποψιών για σχέση με αντιστασιακά κινήματα, όπως στην περίπτωση του φίλου μας Βένιου Αγγελόπουλου, καθηγητή του Πολυτεχνείου, που κρατήθηκε και ανακρίθηκε από το FBI κατά την άφιξή του στις ΗΠΑ. Όμως, τώρα, έχουν μπει σε λίστες κάθε είδους και προέλευσης ακτιβιστές που καταδικάζουν τα καταδικασμένα από τα διεθνή δικαστήρια εγκλήματα του Ισραήλ.
Το δε Ισραήλ στη μεγάλη λίστα ανεπιθύμητων προσώπων που έχει καταρτίσει περιλαμβάνονται και πάρα πολλοί Εβραίοι, πολλοί και με ισραηλινά διαβατήρια, ηθοποιοί, συγγραφείς, πολιτικοί, εθελοντές για το μάζεμα της ελιάς, πανεπιστημιακοί, κληρικοί, μεταξύ των οποίων διεθνώς διακεκριμένες προσωπικότητες που επικρίνουν το ισραηλινό καθεστώς για τη βαρβαρότητά του, όπως ο Νόαμ Τσόμσκι, ο Νόρμαν Φίνκελσταϊν, η ραβίνα Αλίσα Γουάιζ και η εκπρόσωπος της οργάνωσης CODEPINK Άριελ Γκολντ, μερικοί από τους 21.000 που το Ισραήλ αρνείται την άδεια εισόδου από το 2025!
Οπαδοί του φασισμού
Ο φιλελεύθερος φασισμός επί της ουσίας δεν έχει τίποτα ευεργετικό να δώσει στις κοινωνίες. Απλά πιέζει προς και προστατεύει ο ίδιο το σύστημα στην πιο αυταρχική του μορφή. Δεν είναι άσχετο ότι οι φιλελεύθεροι φασίστες έχουν σαν πρότυπά τους μόνο φεουδάρχες, αυτοκράτορες, βασιλιάδες, αποικιοκράτες και δικτάτορες! Κανένας δεν είναι θαυμαστής του Σόλωνα, του Κλεισθένη ή του Περικλή, ούτε καν του Γκάντι, του Τζον Κένεντι ή του Βίλι Μπραντ. Είναι, όμως, οπαδοί και θαυμαστές του Χίτλερ, του Μουσολίνι, του Φράνκο και του Πινοτσέτ ή του βασιλιά Λεοπόλδου, του τσάρου Νικόλαου, του αυτοκράτορα Χιροχίτο, της βασίλισσας Ελισάβετ και του Σάχη της Περσίας!
Τι καλό, λοιπόν, είδαν απ’ αυτούς τους τελευταίους οι λαοί για να περιμένουν κάτι καλό και από τα υποκατάστατά τους, την Λεπέν, τον Βίλντερς , τον Φαράζ, την Βάιντελ ή το πιο χειροπιαστό παράδειγμα, τον Τραμπ; Και μόνο που επικεντρώνουν την πολιτική τους στους μετανάστες και τους πρόσφυγες, καταλαβαίνεις ότι είναι απατεώνες. Γιατί σε ολόκληρη την ιστορία δεν υπάρχει προηγούμενο που να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες ή οι εθνικές, γλωσσικές ή θρησκευτικές μειονότητες έβλαψαν τη χώρα στην οποία κατέφυγαν. Στη συντριπτική τους πλειονότητα, για να μην είμαι απόλυτος αν και νομίζω ότι πρόκειται για το 100%, οι χώρες, τα κράτη και οι λαοί που ήταν σοβαροί ευεργετήθηκαν από τους μετανάστες, τους πρόσφυγες και τις εθνικές μειονότητες. Δύο-τρία καραμπινάτα παραδείγματα θα έφταναν για να αποδειχτεί αυτός ο ισχυρισμός.
