αφιερώματα

140 χρόνια από την πρώτη "έφοδο στον ουρανό".

Επιμέλεια αφιερώματος: Μαρία Μαυροειδή, Γιώργος Τριβιζάκης.

Το χρονικό διάστημα μεταξύ 18ης Μαρτίου και 28ης Μαΐου 1871 ορίζει την περίοδο κατά την οποία εξελίχθηκε η Παρισινή Κομμούνα, δηλαδή η ανάληψη της εξουσίας στο Παρίσι για πρώτη φορά στην ιστορία από τις λαϊκές μάζες, την εργατική τάξη, αλλά και δημοκράτες ή σοσιαλιστές αγωνιστές.
Η εξέγερση είχε ως έκβαση τη σφαγή δεκάδων χιλιάδων εξεγερμένων από τα στρατεύματα της αντιδραστικής κυβέρνησης του Θιέρσου. Ωστόσο, αν και περιορισμένη στο χώρο και στο χρόνο, η Κομμούνα ήδη με την ανακήρυξή της ξεπέρασε κάθε μέχρι τότε υφιστάμενο όριο. Κατά τον Α. Μπαντιού «οι διακηρύξεις της Κομμούνας, της πρώτης εργατικής εξουσίας στην παγκόσμια Ιστορία, συνθέτουν ένα ιστορικά υπάρχον, η απολυτότητα του οποίου καθιστά έκδηλη την έλευση στον κόσμο μιας εντελώς νέας διάταξης του φαίνεσθαί του, μια μεταλλαγή της λογικής του» (Αλέν Μπαντιού, «Η Παρισινή Κομμούνα. Μια πολιτική διακήρυξη για την πολιτική», Η κομμουνιστική υπόθεση, εκδ. Πατάκης, Αθήνα 2009, σ. 216).
Η Παρισινή Κομμούνα ενέπνευσε έναν αιώνα επαναστατικού στοχασμού και υπήρξε ό,τι ακριβώς εκτίμησε ο Καρλ Μαρξ, ενώ μάλιστα αυτή βρισκόταν σε εξέλιξη: «Η Κομμούνα είναι το ξεκίνημα της κοινωνικής επανάστασης του 19ου αιώνα. Όποιο κι αν είναι το πεπρωμένο της στο Παρίσι, θα κάνει το γύρο του κόσμου. Χαιρετίστηκε αμέσως από την εργατική τάξη της Ευρώπης και των ΗΠΑ ως η μαγική λέξη της απελευθέρωσης».
Σήμερα, μέσα  στη λαίλαπα της κρίσης, με την κατάργηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, με την πρωτοφανή ένταση της εκμετάλλευσης της εργασίας –και ενώ το κομμουνιστικό κίνημα βρίσκεται σε υποχώρηση και η αριστερά αδυνατεί να δώσει απαντήσεις και διέξοδο–, ακριβώς μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα 140 χρόνια από την Παρισινή Κομμούνα δεν είναι απλά μια «επέτειος», ούτε μια υπόμνηση για το παρελθόν, αλλά ένα τεκμήριο για το μέλλον: το ανέφικτο έγινε εφικτό. Τα οράματα της Κομμούνας και η πράξη της διαπερνούν τόσο τις επαναστάσεις του 20ού αιώνα όσο και την προετοιμασία των νέων επαναστατικών εφόδων στον 21ό αιώνα.
Έτσι, ισχύουν ακόμη στο ακέραιο τα λόγια του Γιάννη Χοντζέα, παρά το γεγονός ότι γράφτηκαν σε πολύ διαφορετικές από τις σημερινές συνθήκες, το 1971 μέσα στη δικτατορία, στην 100ή επέτειο της Παρισινής Κομμούνας:
«Όσοι βλέπουν την επανάσταση σαν μια υπόθεση που δεν λύνεται μεμιάς αλλά που δοκιμάζεται και ξαναδοκιμάζεται στη φωτιά των συγκρούσεων εκατομμυρίων και εκατομμυρίων ανθρώπων, που με τις συγκρούσεις τους λύνουν τα προβλήματα που θέτει η θεωρία, γι’ αυτούς η μελέτη όλων των επαναστάσεων του προλεταριάτου, μαζί και της Κομμούνας, είναι υπόθεση όχι μονάχα αφηρημένης βιβλιακής μελέτης, αλλά υπόθεση ζωής και πράξης.
Και η ζωή και η πράξη κατακυρώνουν πως στα εκατό χρόνια που πέρασαν από την Κομμούνα του Παρισιού, οι επαναστάσεις του προλεταριάτου άλλαξαν τη μορφή του κόσμου, και η υπόθεση του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού έπαψε πια να είναι μια μακρινή, χαμένη στο μακρινό μέλλον ελπίδα, αλλά είναι άμεση πραχτική επιδίωξη…
Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, αντηχεί πιο επιβλητικά σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ο θριαμβευτικός παιάνας που χάρισε το γαλλικό προλεταριάτο στο παγκόσμιο προλεταριάτο: Εμπρός της γης οι κολασμένοι!»

