Η ανανεωτική κομμουνιστική Αριστερά στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα (1972-1973)

Το φοιτητικό κίνημα που αναπτύχθηκε κατά της στρατιωτικής δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967, αναμφίβολα απετέλεσε το σημαντικότερο πολιτικό γεγονός της περιόδου 1967-1974. Οι λόγοι που συνετέλεσαν σε αυτό δεν ήταν άσχετοι με την κατάσταση στην οποία βρισκόταν, την περίοδο εκείνη, η ελληνική Αριστερά και το συνδικαλιστικό κίνημα. Η επιθετικά κατασταλτική πολιτική των συνταγματαρχών, οι ενδοκομμουνιστικές έριδες και η ανοχή που επέδειξε για αρκετό χρονικό διάστημα η ελληνική κοινωνία, είχαν ως αποτέλεσμα την περιορισμένη και αναποτελεσματική αντιστασιακή δράση στα πρώτα χρόνια της δικτατορίας.

Τι σημαίνει σήμερα αντιπολεμικό κίνημα

Στις παρακάτω σελίδες επιχειρούμε να ανοίξουμε ένα από τα πιο κρίσιμα και ταυτόχρονα σύνθετα ζητήματα της εποχής μας: Τη σχέση πολέμου, ειρήνης και κοινωνικών...

Η «υγειονομική βόμβα» των πολιτικών του Μνημονίου

Οι αγώνες, που πυκνώνουν στο χώρο της Υγείας υποδηλώνουν πως οι πολιτικές της κατεδάφισης απειλούν ολόκληρο το οικοδόμημα, από την πρωτοβάθμια περίθαλψη και την πρόνοια ώς τα νοσοκομεία και από τη φαρμακευτική κάλυψη μέχρι τους κλάδους υγείας των ασφαλιστικών ταμείων. Η κατάσταση φτάνει σε οριακό σημείο. 

Αξιόπιστες διεθνείς έρευνες πιστοποιούν τα δραματικά αποτελέσματα των ακραίων νεοφιλελεύθερων πολιτικών, όπου κι αν εφαρμόστηκαν οι συνταγές λιτότητας, περικοπών και ιδιωτικοποιήσεων υπό το ΔΝΤ. Τα στοιχεία, πλέον, επαληθεύονται και στη χώρα μας, μετά τα δύο χρόνια της σαρωτικής επέλασης των μνημονίων. Είναι τώρα η στιγμή για μια καταγραφή και ανάλυση όχι μόνο των ισοπεδωτικών συνεπειών, αλλά και των προοπτικών και των ελπίδων που γεννούν τόσο οι μαχητικές αντιστάσεις των εργαζόμενων στο χώρο, όσο και οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης μέσω των κοινωνικών ιατρείων που ξεφυτρώνουν σε όλη τη χώρα. 

Σε αυτό το «φάκελο» για τη δημόσια Υγεία:
<Παραλληλισμοί των επιπτώσεων των πολιτικών του ΔΝΤ στην Ελλάδα και διεθνώς - ο Γ. Νικολαΐδης ανατέμνει τις επιπτώσεις των προγραμμάτων του ΔΝΤ στους δείκτες Υγείας στην Ανατολική Ευρώπη, στη Λατινική Αμερική και στη χώρα μας και θέτει τα ερωτήματα μιας αντιστροφής της πορείας.
Υπό κατεδάφιση νοσοκομεία και ταμεία - ο Τ. Γιακουμής συνοψίζει την αποδιάρθρωση του ΕΣΥ και αναλύει τις ολέθριες προοπτικές της βέβαιης κατάρρευσης του συστήματος δημόσιας περίθαλψης και πρόνοιας αν δεν ανατραπεί ο οδοστρωτήρας του νέου Μνημονίου. Παρουσιάζονται από την «πηγή», σε πρώτο πρόσωπο αντιστάσεις και πρωτοβουλίες.
Νοσοκομείο Κιλκίς: Μία μάχη σε εξέλιξη και ένας απολογισμός - ο Π. Χρονόπουλος απολογίζει την αξιόλογη κινητοποίηση στο Νοσοκομείο του Κιλκίς.
Ρέθυμνο: Για το Εθελοντικό Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης - ο Ν. Κιούσης παρουσιάζει την πλούσια εμπειρία του πρώτου κοινωνικού ιατρείου στο Ρέθυμνο.
Το κίνημα των νέων γιατρών: Ένα ελπιδοφόρο υπόδειγμα απέναντι στα αδιέξοδα - ο Β. Καφετζόπουλος αναφέρεται στην πρωτότυπη κινηματική ενεργοποίηση των νέων γιατρών.

