Επιμέλεια: Γιάννης Σχίζας
Λίγα χρόνια μετά την αποστολή DART της NASA, την πρώτη αποστολή αναχαίτισης αστεροειδή, η Κίνα ετοιμάζεται για μια πιο ρεαλιστική δοκιμή πλανητικής άμυνας. Στόχος της αποστολής θα είναι να μεταβάλει την τροχιά ενός διαστημικού βράχου σε σχέση με τη Γη «ή ακόμη και να διασπάσει τη δομή του», σύμφωνα μελέτη επιστημονικής ομάδας στην Εθνική Διαστημική Υπηρεσία της Κίνας.
Το σκάφος σχεδιάζεται να προσκρούσει στον στόχο του με ταχύτητα άνω των 9 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο, συγκριτικά με 6,1 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο στην αποστολή DART. Η ταχύτητα αντιστοιχεί σε περισσότερο από 26 φορές την ταχύτητα του ήχου στην επιφάνεια της θάλασσας. Η μελέτη δεν έχει ακόμα υποβληθεί σε ανεξάρτητο έλεγχο, έχει όμως γίνει δεκτή για δημοσίευση στο κινεζικό Journal of Deep Space Exploration, αναφέρει η South China Morning Post.
Το χτύπημα θα πραγματοποιηθεί όταν ο βράχος πλησιάσει τη Γη σε απόσταση περίπου 7 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, είτε το 2029 είτε το 2030. Ένα δεύτερο σκάφος που θα αναχωρήσει από τη Γη μαζί με το πρώτο θα εξετάσει τη σύσταση του αστεροειδή και θα παρακολουθήσει από κοντά τις μεταβολές στην τροχιά του, το σχήμα και την επιφάνειά του.
«Το DART ήταν η πρώτη αποστολή που απέδειξε ότι είναι δυνατή η εκτροπή ενός αστεροειδούς μέσω κινητικής πρόσκρουσης στο Διάστημα, όμως δεν μετέβαλε άμεσα την τροχιά ενός αστεροειδούς γύρω από τον Ήλιο σε σχέση με τη Γη, γεγονός που το διαφοροποιεί από ένα πραγματικό σενάριο πλανητικής άμυνας», γράφουν οι ερευνητές από την Εθνική Διαστημική Υπηρεσία της Κίνας και την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, η κινεζική αποστολή βασίζεται σε τέσσερις στόχους: την ακριβή πρόσκρουση στον αστεροειδή, την επιτυχή εκτροπή της τροχιάς του, την ακριβή μέτρηση των αποτελεσμάτων και την επιβεβαίωση ότι η πρόσκρουση δεν προκάλεσε κανέναν κίνδυνο για τη Γη. Στόχος της αποστολής είναι ένας κοντινός στη Γη αστεροειδής με την προσωρινή ονομασία 2015 XF261, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 2015. Η διάμετρός του εκτιμάται γύρω στα 30 μέτρα, αν και η αβεβαιότητα παραμένει μεγάλη.
Ο εντοπισμός του στόχου θα είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της αποστολής, επισημαίνουν οι ερευνητές. Ο αστεροειδής είναι εξαιρετικά αμυδρός και, από την ανακάλυψή του μέχρι σήμερα, έχει παρατηρηθεί μόλις 74 φορές. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα αποκτήσουν πολύ σαφέστερη εικόνα για το μέγεθος, το σχήμα και την περιστροφή του τους τελευταίους μήνες πριν από την πρόσκρουση.
Ήταν τελικά κρατήρας πρόσκρουσης 390 εκατ. ετών
Οι πρώτες υποψίες ήρθαν το 2024, όταν ο ερασιτέχνης αστρονόμος Ζοέλ Λαπουάν αναζητούσε στο Google Maps κατάλληλη τοποθεσία για εκδρομή κάμπινγκ στην περιοχή Κοτ-Νορ του Κεμπέκ. Τι ήταν άραγε η γιγάντια κοιλότητα που έβλεπε στην οθόνη;
Νέα μελέτη επιβεβαιώνει τη θεωρία του Λαπουάν ότι η γιγάντια τρύπα, διαμέτρου 25 χιλιομέτρων είναι στην πραγματικότητα κρατήρας από την πρόσκρουση μετεώρου. Σύμφωνα με νέα μελέτη που χρονολόγησε δείγματα πετρωμάτων, η γεωλογική ουλή έχει ηλικία 390 εκατομμυρίων ετών.
