Οι καρτ ποστάλ που συγκλόνισαν την Ευρώπη

Στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα τα εργαστήρια ζαχαροπλαστικής  και σοκολατοποιίας πολλών ευρωπαϊκών χωρών συνήθιζαν να τοποθετούν μέσα στις συσκευασίες ...

Το Καστελλόριζο είναι κοντά

https://edromos.gr/o-akritikos-promachonas-tis-elladas/ https://edromos.gr/to-nisi-apo-tin-archaiotita-eos-simera/ https://edromos.gr/to-epeisodio-me-ta-tourkika-machitika-apo-mesa/ Το Καστελλόριζο ή, επισήμως, η Μεγίστη είναι ένα νησί των Δωδεκανήσων. Απέχει μόλις 1,25 ν.μ. από τις νοτιοδυτικές Μικρασιατικές ακτές, όπου ήταν πολύ έντονη...

Καλοκαίρια της σύγχρονης ιστορίας μας

Κάποτε λέγονταν ότι ο πολιτικός κόσμος σέβεται τα «μπάνια του λαού». Ιστορικά όμως δεν υπάρχει μια μεγάλη συνέχεια στην παράδοση αυτή. Μεγάλα γεγονότα έχουν...

Τουρκία: Κάλπες σε σκηνικό πολέμου

Οι προεδρικές και βουλευτικές εκλογές είναι μια ακόμη δύσκολη στιγμή που πρέπει να υπερπηδήσει ο Τούρκος πρόεδρος και το μπλοκ που τον στηρίζει, ώστε...

Αποχαιρετώντας την Έλενα Πατρικίου

Τετάρτη βράδυ. Τηλέφωνο. Είδηση πως η Έλενα Πατρικίου πέθανε μετά από μια επώδυνη περιπέτεια με τον καρκίνο. Ένα σοκ στις δύσκολες μέρες που περνάμε....

Παγκοσμιοποίηση 4.0 και ψηφιακός καπιταλισμός

Σε μια πρόσφατη τοποθέτησή του ο Κλάους Σβαμπ, ιδρυτής και εκτελεστικός πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός μίλησε για το πώς οραματίζονται οι...

