Επεσήμαινε ο Δρόμος την περασμένη εβδομάδα ότι «η “Ευρώπη” είναι ο κρίκος του διεθνούς συστήματος που βρίσκεται αντιμέτωπος με την πιο βαθιά δομική κρίση αυτή την περίοδο» [1]. Οι δύο πάλαι ποτέ πυλώνες της λεγόμενης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν χάνουν ευκαιρία να το επιβεβαιώνουν βδομάδα με τη βδομάδα. Το πλέον πρόσφατο (και σίγουρα όχι τελευταίο) επεισόδιο είχε ως πρωταγωνιστή τον μέχρι τώρα παγκοσμίως άγνωστο υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπεϊλ. Ο οποίος τυγχάνει και ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών και αντικαγκελάριος του «μεγάλου συνασπισμού» υπό τον Χριστιανοδημοκράτη καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. (Αναγκαία παρένθεση: Γιατί αποκαλείται «μεγάλος» ένας συνασπισμός που δεν εκπροσωπεί ούτε το 45% των έγκυρων ψήφων [2] στις τελευταίες ομοσπονδιακές εκλογές; Αυτό είναι ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί από τους γλωσσολόγους).
Φαίνεται όμως ότι όσο μεγαλύτερο είναι το στραπάτσο που παθαίνει κανείς, τόσο αυξάνεται το θράσος του. Έτσι εν αρχή ην ο πολεμοχαρής νάνος Μερτς, ο οποίος βαυκαλίζεται ότι θα βγάλει τη Γερμανία από το σπιράλ της πολύπλευρης κρίσης φτωχαίνοντας τους υπηκόους του προκειμένου να φτιάξει τον «ισχυρότερο συμβατικό στρατό της Ευρώπης». Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι αυτή τη στιγμή η Γερμανία φλέγεται από μια αντιπαράθεση σχετικά με το πόσο… τεμπέληδες και φιλάσθενοι είναι οι Γερμανοί εργαζόμενοι! Αυτό ισχυρίζονται οι Χριστιανοδημοκράτες του Μερτς [3], αν και ακόμη το καλό γερμανικό περιοδικό Focus δεν ξανάβγαλε –για τους Γερμανούς αυτή τη φορά– εξώφυλλο με υψωμένο το μεσαίο δάχτυλο, όπως είχε κάνει το 2010 για τους Έλληνες.
Εν πάση περιπτώσει, τώρα ήρθε η σειρά και του αντικαγκελάριου-ηγέτη του μαδημένου SPD να επαναφέρει τη λαμπρή ιδέα της γερμανικής ελίτ για Ε.Ε. δύο ταχυτήτων. Διότι όπως όλοι γνωρίζουμε, το πρόβλημα δεν είναι ο αυτοκτονικός προσανατολισμός της Ευρώπης, της οποίας οι ελίτ μαλλιοτραβιούνται μεταξύ τους αλλά ταυτόχρονα βλέπουν «διέξοδο» στην περαιτέρω φτωχοποίηση και φίμωση των πληβείων και σε έναν… ιερό πόλεμο κατά της Μόσχας (για το Πεκίνο διίστανται οι απόψεις, όσο για την Ουάσινγκτον η μέση γραμμή είναι «ας μας πάρει και τα σώβρακα, αλλά κατά το δυνατόν διακριτικά»). Ποιο είναι το πρόβλημα; Είναι, λένε, π.χ. το δικαίωμα βέτο, που εμποδίζει τους γρήγορους ρυθμούς προς τη στρατιωτικοποίηση της Ε.Ε. και τις λοιπές «αναγκαίες μεταρρυθμίσεις». Γι’ αυτό ο κύριος Κλίνγκμπεϊλ προτείνει τη δημιουργία ενός σκληρού πυρήνα έξι κρατών μελών της Ε.Ε. (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία και Ολλανδία) που θα προχωρήσει μπροστά, αγνοώντας τα λοιπά 21 κράτη μέλη: την περασμένη εβδομάδα δήλωσε ότι «τώρα είναι η ώρα για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων», ενώ σε επιστολή του προς τα λοιπά πέντε «επίλεκτα» κράτη μέλη γράφει ότι «η συνέχιση της τωρινής κατάστασης δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή».
Γοργοπόδαροι!
Σύμφωνα με τον κύριο Κλίνγκμπεϊλ, αυτός ο πυρήνας, που ήδη αποκαλείται Ε6, «θα επιταχύνει την πρόοδο στην αμυντική συνεργασία, την ένωση των κεφαλαιαγορών, την ενίσχυση του ευρώ και την εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών». Πάνε περίπατο δηλαδή οι παλιές καλές αερολογίες περί σύγκλισης, και μαζί τους οι συνθήκες που τάχα καθόριζαν (έστω και με ένα «δημοκρατικό έλλειμμα») πώς θα προχωράμε όλοι μαζί. Άλλωστε ζούμε στην εποχή της κατάργησης κάθε κανόνα και του τσαλαπατήματος «αναχρονιστικών» συμφωνιών. Γιατί και οι νάνοι να μην παραστήσουν, εκεί που τους παίρνει, τους γίγαντες;
Εν μέσω γεωπολιτικών καταιγίδων, μάλλον πρόκειται για παρηγοριά στον άρρωστο μέχρι να βγει η ψυχή του. Διότι η πρόταση αυτή απλώς μεταφέρει, και στο εσωτερικό ενός επίδοξου σκληρού πυρήνα, τις κρισιακές αντιφάσεις που διαπερνούν σύμπασα τη μακαρίτισσα ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ας σημειώσουμε καταρχήν ότι από τον πυρήνα αποκλείεται –παραδόξως εκ πρώτης όψεως– το Βέλγιο. Τιμωρείται άραγε αυτό το «παλαίμαχο» κράτος μέλος, και έδρα των οργάνων της Ε.Ε., επειδή διαφώνησε με την κλοπή των ρωσικών κεφαλαίων δίχως εγγυήσεις πως δεν θα αφεθεί μόνο του να αντιμετωπίσει τα αντίποινα της Μόσχας; Πιθανόν. Την ίδια στιγμή ο αποκλεισμός αυτός υπογραμμίζει το γεγονός ότι ούτε καν ο… Κλίνγκμπεϊλ δεν μπορεί να εξαφανίσει από την εξίσωση τις πεισματάρικες αντιθέσεις.