Το μυστήριο λύθηκε χάρη στην ομάδα του Γκόρντον Ολίνσκι, καθηγητή πλανητικής γεωλογίας στο καναδικό Western University, ο οποίος οργάνωσε μια πενθήμερη αποστολή στο Κοτ-Νορ για να εξετάσει τα πετρώματα. «Ήταν μια από τις δυσκολότερες αποστολές πεδίου που έχω κάνει ποτέ» δήλωσε στο CBC ο ερευνητής, ο οποίος έχει στο ενεργητικό του ερευνητικά ταξίδια και στις έξι ηπείρους. Το έδαφος ήταν κακοτράχαλο και τα έντομα πολλά, είπε.
Ήδη από τη δεύτερη μέρα της αποστολής, οι ερευνητές εντόπισαν πετρώματα με χαρακτηριστικές ρυτιδώσεις, οι οποίες σχηματίζονται από κρουστικά κύματα που διαδίδονται στο υπέδαφος. «Η πρόσκρουση ενός αρκετά μεγάλου αστεροειδή μπορεί κυριολεκτικά να λιώσει δεκάδες κυβικά χιλιόμετρα γήινου φλοιού», είπε ο ερευνητής. Η χρονολόγηση κρυστάλλων ζιρκονίου, που βρέθηκαν στα δείγματα, έδειξε ότι ο κρατήρας σχηματίστηκε πριν από 390 εκατομμύρια χρόνια, την εποχή κατά την οποία εμφανίστηκαν στην ξηρά τα πρώτα σπονδυλωτά ζώα.
Ο Ολίνσκι, διαχειριστής της ιστοσελίδας Impact Earth όπου καταχωρούνται νέοι κρατήρες πρόσκρουσης, είπε ότι δέχεται συχνά email από ανθρώπους που υποψιάζονται ότι ανακάλυψαν έναν νέο κρατήρα. Στο 99% των περιπτώσεων, οι υποψίες είναι αβάσιμες, είπε ο ερευνητής.
Ο Λαπουάν, ο ερασιτέχνης που εντόπισε πρώτος τον κρατήρα, δήλωσε ενθουσιασμένος με την ανακάλυψη. «Δεν συμβαίνει κάθε μέρα ένας απλός πολίτης να ανακαλύπτει έναν κρατήρα ηλικίας 390 εκατομμυρίων ετών», είπε στο Radio-Canada. Χαιρέτισε επίσης την επιλογή της ονομασίας του κρατήρα, ο οποίος βαφτίστηκε «Ουχατσάτικ» σε συνεννόηση με το συμβούλιο των αυτοχθόνων Αμερικανών της περιοχής.
Από τους περίπου 200 κρατήρες πρόσκρουσης που γνωρίζουμε σήμερα, οι 31 βρίσκονται στον Καναδά.
Νίσυρος: Ενισχύεται η παρακολούθηση του ηφαιστείου
Στην περαιτέρω θωράκιση της επιστημονικής παρακολούθησης του ηφαιστείου της Νισύρου προχωρά ο Δήμος, σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), αφού εγκαταστάθηκε νέος μόνιμος σεισμολογικός σταθμός στον Εμπορειό.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή του ηφαιστείου παραμένει σχεδόν μηδενική, και δεν υπάρχουν ενδείξεις κινδύνου από ηφαιστειακή δραστηριότητα κατά την παρούσα χρονική περίοδο.
Όπως ανακοίνωσε ο δήμαρχος Νισύρου, Χριστοφής Κορωναίος, η συνεργασία του Δήμου με το Εργαστήριο Σεισμολογίας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ συνεχίζεται, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου Ηφαιστειακού Παρατηρητηρίου διεθνούς εμβέλειας, που θα προσφέρει συνεχή και πολυπαραμετρική παρακολούθηση του ηφαιστείου.