Ποιος ποιον;
Πρώτα-πρώτα, το πιο πετυχημένο, το πιο πλούσιο και το πιο ισχυρό κράτος του κόσμου στην εποχή μας, οι ΗΠΑ, είναι στο σύνολο του ένα κράτος μεταναστών και προσφύγων, 100%! Όχι μόνο στο ξεκίνημά του. Μέχρι σήμερα παραμένει ένα από τα πιο πολυεθνικά, πολυφυλετικά και πολυπολιτισμικά κράτη στον κόσμο, γιατί ΟΛΟΙ οι πολίτες του, πλην μερικών στατιστικά αμελητέων ιθαγενών, είναι έποικοι, μετανάστες και πρόσφυγες από όλη τη γη. Άρα αυτή η σύνθεση, το μίγμα, εμπεριέχει μια πολύ μεγάλη δυναμική, ασυναγώνιστη. Αντίθετα, η Ευρώπη που αποτελείται κατά βάση -λόγω αλλεπάλληλων εκκαθαρίσεων- από ξεχωριστά αμιγή εθνοτικά κράτη, μόλις έχασε τις αποικίες που απομυζούσε, άρχισε να βουλιάζει αύτανδρη. Και οι ΗΠΑ έχουν πολύ σοβαρά προβλήματα, αλλά δεν φταίνε γι’ αυτό ξαφνικά οι μετανάστες που την αποτελούν εκ γενετής. Αντιθέτως, οι επιθέσεις ενάντια στις εθνικές και θρησκευτικές μειονότητες στις ΗΠΑ από τους συντηρητικούς αντί να ενισχύουν τη χώρα, την αποδομούν και την αποδυναμώνουν.
Ένα άλλο παράδειγμα, θετικής απόδοσης, είναι η Κίνα. Αφού ξεφορτώθηκε το μεγάλο της εμπόδιο, τους αποικιοκράτες που την είχαν υποβαθμίσει, διασπάσει και ταπεινώσει, εκτοξεύτηκε στα ύψη όχι εξοντώνοντας ή εξοστρακίζοντας τις 56 μειονότητές της, αλλά συντονίζοντάς τες πάνω στην ίδια τροχιά απελευθέρωσης και προόδου. Χωρίς ρατσισμούς, σωβινισμούς και κόμπλεξ ανωτερότητας. Επί ίσοις όροις.
Όχι το ίδιο πετυχημένη, αλλά ενδιαφέρουσα είναι και η περίπτωση του άλλου γίγαντα, της Ινδίας. Με έξι θρησκευτικές μειονότητες που αποτελούν το 20% του πληθυσμού της χώρας (περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι) και 104 εκατομμύρια που ανήκουν σε αυτόχθονες φυλετικές ομάδες, με 22 επίσημες γλώσσες, 100 μη αναγνωρισμένες γλώσσες και εκατοντάδες διαλέκτους, η Ινδία έχει γίνει τα τελευταία χρόνια η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, με δεύτερη την Κίνα και πρώτη τις ΗΠΑ. Είναι τυχαίο που αυτές οι τρεις χώρες που έχουν πάνω από 3 δισεκατομμύρια πληθυσμό είναι χώρες με πολύ μεγάλες μειονότητες;
Οι κάτω
Οι μητροπολιτικές ευρωπαϊκές χώρες σε καμία περίπτωση δεν πάσχουν εξαιτίας των μεταναστών που κατοικούν στα εδάφη τους. Κατ’ αρχήν γιατί ως αποικιοκρατικές χώρες, παρ’ όλο που έχουν κάνει τις σχετικές εκκαθαρίσεις στο εσωτερικό τους εκδιώκοντας άλλους ευρωπαϊκούς λαούς μέσα από αλλεπάλληλους πολέμους σε βάθος εκατοντάδων χρόνων, είχαν και στις καλύτερες εποχές τους ξένους που τους ήταν πολύ χρήσιμοι γιατί όχι μόνο έκαναν όλες τις δουλειές που δεν ήθελαν να κάνουν οι εντόπιοι, αλλά συγκροτούσαν και τα στρατιωτικά τμήματα που πολεμούσαν για λογαριασμό τους. Ινδοί, Νεπαλέζοι, Σενεγαλέζοι κ.λπ. υπηρετούσαν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στο γαλλικό και τον αγγλικό στρατό και πολεμούσαν σε όλα τα μέτωπα που είχαν ανοιχτά οι κυρίαρχοι λευκοί.
