Σημαντική ιστορική μέρα

Η 28η Οκτωβρίου 1940 μπορεί να χαρακτηριστεί, χωρίς καμία υπερβολή, ως μια από τις σημαντικότερες μέρες της ιστορίας του ελληνικού λαού. Μια μέρα ξεχωριστή...

Οι εκτοπίσεις και οι σφαγές των Ελλήνων του 1913-1914: Πρόβα για τη Γενοκτονία...

Του Taner Akçam (*)

Όλες οι διαθέσιμες οθωμανικές πηγές καταδεικνύουν μια αδιαμφισβήτητη αλήθεια: πριν τον πόλεμο, η Επιτροπή Ένωσης και Προόδου (ΕΕΠ), αφού πρώτα σχεδίασε και έθεσε σε εφαρμογή ένα σχέδιο με στόχο την –με δικά τους λόγια– «απελευθέρωση από τα μη-τουρκικά στοιχεία» της περιοχής του Αιγαίου, στη συνέχεια, και με πρόσχημα τον πόλεμο, επεξέτειναν το εν λόγω σχέδιο ώστε να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ανατολία.

Τα αρχεία της Εταιρείας Μελέτης της Ιστορίας της Αριστερής Νεολαίας (ΕΜΙΑΝ) για τη δικτατορία...

Η Εταιρεία Μελέτης της Ιστορίας της Αριστερής Νεολαίας (ΕΜΙΑΝ) ιδρύθηκε περίπου δέκα χρόνια πριν με σκοπό να την έρευνα στο πεδίο συμμετοχής των νέων Ελλήνων στο κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό κίνημα της περιόδου μετά τον Εμφύλιο στη χώρα μας.

Η στρατιωτική δικτατορία 1967-1974: Εγχώριες και διεθνείς διαστάσεις

Οι «Δρόμοι της Ιστορίας» με αφορμή την 44η επέτειο από το απριλιανό πραξικόπημα και τη βύθιση της Ελλάδας στο επτάχρονο σκοτάδι της καταπίεσης και της βίας παρουσιάζουν ένα διπλό αφιέρωμα σε δύο συνεχόμενα τεύχη του Δρόμου για την περίοδο αυτή. Σκοπός μας είναι να υπενθυμίσουμε γεγονότα και διεργασίες που συντελέστηκαν πριν και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και να αναδείξουμε κάποια ιδιαίτερα θέματα.
Η θεματολογία του πρώτου μέρους του αφιερώματος ξεκινάει με μια καταρχήν παρουσίαση και ανάλυση της περιόδου πριν το στρατιωτικό πραξικόπημα. Έχουν γραφεί πάρα πολλά από ιστορικούς, δημοσιογράφους, μελετητές και πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στα γεγονότα της περιόδου αλλά ακόμα μένουν πολλά να ειπωθούν στο πλαίσιο της ιστορικής ανάλυσης αφού οι συνέπειες της χούντας για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου επηρεάζουν ακόμα και σήμερα πολιτικές συμπεριφορές και στάσεις. Το πολιτικό μοντέλο της Μεταπολίτευσης, που σύμφωνα με τις περισσότερες σύγχρονες πολιτικές αναλύσεις βρίσκεται στο τέλος του, δημιουργήθηκε από τα απομεινάρια της προδικτακτορικής περιόδου αλλά και από την ανάγκη να μην  βρεθεί ποτέ ξανά ο ελληνικός λαός κάτω από τα δεσμά της απολυταρχίας και του ολοκληρωτισμού στερούμενος των βασικών δικαιωμάτων του.
Η περίοδος της χούντας όπως ονομάστηκε, δανειζόμενη το όνομά της από τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής, δεν ήταν μια στατική περίοδος, ένα διάλειμμα της ελληνικής πολιτικής ζωής όπως τις περισσότερες φορές εμφανίζεται. Αποτελεί μια απόληξη της μετεμφυλιακής περιόδου και του τρόπου λειτουργίας του ελληνικού κράτους που είχε στηριχθεί στον αντικομουνισμό, στην προσπάθεια για μια ανάπτυξη δυτικού τύπου με ενδογενείς αντιφάσεις, στην επέμβαση του ξένου παράγοντα αλλά και στην ανάπτυξη ενός μαζικού κινήματος που έχει ως αναφορά την κυνηγημένη Aριστερά μετά την ήττα στον Εμφύλιο Πόλεμο αλλά και τις  σύγχρονες ανάγκες που προέκυψαν τις δεκαετίες του 1950 και 1960. Βασικά αιτήματα παρέμεναν ο εκδημοκρατισμός της χώρας, η συμμετοχή στα πολιτικά πράγματα και η βελτίωση των συνθηκών ζωής των πολιτών με τη διεκδίκηση οικονομικών παροχών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Στην περίοδο της χούντας  θα έρθουν όλα τα αιτήματα της προδικτατορικής περιόδου να μετουσιωθούν με αργούς ρυθμούς σε αντιδικτατορικό κίνημα που θα εκφρασθεί από την ελληνική νεολαία και το φοιτητικό κίνημα, με αποκορύφωμα την κατάληψη της Νομικής και την εξέγερση του Πολυτεχνείου που θα σηματοδοτήσει και την αρχή του τέλους για το καθεστώς.
Τα αίτια και οι αφορμές όμως του απριλιανού πραξικοπήματος παραμένουν ένα ενδιαφέρον πεδίο για να μπορέσουμε να εξηγήσουμε πολλά από αυτά που συντελέστηκαν στη διάρκεια της δικτατορίας. Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος, στο τεύχος 62 που θα κυκλοφορήσει τη Μεγάλη Παρασκευή 22 Απριλίου θα βρείτε ένα εκτενές αφιέρωμα στον αντιδικτατορικό αγώνα μέσα από τα αρχεία του με πλούσιο υλικό από φωτογραφίες, ντοκουμέντα και άλλα υλικά από τις οργανώσεις της Αριστεράς και όχι μόνο.
Σε αυτό το τεύχος:

