Αποκέντρωση εναντίον συγκεντρωτισμού
των Δημήτρη Στεμπίλη – Δέσποινας Γρηγοριάδου *.
Η θεσμική ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα έως τη δεκαετία του 1980.
Δημοκρατία Τηλεόραση Πολιτισμός
Η ιστορία της ΕΡΤ δεν θα είναι μάλλον ένα απλό επεισόδιο στην ιστορία της μνημονιακής περιπέτειας της νεότερης Ελλάδας. Η βίαιη κατάργηση της δημόσιας τηλεόρασης θα σηματοδοτήσει ένα κρίσιμο σημείο καμπής στην σύγχρονη ιστορία της διάλυσης του νεοελληνικού κράτους και της συστηματικής αποδιοργάνωσης της νεοελληνικής κοινωνίας.
Κατ’ αρχήν, θα σημαίνει, ενδεχομένως για όλη την Ευρώπη, την εμπέδωση της απαλλοτρίωσης του δημόσιου χώρου και των κρατικών υποχρεώσεων στο πιο εντυπωσιακό πεδίο, αυτό της τηλεόρασης. Ασφαλώς τα δημόσια πανεπιστήμια και το δημόσιο σχολείο εγκαταλείπονται από το κράτος σε όλη την Ευρώπη εδώ και 20 τουλάχιστον χρόνια· ασφαλώς τα δημόσια νοσοκομεία αφήνονται, αργά και σταθερά, να καταρρεύσουν, μαζί με όλο το σύστημα δημόσιας Υγείας και πρόνοιας· ασφαλώς το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται με όλο και ταχύτερους ρυθμούς... Ασφαλώς τα κεκτημένα της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και το ιδεολόγημα του κράτους πρόνοιας που εξασφαλίζει στους ανθρώπους τα αγαθά της Υγείας, της Παιδείας και της ελευθερίας του λόγου, υποχωρούν ραγδαία... Αλλά η επίσημη παραίτηση μιας κρατικής οντότητας από το ως τώρα αναπαλλοτρίωτο δικαίωμά της στη διάδοση της πληροφορίας (με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει τόσο στο επίπεδο της κρατικής χειραγώγησης της πληροφορίας όσο και στο επίπεδο της διασφάλισης της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών) είναι μια παγκόσμια πρώτη. Κι επειδή η τηλεόραση αποτελεί μια διαταξική και τελικά υπερταξική πραγματικότητα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, ο συγκλονισμός είναι πολλαπλάσιος ίσως της ουσιαστικής σημασίας του γεγονότος.
Ο Δρόμος της Αριστεράς θεωρεί πως η υπόθεση της ΕΡΤ θέτει σε επείγουσα προτεραιότητα τα ζητήματα Δημοκρατίας και Πολιτισμού στο πολιτικό προσκήνιο. Το σημερινό οκτασέλιδο αφιέρωμα στο θέμα είναι μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε αυτά τα ζητήματα με τρόπους που, ενδεχομένως, θέλουμε να ελπίζουμε, θα πλουτίσουν τόσο τη σκέψη μας όσο και τους τρόπους που θα επιλέξουμε, ως πολίτες και ως αριστεροί, για να αντιδράσουμε.