Αλλά έστω ότι ξεμπερδέψαμε προσώρας από τη βελγική «παρέκκλιση», που δεν διευκόλυνε τη συγκρότηση «κοινής άμυνας» με ξένα κόλλυβα (το ότι η παραγωγική ικανότητα της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας είναι τόσο ανεπαρκής ώστε έχουν αδειάσει οι στρατιωτικές αποθήκες είναι αγκάθι το οποίο οι νάνοι παριστάνουν ότι δεν βλέπουν). Οι Σκανδιναβοί όμως, γιατί αποκλείστηκαν; Ίσως διότι το έμβρυο του Ε6 δεν αντέχει να αντιμετωπίσει με το καλημέρα μια εδαφική συρρίκνωση (Γροιλανδία, για αρχή), οπότε αφήνει έκθετη τη Δανία και τους στενότερους συγγενείς της. Δείγμα γραφής του πόσο γρήγορα θα το βάζει στα πόδια μπροστά σε πραγματικά προβλήματα ο μελλοντικός σκληρός πυρήνας;
Κάτω από το χαλί
Πάμε όμως και σε ορισμένα ακόμη ενδογενή προβλήματα του Ε6. Μεταξύ αυτών, το άρπαγμα Βερολίνου και Παρισιού για την έγκριση της (καταστροφικής για τον πρωτογενή τομέα, τους αγρότες και τους καταναλωτές της Ευρώπης) συμφωνίας με τη Mercosur, που έληξε μεν με νίκη του πρώτου, αλλά θα προκαλέσει τραύματα τα οποία θα βρουν μπροστά τους οι νάνοι τύπου Μακρόν (για τους «δικούς μας» ασπόνδυλους κυβερνώντες δεν αξίζει να γίνεται λόγος: δεν είναι καν νάνοι). Τα τραύματα αυτά υπόσχονται αυξανόμενη κοινωνική αναταραχή, και θα δυναμιτίζουν διαρκώς τις όποιες απόπειρες γαλλογερμανικής συνεννόησης (η αναγέννηση της γερμανοϊταλικής «στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας» παραμερίζοντας το Παρίσι αποτελεί πρόσθετο σημείο τριβής, όπως και οι αντιπαραθέσεις για τη νέα γενιά πολεμικών αεροσκαφών).
Πέραν όλων αυτών όμως, ο σκληρός πυρήνας για να φαίνεται πειστικός οφείλει ούτως ή άλλως να περιλαμβάνει κι άλλα ισχυρά κράτη μέλη. Δηλαδή… κι άλλες εσωτερικές αντιθέσεις! Για παράδειγμα, πάνω σε πιο κοινό έδαφος όσον αφορά τα ζητήματα «άμυνας» και μετανάστευσης θα συνυπάρξουν η Πολωνία και η Ισπανία; Αυτές είναι μερικές μόνο από τις περιπλοκές που οι ευρωπαϊκές ελίτ παραχώνουν κάτω από το χαλί στην απόπειρά τους να τσαλαπατήσουν και θεσμικά ό,τι έχει απομείνει από την «ενωμένη Ευρώπη».
Αλλά, όπως έλεγε και κάποιος τρισκατάρατος, «τα γεγονότα είναι πεισματάρικα». Ούτε το Ε6 ούτε κάποιο άλλο πιο πιασάρικο αρκτικόλεξο μπορούν να βγάλουν τη Γηραιά Ήπειρο από μια δομική κρίση. Μπορούν να τη βυθίσουν βέβαια πιο βαθιά στη φτωχοποίηση και τον μεταδημοκρατικό ολοκληρωτισμό, ή/και να τη σπρώξουν πιο αποφασιστικά σε μια γενικευμένη σύρραξη. Υπό την προϋπόθεση ότι οι λαϊκές τάξεις θα κάθονται να κοιτούν άπραγες μια ελίτ νάνων που τις οδηγεί στο πουθενά, πράγμα μάλλον απίθανο – ακόμη κι αν δεν έχουν «προοδευτικές» ηγεσίες. Αυτές κι αν αποδείχθηκαν νάνοι!
[1] «Ο ευρωατλαντισμός σε βαθιά, υπαρξιακή κρίση» (φύλλο 761).
[2] «Για τις γερμανικές εκλογές» (φύλλο 720).
[3] «Lifestyle und die Ideen aus der CDU» (www.tagesspiegel.de, 3/2/2026).