60 χρόνια από την εκτέλεση Μπελογιάννη – Μπάτση

Η Αριστερά και το αίτημα για ανάπτυξη

Στις 30 Μαρτίου συμπληρώνονται 60 χρόνια από την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και του Δημήτρη Μπάτση. Με αυτή την αφορμή οι Δρόμοι της Ιστορίας εξετάζουν τις επεξεργασίες και το λόγο της Αριστεράς για την ανάπτυξη της μεταπολεμικής Ελλάδας.
Το έργο του Μπελογιάννη και του Μπάτση δημιουργήθηκε μέσα στις πλέον αντίξοες συνθήκες εγκλεισμού και διώξεων από τη μεταξική δικτατορία, την κατοχή-αντίσταση και τη δίνη του εμφυλίου, μέχρι την εκτέλεσή τους στις 30 Μάρτη του 1952. Το Ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα του Μπελογιάννη και Η βαρειά βιομηχανία του Μπάτση, αποτελούν τους δύο κύριους «πυλώνες» της σκέψης και της ανάλυσης της Αριστεράς για την ελληνική οικονομία και τη δυνατότητα ανεξάρτητης ανάπτυξης.
Το έργο τους βρίσκεται σε απόλυτη συνάφεια με το γεγονός ότι το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα κατόρθωσε να συσπειρώσει πλατιές λαϊκές μάζες, όσο και σημαντικό μέρος της διανόησης και της επιστήμης. Στα χρόνια της Κατοχής ένα ευρύ επιστημονικό δυναμικό στρατεύτηκε στο κίνημα της Αντίστασης και της εθνικής και κοινωνικής απελευθέρωσης.
Μέσα από τον κύκλο του επιστημονικού δυναμικού που εργάστηκε στο πλαίσιο του Τεχνικού Επιμελητηρίου και των Ομάδων Μελέτης Σχεδιοποιημένης Ανοικοδόμησης (ΟΜΣΑ) που δημιουργήθηκαν με πρωτοβουλία του ΚΚΕ την άνοιξη του 1944, δημιουργήθηκε στη συνέχεια και το περιοδικό Ανταίος. Τον Σεπτέμβρη του 1945 περίπου εβδομήντα επιστήμονες και διανοούμενοι (Δ. Μπάτσης, Α. Αγγελόπουλος, Π. Κόκκαλης, Σ. Μάξιμος, Η. Ηλιού, Δ. Καββαδάς, Ν. Κιτσίκης κ.ά.) ιδρύουν την επιστημονική εταιρία νεοελληνικών προβλημάτων «Επιστήμη - Ανοικοδόμηση», γνωστή ως ΕΠ-ΑΝ, από την οποία συγκροτήθηκε η ομάδα του Ανταίου που εξ αρχής στράφηκε στη μελέτη των προβλημάτων της ανοικοδόμησης της οικονομίας και της χώρας, προβάλλοντας και τις μελέτες της ΕΠ-ΑΝ. Η δυνατότητα ανοικοδόμησης και αυτοδύναμης ανάπτυξης που θα στηρίζεται στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας και στην αξιοποίηση της εργασίας προς όφελος των αναγκών του λαού, στη βάση μιας σχεδιασμένης οικονομίας και κοινωνικής ανασυγκρότησης, αποτέλεσε για το επιστημονικό δυναμικό της Αριστεράς το μείζον διακύβευμα για το οποίο συγκρούστηκε με το αντίπαλο στρατόπεδο της οικονομικής σκέψης του αστισμού.   Έχει σημασία, ωστόσο, ότι για την Αριστερά όρους πραγματοποίησης αυτής της ανοικοδόμησης και ανάπτυξης συνιστούσαν η εθνική ανεξαρτησία και η αδέσμευτη αξιοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων του τόπου.
Στο μνημειώδες έργο του Μπάτση, Η βαρειά βιομηχανία στην Ελλάδα, μπορούμε να πούμε ότι συμπυκνώνονται οι επεξεργασίες αυτού του κύκλου τεχνικών και οικονομολόγων της Αριστεράς.
Ωστόσο, η εκτέλεση του Μπελογιάννη και του Μπάτση έκοψε απότομα το νήμα αυτών των αναλύσεων. Στη συνέχεια οι επεξεργασίες αυτές εγκαταλείφθηκαν από την Αριστερά, ενώ η έλλειψη ανάλογων σύγχρονων μελετών γίνεται σήμερα οδυνηρά αισθητή σε συνθήκες κρίσης και συνολικής αποδιάρθρωσης.
Το έργο του Νίκου Μπελογιάννη και του Δημήτρη Μπάτση αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα και θεωρούμε ότι εμπλουτίζει τη συζήτηση σήμερα για τη διέξοδο της χώρας και την ανάγκη παραγωγικής ανασυγκρότησης.

Επιμέλεια αφιερώματος:
Μαρία Μαυροειδή


Η Αριστερά και το σχέδιο Μάρσαλ, του Μιχάλη Λυμπεράτου

Συζητώντας για επαναστάσεις, του Πολυμέρη Βόγλη

Το παλλαϊκό “Όχι” της 28ης Οκτωβρίου

https://edromos.gr/to-spoudaio-80-chronia-meta/ https://edromos.gr/80-chronia-apo-to-epos-tou-40-o-agonas-synechizetai/ https://edromos.gr/%e1%bc%a1-mnimi-e%e1%bc%b6nai-panta-chreos-1-445-meres/ https://edromos.gr/schetika-me-orismenes-lathemenes-astikes-apopseis/

Ο αντιδικτατορικός αγώνας και οι οργανώσεις του

Επιχειρώντας μία χαρτογράφηση των σημαντικότερων, μέσα από ένα πλήθος, αντιστασιακών οργανώσεων που δημιουργήθηκαν στην επταετία 1964-1974

Άνοιξες θέμα υπουργέ Φίλη

Εκείνο το καθαρά βροντερό αλλά διπλωματικά απροσδιόριστο ΟΧΙ μας να μετατρέπεται σε σούπα του ΝΑΙ. Δεν το χωνέψαμε· μας έκατσε... Οι άλλοτε γόνιμες διαφωνίες μας...