Από την αυτοκρατορία στο έθνος – κράτος

Η Γενοκτονία στην Ανατολή Κείμενα Τούρκων ιστορικών και διανοούμενων

Οι καρτ ποστάλ που συγκλόνισαν την Ευρώπη

Στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα τα εργαστήρια ζαχαροπλαστικής  και σοκολατοποιίας πολλών ευρωπαϊκών χωρών συνήθιζαν να τοποθετούν μέσα στις συσκευασίες ...

70 μέρες ο λαός στους δρόμους

Σε ολόκληρο το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου οι δυνάμεις της Αριστεράς καταγγέλλουν τον κίνδυνο πραξικοπήματος και καλούν τους πολίτες σε εγρήγορση. Με επανειλημμένες ανακοινώσεις της η Ε.Ε. της ΕΔΑ καταγγέλλει την απειλή και καλεί σε εθνικό μέτωπο κατά των συνωμοτών. Το ίδιο και το Κ.Σ. της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Η Κ.Ε. του ΚΚΕ επίσης.

Πολιτική θεολογία χωρίς θεό

του Γιώργου Μερτίκα*   απόσπασμα από τον πρόλογο στην β’ έκδοση του βιβλίου, μτφρ.: Ελένη Κωνσταντινίδου, επιμ.: Γιάννης Κρητικός, εκδ. κουκκίδα, Αθήνα 2016   Ο εγελιανός μαρξισμός, η...

Τα αντιδικτατορικά έντυπα στα ΑΣΚΙ

Βαγγέλης Καραμανωλάκης*

Τα ΑΣΚΙ διαθέτουν την πλέον εκτεταμένη συλλογή αντιδικτατορικού τύπου της περιόδου 1967-1974.

Μπέρτολτ Μπρεχτ: Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια

Μπορεί να είναι επίκαιρο ένα κείμενο που γράφτηκε πριν 80 χρόνια σχετικά με τις δυσκολίες να γράψει ή να μιλήσει κανείς για την αλήθεια;...

Κύπρος: Οι συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου

Πενήντα χρόνια έχουν περάσει από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κύπρου και την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Κυπριακό ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει άλυτο. Αποτελεί μία από τις πλέον μακροχρόνιες και δυσεπίλυτες περιφερειακές συγκρούσεις της σύγχρονης εποχής με διεθνείς προεκτάσεις από τα τέλη της δεκαετίας του 1940.

Το σημερινό αφιέρωμα των «Δρόμων της Ιστορίας» αναδεικνύει ορισμένες βασικές πτυχές της πορείας της Κύπρου από την περίοδο της Αγγλοκρατίας έως τις μέρες μας, με επίκεντρο τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου που οδήγησαν στην ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ύστερα από μια σύντομη ιστορική αναδρομή, παρουσιάζεται η περίοδος της Αγγλοκρατίας ως βάση του κυπριακού ζητήματος. Αναλύονται οι Συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, μέσα από το πρίσμα της ιστορίας των διεθνών σχέσεων, παρουσιάζονται τα αποτελέσματά τους και οι αντιδράσεις των εμπλεκόμενων μερών. Παρουσιάζεται ειδικότερα η στάση της Αριστεράς σε Ελλάδα (ΚΚΕ, ΕΔΑ) και Κύπρο (ΑΚΕΛ) απέναντι στο κυπριακό ζήτημα και ειδικά απέναντι στις Συμφωνίες. Τέλος, σε μια πιο πολιτική προσέγγιση που συνδέει τις τότε εξελίξεις με τη σημερινή κατάσταση, παρουσιάζεται το Κυπριακό ως ζήτημα αυτοδιάθεσης που συνδέεται άμεσα με τις σχέσεις εξάρτησης που δημιουργεί το αποικιοκρατικό και ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Η γένεση του κυπριακού προβλήματος και η πορεία του έως το 1959, της Βασιλικής Λάζου

Το Κυπριακό ως πρόβλημα αυτοδιάθεσης, του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου: "Η αλυσιτελής ανεξαρτησία και η δεσμευμένη δημοκρατία", του Δημήτρη Στεμπίλη

Η στάση της ελληνικής και κυπριακής Αριστεράς απέναντι στις συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου, του Αντώνη Αντωνίου

Ντοκουμέντα από τις Συμφωνίες

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Μαρξισμός και Αριστερά στον 21ο αιώνα – Μέρος Β’

«Παντού εκτός από τις μεγάλες ερήμους…» Επιμέλεια αφιερώματος: Ρούντι Ρινάλντι, Γιώργος Παπαϊωάννου   Το αφιέρωμα Μαρξισμός και Αριστερά στον 21o αιώνα συνεχίζεται με το δεύτερο μέρος που...