Επίσης, οι ευρωπαϊκές χώρες και οι ΗΠΑ θα είχαν ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα δημογραφικό αν δεν είχαν τους μετανάστες. Αν αφαιρέσει κανείς τους μετανάστες και πρόσφυγες που προσήλθαν στις ΗΠΑ τα τελευταία 50 χρόνια, θα διαπιστώσει ότι τίποτα δεν θα δούλευε στην Αμερική!
Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες κάνουν τις χειρότερες δουλειές, παίρνουν τα λιγότερα χρήματα και δεν έχουν εξομοιωθεί κοινωνικά με τους λευκούς Ευρωπαίους.
Το πραγματικό πρόβλημα των ευρωπαϊκών κρατών είναι ότι οι πληθυσμοί τους μειώνονται και γερνάνε. Αλλά αυτό είναι δυσεπίλυτο πρόβλημα, γι΄ αυτό και δεν το πιάνουν οι πολιτικοί. Αποδίδουν έτσι όλη την ανασφάλεια και τη δυσφορία για το οικονομικό στρίμωγμα που νιώθουν οι πολίτες εξ αιτίας των ασκούμενων πολιτικών και των εδραιωμένων συμφερόντων, στην παρουσία των ξένων.
Εννοείται ότι σε μια εποχή ισχνών αγελάδων, απογοήτευσης και αβεβαιότητας, αποζητούν και οι πολίτες -σε λάθος κατεύθυνση- αποδιοπομπαίους τράγους. Αφενός γιατί κανένας δεν τους προσφέρει λύσεις και διεξόδους, ποιος πολίτης εμπιστεύεται σήμερα το πολιτικό προσωπικό στη Δύση; Και αφετέρου γιατί η πτώχευση και υποβάθμιση πλήττει και τους μετανάστες-πρόσφυγες και δημιουργεί γκέτο μιζέριας και φτώχειας που επιτείνουν την ανασφάλεια στις γειτονιές. Εξάλλου, οι άρχουσες τάξεις για να δικαιολογήσουν τις κατακτήσεις και τις λεηλασίες που διαπράττουν ανά τον κόσμο, καλλιέργησαν στους πολίτες τους, έγινε συστατικό της δυτικής κουλτούρας, το σαθρό αίσθημα της φυλετικής και πολιτισμικής ανωτερότητας έναντι όλων των άλλων. Κι έτσι, ο ρατσισμός λειτουργεί σχεδόν με αυτοματισμό μέσα στην αξιολογική κρίση του δυτικού ανθρώπου. Ο ξένος, και δη ο έγχρωμος, ο Ασιάτης κι ο Αφρικανός, είναι κατώτερης εκ φύσεως ή εκ θεού ποιότητας, άρα εγγυημένα επικίνδυνος.
Ποιος φταίει;
Οι δυτικές χώρες στόμωσαν. Το μέγιστο οικονομικά πρόβλημα των μητροπόλεων είναι ότι οι χώρες τους είναι σε φάση χονδροειδούς αποβιομηχάνισης. Είναι κι αυτό συνέπεια της εισβολής μεταναστών;
Είναι φως φανάρι αν ρίξουμε μία και μόνο ματιά στην αυτοκινητοβιομηχανία που ήταν η χρυσή κότα και το καμάρι των Ευρωπαίων. Πώς καταποντίστηκε και ξεπουλήθηκε;
Στη Βρετανία
Η Rolls-Royce, συνώνυμο της πολυτέλειας, του πλούτου και της αριστοκρατίας, ανήκει στον γερμανικό όμιλο BMW και η αδελφή ψυχή Bentley ανήκει στον επίσης γερμανικό όμιλο Volskwagen. Η Aston Martin που την μάθαμε από τον Τζέημς Μποντ ανήκει σε διεθνείς επενδυτικούς ομίλους και η McLaren που την ακούμε να πρωτοστατεί στους αγώνες της Formula 1 ανήκει στη CYVN Holdings και τη Mumtalakat Holding Company των σεΐχηδων των Ενωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Μπαχρέιν. Η Lotus έχει αγοραστεί από την κινέζικη Geely, το κλασικό MINI από τη γερμανική ΒΜW, η MG από την κινέζικη SAIC MOTOR, η κλασική Vauxhall από τον ιταλο-αμερικανο-γαλλικό όμιλο Stellantis και η μυθική Jaguar, όπως και το παντός εδάφους Land Rover/Range Rover από την ινδική Tata Motors!