Δρόμοι της Ιστορίας: Ιουλιανά

Με το αφιέρωμα στα γεγονότα του Ιουλίου 1965, που έμειναν γνωστά ως Ιουλιανά, εγκαινιάστηκε ένα νέο ιστορικό ένθετο, οι Δρόμοι της Ιστορίας. Η πρώτη μας –πειραματική εν πολλοίς– διαδρομή μας φέρνει στους δρόμους της Αθήνας, αλλά και της υπόλοιπης χώρας, στις 70 ημέρες του μεγάλου καλοκαιριού του 1965. Επιμέλεια: Γιάννης Σκαλιδάκης.

 

Το θέμα είναι τώρα τι λες

H χώρα είναι πλέον υπόδουλη. Η κοινωνία υπό το βάρος της «αλήθειας» αλλά και του προσχήματος του χρέους εξαθλιώνεται με «δόσεις», οι οποίες χορηγούνται μεθοδικά από τους επικυρίαρχους, έτσι ώστε να ελέγχεται το μέγεθος των αντιδράσεών της. Το στημένο παιχνίδι εξελίσσεται -ακόμη- στα όρια της ανοχής, κι αυτό χάρη στην τρομακτική δύναμη προπαγάνδας που διαθέτουν τα κυρίαρχα Mέσα «ενημέρωσης» αλλά και η παράλληλη αδυναμία του ανθρώπινης συνείδησης να επεξεργαστεί τον πυρήνα των καταιγιστικών μέτρων και των μακροπρόθεσμων συνεπειών τους.
Η επιδίωξη του διεθνούς και εγχώριου κεφαλαίου δεν είναι άλλη από τη μετατροπή της πλειοψηφίας του πληθυσμού σ’ ένα ηττοπαθές προσωπικό που θα υπηρετεί το νέο αφέντη, χωρίς να διεκδικεί τα μέχρι χθες αυτονόητα εργασιακά και πολιτικά του δικαιώματα.
Μεσαίωνας λοιπόν; Όχι ακριβώς, κάτι χειρότερο. Καπιταλισμός με χρηματοπιστωτική μορφή, τουτέστιν με νέα, πιο άγρια, έξυπνα και επιθετικά χαρακτηριστικά που μεταμορφώνουν το λαό σε δουλοπάροικο, μ’ ένα βουβό μηχανισμό, χωρίς δηλαδή να (δια)κηρύττουν ανοιχτά τον πόλεμο. Το ζήσαμε το «κόλπο» -χωρίς να πάρουμε χαμπάρι την απειλή του- τα τελευταία σαράντα χρόνια, τότε που θεωρούσαμε ότι ζούσαμε καλά, αν δεν... «ευτυχούσαμε» κιόλας. Για την ίδια συστημική αδικία, για τον ίδιο άπληστο πόλεμο επρόκειτο, αντεστραμμένο όμως, καθώς τότε διεξαγόταν με ελκτικά «καταναλωτικά» μέσα και άλλες «παροχές» ελπίδας.
Όμως, τώρα που οι άνθρωποι γίνονται αναλώσιμοι και πετιούνται στα σκουπίδια, τώρα που οι συνειδήσεις αντιλαμβάνονται το παιχνίδι και ωριμάζουν ραγδαία, τι λες; Ιδού το καίριο ερώτημα της κοινωνίας, ιδού η εναγώνια αναμονή της. «Επιστροφή δεν θα υπάρξει. Το καλύτερο που μπορούμε να ελπίσουμε είναι να μοιράσουμε δίκαια τη φτώχεια μας. Είναι η μεγαλύτερη, η ουσιαστική, επανάσταση που απαιτείται σήμερα από την όποια πραγματική ή δυνητική Αριστερά, η οποία οφείλει να προετοιμάσει τον κόσμο για τον κακοτράχαλο αλλά μοναδικό δρόμο που ανοίγεται μπροστά του…».
Αυτό το απόσπασμα από πρόσφατο κείμενο του Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου στο περιοδικό Σημειώσεις υπήρξε η αφορμή για το ανά χείρας αφιέρωμα. Δεν απευθυνθήκαμε σε διανοούμενους που σιτίζονται ή χαριεντίζονται με το σύστημα και τις πρυτανείες του. Οι καιροί, άλλωστε, είναι επικίνδυνοι δεν συγχωρούν τερτίπια...
Όσο μεγεθύνεται η κρίση κι εξαθλιώνεται ο λαός, τα πολιτικά ερωτήματα πολλαπλασιάζονται, οι απαντήσεις επείγουν. Το πανικόβλητο σύστημα αμύνεται λυσσαλέα, επιστρατεύει «πρόθυμους» θεούς και δαίμονες, από το χώρο των ιδεών για να στιγματίσουν τα «άκρα» κι απ’ το χώρο του υποκόσμου για να τσακίσουν κεφάλια… Εμείς;
Στο σημερινό φύλλο γράφουν οι: Φώτης Τερζάκης, Γιώργος Μερτίκας, Δημήτρης Σεβαστάκης και Κώστας Δεσποινιάδης. Το αφιέρωμα θα ολοκληρωθεί στο προσεχές φύλλο του Δρόμου με κείμενα των Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου, Γιώργου Λιερού, Θανάση Παπαθανασίου και Γιώργου Κοροπούλη.