Η έκταση και η ένταση της ελληνικής Αντίστασης δεν θα μπορούσε να προκύψει αν δεν συντελούνταν μια συνολικότερη κίνηση μαζών στην Ελλάδα της Κατοχής, γεγονός που προϋπέθετε κοινωνικές συνθέσεις, κυριαρχία της αντιστασιακής ιδεολογίας και μεταβολές στους πολιτικούς προσδιορισμούς των κοινωνικών τάξεων της χώρας. Και είναι προφανής αυτή η προϋπόθεση στο βαθμό που η ελληνική αντίσταση συνιστά μια ιστορική περίπτωση συγκρίσιμη, τηρουμένων πάντα των αναλογιών, με τα αποτελέσματα απελευθερωτικών αγώνων που πραγματοποιήθηκαν στη δεκαετία του 1960, όπως ο πόλεμος του Βιετνάμ. Γιατί και ο πόλεμος της Αντίστασης ήταν και με τυπικούς όρους νικηφόρος.

Αυτό το Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου, ένθετο στο Δρόμο της Αριστεράς, θα βρείτε ένα τετρασέλιδο εφημεριδάκι. Είναι πιστή αναπαραγωγή, γραφιστικά, του πέμπτου φύλλου της Occupied Wall Street Journal, του εντύπου που αποτελεί τη φωνή του κινήματος Occupy Wall Street.

Η Occupied Wall Street Journal δεν αποτελεί επίσημη έκδοση ή όργανο του κινήματος. Ωστόσο, εκφράζει χαρακτηριστικά το πνεύμα του. Μια ματιά στα άρθρα, τις αναλύσεις, τα σχόλια και τις μικρές ειδήσεις που φιλοξενεί, αποδίδει το κλίμα του κινήματος καλύτερα από πολλές αναλύσεις. Γι’ αυτό ακριβώς αποφασίσαμε να κυκλοφορήσουμε σήμερα στα ελληνικά αυτό το τετρασέλιδο εφημεριδάκι.
Την πρωτοβουλία για την «ελληνική έκδοση» της Occupied Wall Street πήραν αρχικά, στις αρχές του Οκτώβρη του 2011, οι συντακτικές ομάδες των Ενθεμάτων της Αυγής και του RedNotebook. Ήρθαμε σε επαφή με τους Αμερικανούς συντρόφους και συντρόφισσες που εκδίδουν την Occupied Wall Street Journal (συγκεκριμένα με τη μεταφραστική του ομάδα), οι οποίοι μας πληροφόρησαν ότι γίνεται μια προσπάθεια να συγκροτηθούν oμάδες για τη μετάφραση του εντύπου, αλλά και γενικότερα των υλικών του κινήματος, σε πολλές - αν όχι όλες τις γλώσσες: ήδη μεταφράζεται σε ισπανικά, γαλλικά, κινέζικα, αραβικά, γερμανικά, πορτογαλικά, μπενγκάλι, βουλγάρικα, καταλανικά, κροατικά και τσέχικα. Στη συνέχεια, καθώς πολλοί φίλοι και φίλες εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους, συγκροτήθηκε η ελληνική μεταφραστική ομάδα, η οποία αριθμεί αυτή τη στιγμή 45 μέλη. Θεωρήσαμε ότι το εγχείρημα αυτό μας αφορά γιατί μας κάνει να νιώθουμε λιγότερο μόνοι, γιατί μας δίνει τη δυνατότητα να μοιραστούμε τα συναισθήματα αδικίας και θυμού που νιώθουμε, αλλά και τις αλλαγές που διεκδικούμε, γιατί έτσι διαμορφώνουμε για εμάς τους ίδιους μια καινούρια, ανοιχτή ταυτότητα, αλληλέγγυα με όλο τον κόσμο - κυριολεκτικά.
Το πρώτο φύλλο της ελληνικής έκδοσης (μια επιλογή από τα φ. 1 και 2 του αμερικανικού πρωτοτύπου), όπως και το δεύτερο (πλήρης μετάφραση του φ. 3 του αμερικανικού πρωτοτύπου), κυκλοφόρησαν ένθετα στα Ενθέματα της Αυγής, ηλεκτρονικά στο μπλογκ των Ενθεμάτων, στο RedNotebook και αναδημοσιεύθηκαν σε πολλά μπλογκ, όπως λ.χ. λληλογράφο (parallhlografos.wordpress.com). Mε τη σκέψη ότι τα υλικά τού αμερικανικού κινήματος δεν πρέπει να τα μονοπωλεί ένα έντυπο, αλλά να διαχέονται σε όλο το ελληνικό κίνημα, στις διάφορες τάσεις και τα έντυπά του, απευθυνθήκαμε, για το παρόν φύλλο, στους συντρόφους του Δρόμου της Αριστεράς, οι οποίοι με προθυμία αποδέχθηκαν την πρόταση - τους ευχαριστούμε θερμά. Στην ίδια λογική, σκοπεύουμε, για τα επόμενα φύλλα να απευθυνθούμε και σε άλλα αριστερά και κινηματικά έντυπα, σάιτ και μπλογκ.
Η ελληνική μεταφραστική ομάδα είναι βέβαια ανοιχτή: οι συμμετοχές είναι όχι μόνο ευπρόσδεκτες, αλλά και αναγκαίες για τη συνέχιση και διεύρυνση του εγχειρήματος. Όποιος και όποια ενδιαφέρεται να μετάσχει, μπορεί να στείλει ένα e-mail στο [email protected].