Οι μαθητευόμενοι μάγοι της εικόνας, του Κώστα Βεργόπουλου
Η ΕΡΤ είναι υπόθεση Δημοκρατίας και Πολιτισμού, του Δημήτρη Τρίμη
Η Ειμαρμένη του σήμερα, του Κώστα Γεωργουσόπουλου
Στα χρόνια της τηλεδημοκρατίας, του Βασίλη Μουλόπουλου
Όταν η ΔΗΜΑΡ στριμώχτηκε στο συνωστισμό του προαυλίου της ΕΡΤ, του Σταύρου Κωνταντακόπουλου
Θα τραγουδάμε μέχρι να σβήσουν τ' άστρα, του Σταμάτη Κραουνάκη
Δημοκρατία, ενημέρωση, συνταγματικός πατριωτισμός, της Ζωής Κωνσταντοπούλου
Πάρεξ ελευθερία και γλώσσα, της Έλενας Πατρικίου
"Μ' ένα μπουκάλι ρούμι, σ' ένα βαθύ μπουντρούμι". του Αλέξανδρου Μπαλτζή
Η ΕΡΤ και η Δημοκρατία, του Γιώργου Κατρούγκαλου
ΕΡΤ, Συμβούλιο της Επικρατεία και μνημονιακό κράτος, του Βασίλη Ασημακόπουλου
Όψεις της προσφυγικής εγκατάστασης στην πρωτεύουσα
Η Ελλάδα, σύνορο της σιδηρόφρακτης Ευρώπης προς τις περιοχές του κόσμου που επλήγησαν και πλήττονται ακόμη από αυτήν την επίθεση, βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο ως προς την υποδοχή του μεταναστευτικού κύματος. Έχοντας δεχτεί το ρόλο του κυματοθραύστη αυτού του ρεύματος, για να μη φτάσει στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, μετατρέπεται σε μια τεράστια ανθρώπινη φυλακή. Οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις δυστυχώς δεν δείχνουν να ενδιαφέρονται για λύσεις αλλά για εκμετάλλευση του μεταναστευτικού ζητήματος, χρησιμοποιώντας το μπαμπούλα του «λαθρομετανάστη» για να εκθρέψουν το μίσος και να εκτρέψουν την προσοχή του κόσμου από τις αιτίες της διογκούμενης δυστυχίας του.
Ως απάντηση στις πολιτικές στοχοποίησης των μεταναστών και υπόθαλψης του ρατσισμού, σε πολλές περιπτώσεις έχει αναδειχθεί και η μακρά περιπέτεια των Ελλήνων ως μεταναστών στα πέρατα της γης, τότε που εκείνοι ήταν οι λαθραίοι και θύματα του ρατσισμού της αμερικανικής και δυτικοευρωπαϊκής κοινωνίας. Στη χώρα μας όμως υπάρχει και μια ακόμη διάσταση. Έχουμε και το φαινόμενο της προσφυγιάς με την καταστροφή του ελληνικού στοιχείου της πρώην Οθωμανικής άλης Ιδέας.
Με ένα πολύ μικρό κομμάτι αυτής της ιστορίας θελήσαμε να ασχοληθούμε σε αυτό το αφιέρωμα, προσπαθώντας να φωτίσουμε όψεις της εγκατάστασης των προσφύγων του ’22 στην πρωτεύουσα Αθήνα. Μια όψη αυτής της εγκατάστασης ήταν και οι αντιθέσεις των ντόπιων με τους νεοφερμένους πρόσφυγες, δείχνοντας πως οι διαιρετικές πολιτικές, που έχουν υλικό, οικονομικό, υπόβαθρο και που συνάμα είναι πολιτικά χρήσιμες για τους κρατούντες, μπορούν να αναπτυχθούν και μεταξύ «ομογενών» πληθυσμών.
Οι Δρόμοι της Ιστορίας, επιθυμώντας να γίνουν βήμα για τους νέους ιστορικούς, παρουσιάζουν στο παρόν αφιέρωμα τρία άρθρα τα οποία βασίζονται σε ανακοινώσεις από την Συνάντηση Κοινωνικής Ιστορίας με θέμα Νέες προσεγγίσεις στην ελληνική κοινωνία του μεσοπολέμου (1922-1940) που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στις 14-16 Ιανουαρίου. Στη συνάντηση αυτή, την αποτίμηση της οποίας από τον ιστορικό και μέλος της οργανωτικής επιτροπής Ραϋμόνδο Αλβανό παρουσιάζουμε στο τέλος του αφιερώματος, δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στο προσφυγικό ζήτημα και την ανάδειξη των προσφύγων ως νέο υποκείμενο της ελληνικής κοινωνίας του μεσοπολέμου.
