Σημάδια του Σεπτέμβρη – Ένα αφιέρωμα των Δρόμων της Ανατολής
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Μεταπολίτευση: Από τη «λύση Καραμανλή» στα μνημόνια
Η στρατιωτική δικτατορία 1967-1974: Εγχώριες και διεθνείς διαστάσεις
Η θεματολογία του πρώτου μέρους του αφιερώματος ξεκινάει με μια καταρχήν παρουσίαση και ανάλυση της περιόδου πριν το στρατιωτικό πραξικόπημα. Έχουν γραφεί πάρα πολλά από ιστορικούς, δημοσιογράφους, μελετητές και πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στα γεγονότα της περιόδου αλλά ακόμα μένουν πολλά να ειπωθούν στο πλαίσιο της ιστορικής ανάλυσης αφού οι συνέπειες της χούντας για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου επηρεάζουν ακόμα και σήμερα πολιτικές συμπεριφορές και στάσεις. Το πολιτικό μοντέλο της Μεταπολίτευσης, που σύμφωνα με τις περισσότερες σύγχρονες πολιτικές αναλύσεις βρίσκεται στο τέλος του, δημιουργήθηκε από τα απομεινάρια της προδικτακτορικής περιόδου αλλά και από την ανάγκη να μην βρεθεί ποτέ ξανά ο ελληνικός λαός κάτω από τα δεσμά της απολυταρχίας και του ολοκληρωτισμού στερούμενος των βασικών δικαιωμάτων του.
Η περίοδος της χούντας όπως ονομάστηκε, δανειζόμενη το όνομά της από τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής, δεν ήταν μια στατική περίοδος, ένα διάλειμμα της ελληνικής πολιτικής ζωής όπως τις περισσότερες φορές εμφανίζεται. Αποτελεί μια απόληξη της μετεμφυλιακής περιόδου και του τρόπου λειτουργίας του ελληνικού κράτους που είχε στηριχθεί στον αντικομουνισμό, στην προσπάθεια για μια ανάπτυξη δυτικού τύπου με ενδογενείς αντιφάσεις, στην επέμβαση του ξένου παράγοντα αλλά και στην ανάπτυξη ενός μαζικού κινήματος που έχει ως αναφορά την κυνηγημένη Aριστερά μετά την ήττα στον Εμφύλιο Πόλεμο αλλά και τις σύγχρονες ανάγκες που προέκυψαν τις δεκαετίες του 1950 και 1960. Βασικά αιτήματα παρέμεναν ο εκδημοκρατισμός της χώρας, η συμμετοχή στα πολιτικά πράγματα και η βελτίωση των συνθηκών ζωής των πολιτών με τη διεκδίκηση οικονομικών παροχών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Στην περίοδο της χούντας θα έρθουν όλα τα αιτήματα της προδικτατορικής περιόδου να μετουσιωθούν με αργούς ρυθμούς σε αντιδικτατορικό κίνημα που θα εκφρασθεί από την ελληνική νεολαία και το φοιτητικό κίνημα, με αποκορύφωμα την κατάληψη της Νομικής και την εξέγερση του Πολυτεχνείου που θα σηματοδοτήσει και την αρχή του τέλους για το καθεστώς.
Τα αίτια και οι αφορμές όμως του απριλιανού πραξικοπήματος παραμένουν ένα ενδιαφέρον πεδίο για να μπορέσουμε να εξηγήσουμε πολλά από αυτά που συντελέστηκαν στη διάρκεια της δικτατορίας. Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος, στο τεύχος 62 που θα κυκλοφορήσει τη Μεγάλη Παρασκευή 22 Απριλίου θα βρείτε ένα εκτενές αφιέρωμα στον αντιδικτατορικό αγώνα μέσα από τα αρχεία του με πλούσιο υλικό από φωτογραφίες, ντοκουμέντα και άλλα υλικά από τις οργανώσεις της Αριστεράς και όχι μόνο.
21η Απριλίου 1967: Η κατάληξη μιας χρόνιας πολιτικής κρίσης και η έναρξη μιας σκοτεινής περιόδου, του Δημήτρη Στεμπίλη
Η ανανεωτική κομμουνιστική Αριστερά στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα (1972-1973), Αργύρης Υφαντόπουλος
Οικονομικές σχέσεις και μηχανισμοί κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, του Μιχάλη Λυμπεράτου
Οι σχέσεις της χούντας με τη Λιβύη και ο αμερικανικός φόβος περί «Ελλήνων Καντάφηδων», του Παναγιώτη Κουργιώτη
«Εσείς εκτελέσατε τη Δημοκρατία…», ο Μανώλης Γλέζος θυμάται την πρώτη μέρα της χούντας
Ξεριζωμός και… αυτοαποικιοκρατία
Η «υγειονομική βόμβα» των πολιτικών του Μνημονίου
Οι αγώνες, που πυκνώνουν στο χώρο της Υγείας υποδηλώνουν πως οι πολιτικές της κατεδάφισης απειλούν ολόκληρο το οικοδόμημα, από την πρωτοβάθμια περίθαλψη και την πρόνοια ώς τα νοσοκομεία και από τη φαρμακευτική κάλυψη μέχρι τους κλάδους υγείας των ασφαλιστικών ταμείων. Η κατάσταση φτάνει σε οριακό σημείο.