 

21η Απριλίου 1967: Η κατάληξη μιας χρόνιας πολιτικής κρίσης και η έναρξη μιας σκοτεινής περιόδου, του Δημήτρη Στεμπίλη

Η ανανεωτική κομμουνιστική Αριστερά στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα (1972-1973),  Αργύρης Υφαντόπουλος

Οικονομικές σχέσεις και μηχανισμοί κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, του Μιχάλη Λυμπεράτου

Οι σχέσεις της χούντας με τη Λιβύη και ο αμερικανικός φόβος περί «Ελλήνων Καντάφηδων», του Παναγιώτη Κουργιώτη

«Εσείς εκτελέσατε τη Δημοκρατία…», ο Μανώλης Γλέζος θυμάται την πρώτη μέρα της χούντας

Αποχαιρετώντας την Έλενα Πατρικίου

Τετάρτη βράδυ. Τηλέφωνο. Είδηση πως η Έλενα Πατρικίου πέθανε μετά από μια επώδυνη περιπέτεια με τον καρκίνο. Ένα σοκ στις δύσκολες μέρες που περνάμε....

1922: Η Ελλάδα και η ΕΣΣΔ

Με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση της ρωσικής πρεσβείας στην Τουρκία υπέρ του Κεμάλ Ατατούρκ υπήρξαν ποικίλες τοποθετήσεις όσον αφορά τόσο τη σημερινή σχέση που...

Μεταπολεμική πραγματικότητα και αντιαποικιακοί αγώνες

Του Αντώνη Αντωνίου *
H εποχή που ξεκινάει μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σηματοδοτεί την υπέρβαση του προηγούμενου ευρωκεντρικού διεθνούς συστήματος. Η διαμόρφωση δύο διακριτών «στρατοπέδων» μεταφέρει τις συγκρούσεις εκτός Ευρώπης (Κίνα, Κορέα κ.λπ.), ο Ψυχρός Πόλεμος μεταφέρεται από το κέντρο στην περιφέρεια.

Οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου: «Η αλυσιτελής ανεξαρτησία και η δεσμευμένη δημοκρατία»

Του Δημήτρη Στεμπίλη *

Το κυπριακό ζήτημα όπως προέκυψε από τη δεκαετία του 1950 αποτελεί και στις μέρες μας ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα που απασχολεί τη διεθνή κοινότητα, μπορεί να θεωρηθεί ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν την ανάγκη για μεγαλύτερη εμβάθυνση στην ιστορία των διεθνών σχέσεων.