Επιμέλεια: Σταμάτης Μαυροειδής
Μιχάλης Σιάχος

Μέρος Α' (από το φύλλο 136)
Μέρος Β' (από το φύλλο 137)
Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος: Δεν υπάρχει συγγνώμη
Γιώργος Κοροπούλης: Επιστολή μιας Νεορθόδοξης

Άνοιξες θέμα υπουργέ Φίλη

Εκείνο το καθαρά βροντερό αλλά διπλωματικά απροσδιόριστο ΟΧΙ μας να μετατρέπεται σε σούπα του ΝΑΙ. Δεν το χωνέψαμε· μας έκατσε... Οι άλλοτε γόνιμες διαφωνίες μας...

Δημοτική ψήφος: Προς την κατάκτηση πλήρων πολιτικών δικαιωμάτων για τις γυναίκες

Της Μαρίας Μαυροειδή *.
Στην μακρά και περιπετειώδη ιστορία της κατάκτησης του δικαιώματος ψήφου για τις γυναίκες στην Ελλάδα, οι δήμοι και οι κοινότητες κατείχαν από τον Μεσοπόλεμο περίοπτη θέση, καθώς αποτέλεσαν τον πρώτο δημόσιο χώρο στον οποίο επιτράπηκε στις γυναίκες να συμμετέχουν, αρχικά μόνο ψηφίζοντας και στη συνέχεια θέτοντας και οι ίδιες υποψηφιότητα.

Κάτι λείπει … – Μέρος Δ’

Ο πρώτος γύρος που κλείνει με το σημερινό αφιέρωμα, ουσιαστικά αποτελεί το άνοιγμα ενός διαρκούς διαλόγου ο οποίος θα συνεχιστεί μέσα από τις σελίδες...

Ο Δεκέμβρης ανήκει σ’ όλο το λαό

Ο Δεκέμβρης του '44 ήρθε ως συνέχεια του μεγάλου εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του λαού μας. 

Από την Κρητική Επανάσταση στην Παρισινή Κομμούνα

Ο Γουσταύος Φλουράνς στο σύντομο διάστημα της ζωής του (1838-1871) κατά το οποίο δεν διωκόταν για την επαναστατική του δράση, υπήρξε λέκτορας στο Κολέγιο της Γαλλίας –ήταν φυσιολόγος, με κλίση προς την ανθρωπολογία–, μαχόμενος δημοσιογράφος στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες, στην Κωνσταντινούπολη, στην Αθήνα και στη Νεάπολη και συγγραφέας.