Στην Ιταλία
«Τα δεινά της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας δεν είναι πουθενά πιο εμφανή απ’ ό,τι στο Τορίνο, έδρα του Mirafiori – του εμβληματικού εργοστασίου της Fiat που κάποτε γνώριζε μεγάλη ακμή. Με το μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού να έχει αποχωρήσει, η ένδειξη «Made in Italy» τείνει να καταστεί κενό γράμμα.» Έτσι αρχίζει ο Πάολο Βαλέντι το άρθρο του με τίτλο «Η συρρικνούμενη αυτοκινητοβιομηχανία της Ιταλίας» στην Le Monde Diplomatique.
Οι πωλήσεις των αυτοκινήτων Fiat, Alfa Romeo, Maserati και Lancia, ιδιοκτήτης των οποίων δεν είναι πια οικογένειες τύπου Ανιέλι, αλλά ο ιταλο-αμερικανο-γαλλικός όμιλος Stellantis, έπεσαν πέρσι, μέσα σε μία μόνο χρονιά, κατά 20%, στις 380.000 μονάδες συνολικά, όταν το 1970 οι πωλήσεις αυτών των αυτοκινήτων μόνο μέσα στην Ιταλία ανέρχονταν σε 1.500.000 μονάδες! Τη διαφορά θα την καλύψουν τα προηγμένα κινέζικα ηλεκτρικά αυτοκίνητα της BYD και της Chery που ήδη κάνουν πωλήσεις εκατοντάδων χιλιάδων οχημάτων!
Στη Γερμανία
«Η BMW, η Volkswagen, η Porsche and η Mercedes-Benz κόβουν χιλιάδες θέσεις εργασίας» γράφει ο Νικ Μάρτιν της Deutsche Welle. H BMW, η πέμπτη μεγάλη αυτοκινητοβιομηχανία που κάνει μεγάλες απολύσεις, ανακοίνωσε ότι θα διώχνει 8.000 εργαζόμενους κάθε χρόνο από το συνολικό δυναμικό των 154.000 ανθρώπων που απασχολεί στα εργοστάσια της. Ταυτόχρονα δημοσιοποίησε ότι και οι πωλήσεις της στην Κίνα πέφτουν με ρυθμό 30% ετησίως. Τα κινέζικα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποδείχτηκαν καλύτερα και οικονομικότερα κι απ’ αυτά της BMW! Βέβαια, στη μείωση παίζουν ρόλο και οι δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, αλλά οι πιο αντικειμενικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κύρια αιτία είναι ότι φταίει κυρίως η χειροτέρευση της οικονομικής κατάστασης των Γερμανών και των άλλων Ευρωπαίων που πρέπει να ζήσουν με περικοπές στους μισθούς τους και μεγαλύτερες δαπάνες για τα απολύτως απαραίτητα. Όταν τα ενοίκια έχουν εκτοξευτεί στα ύψη, όχι μόνο στο Βερολίνο, κι όταν τα είδη πρώτης ανάγκης γίνονται όλο και πιο ακριβά, όπως το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, πώς θα αγοράσει καινούργια αυτοκίνητα η μεσαία τάξη που βλέπει το βιοτικό της επίπεδο να πέφτει;
Φέτος, τα καθαρά κέρδη της BMW θα είναι λιγότερα κατά 35% και η κατάσταση των άλλων εταιριών δεν είναι καλύτερη. Η Volkswagen που παραμένει η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης, έκανε το μεγαλύτερο θόρυβο παγκοσμίως ανακοινώνοντας ότι προτίθεται να απολύσει 100.000 εργαζόμενους κλείνοντας και τέσσερα από τα εργοστάσια της! Η Audi έχει κι αυτή ξεκινήσει τις απολύσεις που θα φτάσουν σύντομα τις 7.500 ενώ έχει γίνει γνωστό ότι το 2030 θα κλείσει το μεγάλο της εργοστάσιο στο οποίο εργάζονται 15.000 άνθρωποι!
Ακόμα και οι εταιρίες που παράγουν αυτοκίνητα για πιο πλούσιους πελάτες δεν αντέχουν στις πιέσεις της φθίνουσας για όλους αγοράς. Στη Mercedes-Benz ήδη «ελευθερώθηκαν» με εθελουσία έξοδο 5.000 εργαζόμενοι και κόπηκαν όλα τα μπόνους που μοιράζονταν στα τρία τέταρτα του εργατικού της δυναμικού. Ακόμα και η Porsche με τα πανάκριβα αυτοκίνητα ανακοίνωσε ότι θα μειώσει σταδιακά το προσωπικό της κατά 20%, που σημαίνει ότι χιλιάδες εξειδικευμένοι εργαζόμενοι θα μείνουν άνεργοι αφού όλες οι αυτοκινητοβιομηχανίες κάνουν ταυτόχρονα μεγάλες περικοπές.
Η αλήθεια φοβίζει
Όταν η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία καταποντίζεται βασανιστικά, το επί δεκαετίες καμάρι της Ευρώπης, και ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες με τους πιο ικανοποιητικούς μισθούς, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο κλονισμένο είναι το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Και επίσης αντιλαμβάνεται πόσο ανεπαρκές είναι το πολιτικό προσωπικό που αντί να βρει λύσεις στρέφει όλη την Ευρώπη σε εξαιρετικά φθοροποιές πολεμικές εμπλοκές και σε προετοιμασία για ακόμα χειρότερες μετατρέποντας εργοστάσια παραγωγής αυτοκινήτων σε εργοστάσια παραγωγής τανκς!
Αλλά δεν είναι ότι δεν αντιλαμβάνονται οι ιθύνοντες και οι κοινωνίες το προφανές, αυτό που συμβαίνει μπροστά τους και νιώθουν έντονα τις επιπτώσεις του. Δεν είναι τόσο ηλίθιοι όσο φαίνονται. Τους φοβίζει, όμως, περισσότερο απ’ όλα, να παραδεχτούν ότι φταίει το ίδιο το σύστημα που εφάρμοσαν ιδίως από την εποχή της Θάτσερ και του Ρίγκαν. Να παραδεχτούν ότι ο παραγόμενος πλούτος από τις κοινωνίες δεν έχει μειωθεί σε σημείο τόσο καταστροφικό, αλλά αυτό που έχει συμβεί είναι ότι απορροφάται ο παραγόμενος πλούτος κυρίως από ένα πολύ-πολύ μικρό ποσοστό ανθρώπων, της τάξης του 1%, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η οικονομική ξηρασία στο συντριπτικά μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.
Αλλά αυτή παραδοχή είναι από μόνη ανατρεπτική, επαναστατική. Γι’ αυτό κανένας δεν βγαίνει να πει την αλήθεια. Ούτε η ξεθυμασμένη ευρωπαϊκή Αριστερά που μασάει συνεχώς τα λόγια της. Και γι’ αυτό έλκουν τους καρπούς της κοινωνικής δυσαρέσκειας οι ακροδεξιοί. Γιατί το ψέμα, ότι για τη χειροτέρευση της ζωής των Ευρωπαίων φταίνε οι μετανάστες, βολεύει τους πάντες. Η ύπαρξη ενός αποδιοπομπαίου τράγου, ξένου και ανυπεράσπιστου, βολεύει και τους πολιτικούς, βολεύει και τους πολίτες που είναι πιο εύκολο να σκέφτονται ρατσιστικά παρά ανθρωπιστικά και σοσιαλιστικά.
