Του Θεόδωρου Ε. Παντούλα
Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρώπη, όχι επειδή εκεί τη χωροθέτησε ο μέγας Γεωμέτρης της Μεταπολίτευσης, αλλά επειδή –απλά πράγματα– εκεί την έταξε η Γεωγραφία και η Ιστορία. Η Ελλάδα είναι η μήτρα και η εσχατιά της. Κι εμείς, οι νέοι Έλληνες, είμαστε Έλληνες –«τι άλλο είμεθα;»–, αλλά Έλληνες «με αγάπες και με συγκινήσεις που κάποτε ξενίζουν» και ξινίζουν τον ελλαδισμό.
Για τον ελλαδισμό πάλι η «Ευρώπη» είναι το χρόνιο απωθημένο του. Η (ναζιστικής εμπνεύσεως και αμερικανικής παρότρυνσης) ΕΟΚ ήταν η μεγάλη ιδέα της Μεταπολίτευσης, η οποία υπηρετήθηκε χειροπόδαρα από παλαιοκομματικούς ανθρώπους και παλαιοκομματικές εκλογές που αξίωναν να γίνουμε τσαμπατζήδες και με τη βούλα. Να συμπεθερέψουμε, βρε αδελφέ, οι αρχοντοξεπεσμένοι με το τωρινό αρχοντολόι της Ευρώπης. Να μην είμαστε μόνο φτωχοί και μακρινοί πρόγονοι. Και χωρίς να βγούμε από τη γενεαλογία, να μπούμε ακροποδητί και στο ταμείο!
Αυτό ‒το ταμείο, ντε‒ ήταν το δόλωμα κι εμείς οι λιμασμένοι το τσιμπήσαμε, παρακούοντας τις παράφωνες προειδοποιήσεις όσων –όπως, καλή ώρα, ο ευρωπαϊκής παιδείας Ευάγγελος Παπανούτσος– προειδοποιούσαν ότι πρόκειται για «νέα μορφή αποικιοκρατίας».
Η Ευρώπη, από χρόνια φιλοδοξία, συν τω χρόνω, έγινε ταμπού. Κάθε φωνή συνετού διαχωρισμού της από τον οικονομικό εταιρισμό πιστώνονταν φοβικότητα, εσωστρέφεια, εμμονή σε έναν παρωχημένο εαυτό που μας καταδίκαζε στα εγχώρια αλώνια, ενώ εμείς λαχταρούσαμε κι αξίζαμε ‒Κύριος οίδε γιατί‒ τα ευρωπαϊκά σαλόνια. Λέγε λέγε το κοπέλι, κάνει την κυρά και θέλει. Εμείς αδημονούσαμε κι οι κυράδες των Αγορών βιάζονταν να μας δεξιωθούν. Το πράγμα ήρθε κι έδεσε. Και πάνω που ξεκινήσαμε να οικοδομούμε τον σοσιαλισμό, άνθρωποι, εμπορεύματα και υπηρεσίες ξεκίνησαν ακωλύτως να κόβουν βόλτες.
Και η αλήθεια είναι ότι μας καλοδέχθηκαν με μουσαφιρλίκια στην οικονομική (επιμένω στην υπενθύμιση) «Κοινότητα», παρότι ήμασταν λαθρεπιβάτες σε αυτό το προξενιό – κάτι που, εκτός από εμάς, το γνώριζαν και αυτοί που αξιολόγησαν τα πειραγμένα μας κιτάπια και τα μισοκατεβασμένα μας παντελόνια.
Αλλά, δεν βαριέσαι; Μισή ντροπή δική τους κι άλλη μισή δική μας. Εμείς στο κάτω κάτω δεν χρειαζόταν να κάνουμε κάτι περισσότερο από το να υποδεχόμαστε «πακέτα στήριξης». Η Ευρώπη (που τη μπερδεύαμε με την ΕΟΚ) ήταν ένα τροφαντό μαστάρι που, υποτίθεται, θα το αρμέγαμε δια βίου.
Κι όσο εμείς κρατάμε τα μπόσικα, αυτοί μας κρατάνε από τον λαιμό. Όντας παροπλισμένοι παραγωγικά και, κυρίως, πνευματικά, ανεχόμαστε στον σβέρκο μας μικρούς ανθρώπους με ακόμη μικρότερες φιλοδοξίες
Κι όσο εμείς νομίζαμε ότι τους πιάσαμε Κώτσους, οι κουτόφραγκοι μας άφηναν να το νομίζουμε. Μόνο που αυτοί δεν ήταν τόσο κουτοί όσο κουτοπόνηρα τους λογαριάζαμε. Ήξεραν πολύ καλά πού κατέληγαν τα λεφτά αλλά, όπως όλοι οι σωστοί μαγαζάτορες, δεν δυσφορούσαν από τη διόγκωση του λογαριασμού. Και κάποια στιγμή οι γλεντοκόποι της ύστερης Μεταπολίτευσης κληθήκαμε να τον εξοφλήσουμε.
Αλλά δεν είχαμε μία. Όσα δεν είχαν κατατεθεί στα «σκυλάδικα» της «ανάπτυξης», είχαν υπεξαιρεθεί από τη χρηματιστηριακή απάτη του «εκσυγχρονισμού». Τους είπαμε ένα αρχαιοπρεπές «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος», αλλά διόλου δεν συγκινήθηκαν από την ελληνικούρα και πήραν αμανάτι (προς «αξιοποίηση») για 99 χρόνια –μην μας κακοκαρδίσουν με 100– ό,τι βρήκαν εύκαιρο.
Κι όσο εμείς κρατάμε τα μπόσικα, αυτοί μας κρατάνε από τον λαιμό. Όντας παροπλισμένοι παραγωγικά και, κυρίως, πνευματικά, ανεχόμαστε στον σβέρκο μας μικρούς ανθρώπους με ακόμη μικρότερες φιλοδοξίες. Γι’ αυτό και δεν μας προσβάλει η εκποίηση της χώρας, όσο οι χωριανοί ενθυλακώνουν πουρμουάρ που καταλήγουν ευλαβώς στα παγκάρια των πολυεθνικών!
Η «κοινή αμυντική και εξωτερική πολιτική» που φαντασιωθήκαμε απεδείχθη κακόγουστο αστείο. Η Λευκωσία παραμένει μισή και όταν χρειαστήκαμε βοήθεια, αντί για εταίροι, μας κατσικώθηκαν κερδοσκόποι και τοκογλύφοι.
Τι απομένει από την πολύφερνη Ευρώπη, το βλέπουμε. Σέρνεται νικημένη από την κόπωση, αδυνατώντας να υπερασπιστεί τον ίδιο της τον εαυτό. Και κοντά στη δική της παραίτηση έχουμε την ετοιμότητα του εγχώριου παραπολιτικού προσωπικού που, μετά τη χώρα, διαθέτει σε οκαζιόν τιμή τον εαυτό του σε όποιον «προστάτη» πλειοδοτήσει.
Ας έχουμε, ωστόσο, κατά νου ότι αυτό δεν συνιστά πολιτική αλλά δημοπρασία. Και ότι οι Έλληνες, αν έχουμε ακόμη κάποια περηφάνια, δεν την έχουμε ούτε σαν καιροσκόποι που πέτυχαν καλή τιμή ούτε σαν εκείνοι που διάλεξαν τη «σωστή πλευρά της ιστορίας». Την περηφάνια μας την έχουμε (όσοι την έχουμε) ως άνθρωποι που υπερασπιστήκαμε το δίκαιο και την ελευθερία. Όλα τα υπόλοιπα είναι να ‘χαμε να λέγαμε.