Στο πλαίσιο επίσκεψης επιστημονικού κλιμακίου του ΕΚΠΑ στη Νίσυρο, από τις 2 έως τις 5 Ιουλίου, πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης, ελέγχου και αναβάθμισης του τοπικού σεισμολογικού δικτύου, που λειτουργεί στο νησί από τον Σεπτέμβριο του 2023. Παράλληλα εγκαταστάθηκε στο Παλαιό Δημοτικό Σχολείο του Εμπορειού, όπου στεγάζεται το Ηφαιστειακό Παρατηρητήριο, ο νέος μόνιμος σεισμολογικός σταθμός (HA.EMPO), ο οποίος εντάχθηκε στο Εθνικό Ενιαίο Δίκτυο Σεισμογράφων.
Ο νέος σταθμός ενισχύει σημαντικά την επιχειρησιακή παρακολούθηση της σεισμικής δραστηριότητας στη Νίσυρο και στην ευρύτερη περιοχή, ενώ τα δεδομένα του είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στην επιστημονική κοινότητα. Σύμφωνα με το ΕΚΠΑ, η παρακολούθηση γίνεται με σύγχρονες μεθόδους ανάλυσης και αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες επιτρέπουν την ανίχνευση ακόμη και εξαιρετικά ασθενών μικροσεισμών.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Νέα κούρσα εξοπλισμών στην Ουκρανία, καθώς τα drone γίνονται αεριωθούμενα
Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία, ο ρωσικός στρατός υιοθετεί νέες βερσιόν του ιρανικού drone Shahed, οι οποίες κινούνται με κινητήρες τζετ αντί με έλικα, μια εξέλιξη που αναγκάζει την αντίπαλη πλευρά να αναπτύξει ταχύτερα συστήματα αναχαίτισης.
Στην Αεροπορική Έκθεση του Φάρνμπορο στη Βρετανία, μια από τις μεγαλύτερες του κόσμου, η ουκρανική εταιρεία Skyfall παρουσίασε ένα νέο drone αναχαίτισης υψηλής ταχύτητας, αναφέρει το Reuters. Το P1-SUN Jetkiller είναι μια πιο γρήγορη βερσιόν του προηγούμενου drone αναχαίτισης της εταιρείας, το οποίο χρησιμοποιείται στην Ουκρανία από τα τέλη του 2025.
Τα drone βρίσκονται στο προσκήνιο της φετινής έκθεσης, καθώς οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή αναδεικνύουν τα όρια των συμβατικών αντιαεροπορικών συστημάτων έναντι των φθηνών όπλων μαζικής παραγωγής. Τα Shahed είναι τα πρωτοποριακά, χαμηλού κόστους και μεγάλου βεληνεκούς επιθετικά drones που σχεδιάστηκαν στο Ιράν, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους εφιάλτες της Ουκρανίας, με τη Ρωσία να εξαπολύει χιλιάδες κάθε μήνα.
Η Μόσχα έχει τροποποιήσει το σχέδιο του Shahed, το οποίο ονομάζει πλέον Geran, προσθέτοντας μεταξύ άλλων κινητήρες τζετ, τους οποίους χρησιμοποιεί για να διεισδύει βαθύτερα στην ουκρανική επικράτεια, ακόμη και μέχρι το Κίεβο. Τα αεριωθούμενα Shahed αναπτύσσουν ταχύτητες έως 500 χλμ./ώρα. Αυτό μειώνει τον χρόνο που έχει στη διάθεσή της η Ουκρανία για να τα εντοπίσει και να αναπτύξει αντίμετρα, ενώ οι ταχύτητές τους είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες που μπορούν να επιτύχουν οι περισσότεροι σημερινοί αναχαιτιστές.
Η SkyFall αναφέρει ότι το νέο αμυντικό της drone μπορεί να φτάσει τα 370 χλμ./ώρα, έναντι 310 χλμ./ώρα στο αρχικό μοντέλο. Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε στο Reuters ότι η νέα έκδοση άρχισε να αναπτύσσεται πριν από τρεις μήνες, ότι έχει ήδη δοκιμαστεί στο πεδίο της μάχης και έχει καταρρίψει περισσότερα από δώδεκα Shahed με κινητήρα τζετ. Πρόσθεσε ότι η SkyFall σχεδιάζει να ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή τον Αύγουστο. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι μπορεί να παράγει 50.000 μονάδες τον μήνα.