Αξιόπιστες διεθνείς έρευνες πιστοποιούν τα δραματικά αποτελέσματα των ακραίων νεοφιλελεύθερων πολιτικών, όπου κι αν εφαρμόστηκαν οι συνταγές λιτότητας, περικοπών και ιδιωτικοποιήσεων υπό το ΔΝΤ. Τα στοιχεία, πλέον, επαληθεύονται και στη χώρα μας, μετά τα δύο χρόνια της σαρωτικής επέλασης των μνημονίων. Είναι τώρα η στιγμή για μια καταγραφή και ανάλυση όχι μόνο των ισοπεδωτικών συνεπειών, αλλά και των προοπτικών και των ελπίδων που γεννούν τόσο οι μαχητικές αντιστάσεις των εργαζόμενων στο χώρο, όσο και οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης μέσω των κοινωνικών ιατρείων που ξεφυτρώνουν σε όλη τη χώρα.
Δημοκρατία Τηλεόραση Πολιτισμός
Η ιστορία της ΕΡΤ δεν θα είναι μάλλον ένα απλό επεισόδιο στην ιστορία της μνημονιακής περιπέτειας της νεότερης Ελλάδας. Η βίαιη κατάργηση της δημόσιας τηλεόρασης θα σηματοδοτήσει ένα κρίσιμο σημείο καμπής στην σύγχρονη ιστορία της διάλυσης του νεοελληνικού κράτους και της συστηματικής αποδιοργάνωσης της νεοελληνικής κοινωνίας.
Κατ’ αρχήν, θα σημαίνει, ενδεχομένως για όλη την Ευρώπη, την εμπέδωση της απαλλοτρίωσης του δημόσιου χώρου και των κρατικών υποχρεώσεων στο πιο εντυπωσιακό πεδίο, αυτό της τηλεόρασης. Ασφαλώς τα δημόσια πανεπιστήμια και το δημόσιο σχολείο εγκαταλείπονται από το κράτος σε όλη την Ευρώπη εδώ και 20 τουλάχιστον χρόνια· ασφαλώς τα δημόσια νοσοκομεία αφήνονται, αργά και σταθερά, να καταρρεύσουν, μαζί με όλο το σύστημα δημόσιας Υγείας και πρόνοιας· ασφαλώς το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται με όλο και ταχύτερους ρυθμούς... Ασφαλώς τα κεκτημένα της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και το ιδεολόγημα του κράτους πρόνοιας που εξασφαλίζει στους ανθρώπους τα αγαθά της Υγείας, της Παιδείας και της ελευθερίας του λόγου, υποχωρούν ραγδαία... Αλλά η επίσημη παραίτηση μιας κρατικής οντότητας από το ως τώρα αναπαλλοτρίωτο δικαίωμά της στη διάδοση της πληροφορίας (με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει τόσο στο επίπεδο της κρατικής χειραγώγησης της πληροφορίας όσο και στο επίπεδο της διασφάλισης της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών) είναι μια παγκόσμια πρώτη. Κι επειδή η τηλεόραση αποτελεί μια διαταξική και τελικά υπερταξική πραγματικότητα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, ο συγκλονισμός είναι πολλαπλάσιος ίσως της ουσιαστικής σημασίας του γεγονότος.
Ο Δρόμος της Αριστεράς θεωρεί πως η υπόθεση της ΕΡΤ θέτει σε επείγουσα προτεραιότητα τα ζητήματα Δημοκρατίας και Πολιτισμού στο πολιτικό προσκήνιο. Το σημερινό οκτασέλιδο αφιέρωμα στο θέμα είναι μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε αυτά τα ζητήματα με τρόπους που, ενδεχομένως, θέλουμε να ελπίζουμε, θα πλουτίσουν τόσο τη σκέψη μας όσο και τους τρόπους που θα επιλέξουμε, ως πολίτες και ως αριστεροί, για να αντιδράσουμε.
Οι μαθητευόμενοι μάγοι της εικόνας, του Κώστα Βεργόπουλου
Η ΕΡΤ είναι υπόθεση Δημοκρατίας και Πολιτισμού, του Δημήτρη Τρίμη
Η Ειμαρμένη του σήμερα, του Κώστα Γεωργουσόπουλου
Στα χρόνια της τηλεδημοκρατίας, του Βασίλη Μουλόπουλου
Όταν η ΔΗΜΑΡ στριμώχτηκε στο συνωστισμό του προαυλίου της ΕΡΤ, του Σταύρου Κωνταντακόπουλου
Θα τραγουδάμε μέχρι να σβήσουν τ' άστρα, του Σταμάτη Κραουνάκη
Δημοκρατία, ενημέρωση, συνταγματικός πατριωτισμός, της Ζωής Κωνσταντοπούλου
Πάρεξ ελευθερία και γλώσσα, της Έλενας Πατρικίου
"Μ' ένα μπουκάλι ρούμι, σ' ένα βαθύ μπουντρούμι". του Αλέξανδρου Μπαλτζή
Η ΕΡΤ και η Δημοκρατία, του Γιώργου Κατρούγκαλου
ΕΡΤ, Συμβούλιο της Επικρατεία και μνημονιακό κράτος, του Βασίλη Ασημακόπουλου
Δημιουργικός Ιστορισμός
Σαμίρ Αμίν (1931-2018)
Αφιέρωμα : Resistance Festival 2017
«Νεολαία και Δικτατορία 1967-1974»
Ένα σημαντικό αφιέρωμα του πρώτου τεύχους των Αναδρομών της ΕΜΙΑΝ.