Για την εικονογράφηση του αφιερώματος χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες από το άλμπου του Σπύρου Τζόκα Καισαριανή, η φυσιογνωμία μιας πόλης (Αθήνα 1998) και από την Ιστορία της Ελλάδος του 20ου αιώνα (τόμος Β1 , Αθήνα 2002).
Στοιχεία για τη συλλογική οργάνωση των προσφύγων στην πρωτεύουσα και τη σχέση τους με την πολιτική ζωή του Μεσοπολέμο, του Γιάννη Σκαλιδάκη
Πρόσφυγες και γηγενείς, μια δύσκολη συμβίωση, του Μενέλαου Χαραλαμπίδη
«Τα δυτικά προάστια», πρόσφυγες και λαϊκός πολιτισμός. Του Κώστα Παλούκη
Ένα συνέδριο για τον Μεσοπόλεμο
Κύπρος: 45 χρόνια από τον τούρκικο Αττίλα
Ο νεοαποικισμός, τελευταίο στάδιο του ιμπεριαλισμού
Αφιέρωμα: ΔΕΘ 2010
Κάθε χρόνο, τις πρώτες ημέρες του Σεπτέμβρη η Θεσσαλονίκη έχει το δικό της Σαββατοκύριακο. Κυβερνητικές εξαγγελίες, μεγάλες διαδηλώσεις, συγκρούσεις και κοκτέιλ πάρτι στο περιθώριο της ΔΕΘ, στρέφουν τα φώτα της δημοσιότητας στη «συμπρωτεύουσα», που για δύο μέρες αποτελεί το επίκεντρο της κοινωνικής και πολιτικής ζωής της χώρας. Η Θεσσαλονίκη τον υπόλοιπο χρόνο χάνει τη «λαμπερή» εικόνα της και φιγουράρει στον Τύπο ως η πρωτεύουσα της ανεργίας, της ελαστικής εργασίας και της εθνικοδεξιάς του Άνθιμου και του Ψωμιάδη.
Η Θεσσαλονίκη είναι, όμως, και η πόλη των ιστορικών εργατικών αγώνων, των αντιστάσεων και των κινημάτων, που καταγράψαμε την προηγούμενη χρονιά μέσα από τις σελίδες της «άλλης Θεσσαλονίκης».
Με αφορμή τη ΔΕΘ ζητήσαμε από ενεργούς πολίτες αυτής της πόλης να αναδείξουν με κείμενα τους τα μεγάλα ανοιχτά ζητήματα της Θεσσαλονίκης, που σίγουρα δεν θα λυθούν με τις κυβερνητικές εξαγγελίες του διημέρου, αλλά θα μας συντροφεύουν όλη τη χρονιά που έρχεται, εκτός και αν οι αγώνες του λαού αλλάξουν το ρου των πραγμάτων.
Συντακτική oμάδα Δρόμου στη Θεσσαλονίκη
Από τις φιέστες υποδοχής στις αγωνιστικές διαδηλώσεις, του Λευτέρη Αρβανίτη
Τότε που Έκθεση σήμαινε πολιτισμός…, του Βασίλη Κεχαγιά
Σταθερά σε τροχιά οπισθοδρόμησης η Θεσσαλονίκη, του Γιώργου Τοζίδη
Θεσσαλονίκη, πρωτεύουσα της ανεργίας, του Θεόφιλου Σιχλετίδη
Οι ελεύθεροι χώροι στο απόσπασμα, του Γιάννη Καϊμακτσίδη
Το κύκνειο άσμα της πλήρους απασχόλησης, της Ντίνας Ταχταλίδου
40 χρόνια από την τουρκική εισβολή
Βιοπολιτικός ολοκληρωτισμός και υγειονομικό απαρτχάιντ: Υπάρχει μια αριστερή απάντηση;
Συνέδρια – εκδηλώσεις – ειδήσεις
O τελευταίος Ακρίτας του Πόντου
Αναστάσιος Παπαδόπουλος (Κοτσά Αναστάς): Ένας άγνωστος αγωνιστής της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας
