Διαβάστε και δείτε για την Κομμούνα

Καρλ Μαρξ, Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία, πρόλογος: Φρίντριχ Ένγκελς, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2009 . Προσπέρ-Ολιβιέ Λισαγκαρέ, Η ιστορία της Παρισινής Κομμούνας του 1871,...

Οι γυναίκες στην εξέγερση

Οι γυναίκες συμμετείχαν στην Κομμούνα σε όλα τα μέτωπα, από τις επιτροπές επαγρύπνησης, μέχρι την κατασκευή και υπεράσπιση των οδοφραγμάτων με το όπλο στο χέρι. Ο Μαρξ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη συμβολή τους, γράφοντας ότι «οι γυναίκες δεν υστέρησαν σε γενναιότητα από τους άντρες», ενώ ο Αρθούρος Ρεμπώ έγραψε το ποίημα «Τα χέρια της Ζαν Μαρί», στο οποίο υμνούσε τη σιγουριά και τη σταθερότητα με την οποία η πλύστρα Ζαν Μαρί κρατούσε το ντουφέκι.

Από την Κρητική Επανάσταση στην Παρισινή Κομμούνα

Ο Γουσταύος Φλουράνς στο σύντομο διάστημα της ζωής του (1838-1871) κατά το οποίο δεν διωκόταν για την επαναστατική του δράση, υπήρξε λέκτορας στο Κολέγιο της Γαλλίας –ήταν φυσιολόγος, με κλίση προς την ανθρωπολογία–, μαχόμενος δημοσιογράφος στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες, στην Κωνσταντινούπολη, στην Αθήνα και στη Νεάπολη και συγγραφέας.

Ο αντίκτυπος στην Ελλάδα

Η Παρισινή Κομμούνα απασχόλησε έντονα την ελληνική κοινή γνώμη, σε μια περίοδο μάλιστα που οι σοσιαλιστικές ιδέες είχαν κάνει την εμφάνισή τους στη χώρα. Οι εφημερίδες της Αθήνας και της επαρχίας μετέδιδαν τα τεκταινόμενα στη Γαλλία ήδη από τις αρχές του 1870.

Με τα μάτια των Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν

Ο Μαρξ και ο  Ένγκελς μελέτησαν την πείρα της Κομμούνας και διατύπωσαν μια σειρά διδάγματα που αναπτύχθηκαν παραπέρα από τον Λένιν, το έργο του οποίου είναι διάσπαρτο από αναφορές στην πείρα της Κομμούνας. Αν και είναι δύσκολο να απομονώσει κανείς κομμάτια από την ανάλυση του Μαρξ, του Ένγκελς και του Λένιν, τα ακόλουθα αποσπάσματα επιχειρούν να σκιαγραφήσουν τη θέση που κατέλαβε η Κομμούνα στη μαρξιστική-λενινιστική σκέψη και ανάλυση.

Τα ιδεολογικά ρεύματα

Τρία ρεύματα της Αριστεράς διαδραμάτισαν ρόλο στην εξέγερση και διαμόρφωσαν τελικά το ιδεολογικό και πολιτικό προφίλ της Κομμούνας. Οι μπλανκιστές, οι διεθνιστές και οι νεο-γιακωβίνοι. Ο ρόλος των (πολυάριθμων) ανεξάρτητων ήταν σημαντικός αλλά δεν συγκρότησαν ενιαία τάση.

Προσπέρ – Ολιβιέ Λισαγκαρέ: Ο ιστορικός της Κομμούνας

«Εκείνη του Μάρτη 1871 είναι η μεγαλύτερη πλημμυρίδα του αιώνα, η πιο καταπληκτική εκδήλωση αυτής της λαϊκής δύναμης που πήρε τη Βαστίλλη, ξανάφερε το βασιλιά στο Παρίσι, εξασφάλισε τα πρώτα βήματα της Γαλλικής Επανάστασης, ματώθηκε στο Πεδίο Άρεως, πήρε τον Κεραμεικό, έδιωξε τον Πρώσο, εξοστράκισε τη Γιρόνδη, τροφοδότησε με ιδέες τη Συμβατική, τους Γιακωβίνους, το Κεντρικό Δημαρχείο, σάρωσε τους παπάδες, αναδιπλώθηκε κάτω από τον Ροβεσπιέρρο, ανορθώθηκε στον Πραιριάλ, μετά κοιμήθηκε είκοσι χρόνια για να ξυπνήσει με το κανόνι των συμμάχων, να ξαναβυθιστεί στη νύχτα, να αναστηθεί το 1830, και αμέσως δεμένη πάλι να κάνει τα σκιρτήματα των πρώτων χρόνων της ορλεανικής βασιλείας, να σπάσει τα χαλινάρια της το ’48, να τραντάξει για τρεις μέρες τον Ιούνη τη Δημοκρατία-μητριά, να συνθλιβεί και πάλι με νέα έκρηξη το ’69, να αδειάσει τον Κεραμεικό το ’70, να προσφέρει τον εαυτό της ενάντια στον εισβολέα και πάλι περιφρονημένη, στιγματισμένη, μέχρι την ημέρα που σύντριψε το χέρι που θέλησε να τη σβήσει.

Οι 70 μέρες της εξέγερσης

Τη νύχτα της 17ης Μαρτίου, μια πρόχειρα οργανωμένη απόπειρα στρατιωτικών τμημάτων του Θιέρσου να αποσπάσουν πυροβόλα που ανήκαν στην Εθνοφρουρά και φυλάσσονταν στο λόφο της Μονμάρτης, οδηγεί στη σύλληψη, από στασιαστές στρατιώτες και εθνοφρουρούς του επικεφαλής της επιχείρησης στρατηγού Λεκόντ. Υπό την πίεση του πλήθους, που αναγνωρίζει στα πρόσωπα του Λεκόντ και του επίσης συλληφθέντα στρατηγού Τομά, τους επικεφαλής του αιματοκυλίσματος της εξέγερσης του 1841, οι εθνοφρουροί τουφεκίζουν τους δύο στρατηγούς.

Η πορεία προς την εξέγερση

Τα γεγονότα της Κομμούνας διαδραματίζονται μέσα στο πλαίσιο του γαλλοπρωσικού πολέμου του 1870-71, που φέρνει αντιμέτωπους τη 2η Γαλλική Αυτοκρατορία, υπό τον Ναπολέοντα III, και τον Βορειογερμανικό Σύνδεσμο -συνασπισμό γερμανικών βασιλείων- υπό τον πρώσο Καγκελάριο Μπίσμαρκ.