Ο αντιδικτατορικός αγώνας και οι οργανώσεις του

Επιχειρώντας μία χαρτογράφηση των σημαντικότερων, μέσα από ένα πλήθος, αντιστασιακών οργανώσεων που δημιουργήθηκαν στην επταετία 1964-1974

Η ελληνική έκδοση του περιοδικού Tidal, έντυπο του κινήματος Occupy Wall Street

Το Tidal προσφέρει θεωρία και στρατηγική σαν μέσα για την ενίσχυση των καταληψιών, πραγματική ή δυνητική, για να οραματιστούν δράσεις που τροποποιούν οριστικά τις υπάρχουσες δομές εξουσίας.
Για το Tidal, θεωρία σημαίνει μία υπόθεση που στηρίζεται σε περιορισμένη πληροφορία ή γνώση. Στρατηγική σημαίνει την τέχνη να εφευρίσκεις ή να ενεργοποιείς σχέδια και στρατηγήματα προς έναν στόχο. Δράση σημαίνει αυτό. Αυτή την στιγμή. Αυτόν τον αγώνα. Πολλές φωνές στην ιστορία. Και διαδικασία. Συλλογικά, να οραματίζεσαι.
Είμαστε ένας διαρκής οριζόντιος διάλογος ανάμεσα σε αυτούς που έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους σκεπτόμενοι αυτή την στιγμή και στον κόσμο του Κινήματος των Καταλήψεων που αποφασίζουν κάθε μέρα για το μέλλον της. Γνωρίζοντας ότι η δυνατότητα είναι προνόμιο, το Tidal επιχειρεί να προσφέρει τολμηρές ιδέες σε μία γλώσσα προσβάσιμη στο μέσο άνθρωπο. Ελπίζουμε αυτά τα κείμενα να επηρρεάσουν θετικά το Κίνημα των Καταλήψεων, να το ωθήσουν μπροστά και να διευκρινίσουν τους στόχους του.
Επιμελητές: Natasha Bhagat Singh, Amin Husain, Babak Karimi, Laura Gotterdiener, Isham Cristie Φωτογραφία: Alex Fradkin Εικονογράφηση: Anthony!, Suzahn E., Katie Falkenberg Παραγωγή: Jed Brandt Ανατύπωση: Michael Levitin Ευχαριστίες: Jesal Kapadia, Farideh, Gregg Osofsky, Joshua Nelson, Thomas Hintze Έκδοση: Occupied Media
OCCUPYRTHEORY.ORG

Την ελληνική έκδοση του Tidal, αρ.1, επιμελήθηκε η Ελληνική Ομάδα Μεταφραστών της OWSJ, που συγκροτήθηκε τον Οκτώβρη του 2011 σε συνεννόηση με τους συντρόφους και τις συντρόφισσες του OWS και είναι ανοιχτή. Επικοινωνία: [email protected]
Η ελληνική έκδοση του Tidal παρουσιάζει μία συντμημένη εκδοχή των κειμένων, λόγω οικονομίας και χώρου. Ολόκληρα τα κείμενα μπορείτε να τα βρείτε στην ηλεκτρονική έκδοση του ένθετου στην σελίδα www.edromos.gr. Γραφιστικά προσπαθήθηκε να αποδοθεί όσο καλύτερα η αισθητική της πρωτότυπης έντυπης έκδοσης. Τα κείμενα μετέφρασαν και επιμελήθηκαν οι: Ιωάννα Βόγλη, Ελένη Βουγιουκλάκη, Έφη Γαλιάτσου, Χρήστος Γιοβανόπουλος, Ρένια Γιορδαμπλή, Κώστας Δολγεράς, Δώρα Κομματά, Μαρία Μαυροειδή, Μαρία Περβολαράκη, Ιχάμπ Σαμπάνα, Έλλη Σιαπκίδου.

Περιεχόμενα
Διακήρυξη 1
Βήμα 1! Καταλάβετε τα πανεπιστήμια - Βήμα 2: Αλλάξτε τα,
του Conor Tomas Reed
Σημειώσεις μιας καταληψία, της Suzahn E.
Υψώνουμε το ανάστημά μας και γινόμαστε υπολογίσιμοι, του Michael Premo
Γενική απεργία, της Gayatri Chakravorty Spivak
Υπέρ και κατά της επισφάλειας, της Judith Butler
Δυνατότητα, Οικουμενικότητα και Ριζοσπαστικότητα, του Isham Christie
Η ισχύς στο κίνημα, του Alex C.
Ο ιστός σαν μήτρα είναι το βασικό στοιχείο, της Rira
Σημειώσεις: Για τις διασημότητες,
                     Για την εξουσία
                     Για τους εξωτερικούς χώρους
99%, της Najaya Royal, 14 χρονών
Οι ενενήντα και εννιά, της Rose Elizabeth Smith