Η στρατιωτική δικτατορία 1967-1974: Εγχώριες και διεθνείς διαστάσεις

Οι «Δρόμοι της Ιστορίας» με αφορμή την 44η επέτειο από το απριλιανό πραξικόπημα και τη βύθιση της Ελλάδας στο επτάχρονο σκοτάδι της καταπίεσης και της βίας παρουσιάζουν ένα διπλό αφιέρωμα σε δύο συνεχόμενα τεύχη του Δρόμου για την περίοδο αυτή. Σκοπός μας είναι να υπενθυμίσουμε γεγονότα και διεργασίες που συντελέστηκαν πριν και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και να αναδείξουμε κάποια ιδιαίτερα θέματα.
Η θεματολογία του πρώτου μέρους του αφιερώματος ξεκινάει με μια καταρχήν παρουσίαση και ανάλυση της περιόδου πριν το στρατιωτικό πραξικόπημα. Έχουν γραφεί πάρα πολλά από ιστορικούς, δημοσιογράφους, μελετητές και πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στα γεγονότα της περιόδου αλλά ακόμα μένουν πολλά να ειπωθούν στο πλαίσιο της ιστορικής ανάλυσης αφού οι συνέπειες της χούντας για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου επηρεάζουν ακόμα και σήμερα πολιτικές συμπεριφορές και στάσεις. Το πολιτικό μοντέλο της Μεταπολίτευσης, που σύμφωνα με τις περισσότερες σύγχρονες πολιτικές αναλύσεις βρίσκεται στο τέλος του, δημιουργήθηκε από τα απομεινάρια της προδικτακτορικής περιόδου αλλά και από την ανάγκη να μην  βρεθεί ποτέ ξανά ο ελληνικός λαός κάτω από τα δεσμά της απολυταρχίας και του ολοκληρωτισμού στερούμενος των βασικών δικαιωμάτων του.
Η περίοδος της χούντας όπως ονομάστηκε, δανειζόμενη το όνομά της από τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής, δεν ήταν μια στατική περίοδος, ένα διάλειμμα της ελληνικής πολιτικής ζωής όπως τις περισσότερες φορές εμφανίζεται. Αποτελεί μια απόληξη της μετεμφυλιακής περιόδου και του τρόπου λειτουργίας του ελληνικού κράτους που είχε στηριχθεί στον αντικομουνισμό, στην προσπάθεια για μια ανάπτυξη δυτικού τύπου με ενδογενείς αντιφάσεις, στην επέμβαση του ξένου παράγοντα αλλά και στην ανάπτυξη ενός μαζικού κινήματος που έχει ως αναφορά την κυνηγημένη Aριστερά μετά την ήττα στον Εμφύλιο Πόλεμο αλλά και τις  σύγχρονες ανάγκες που προέκυψαν τις δεκαετίες του 1950 και 1960. Βασικά αιτήματα παρέμεναν ο εκδημοκρατισμός της χώρας, η συμμετοχή στα πολιτικά πράγματα και η βελτίωση των συνθηκών ζωής των πολιτών με τη διεκδίκηση οικονομικών παροχών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Στην περίοδο της χούντας  θα έρθουν όλα τα αιτήματα της προδικτατορικής περιόδου να μετουσιωθούν με αργούς ρυθμούς σε αντιδικτατορικό κίνημα που θα εκφρασθεί από την ελληνική νεολαία και το φοιτητικό κίνημα, με αποκορύφωμα την κατάληψη της Νομικής και την εξέγερση του Πολυτεχνείου που θα σηματοδοτήσει και την αρχή του τέλους για το καθεστώς.
Τα αίτια και οι αφορμές όμως του απριλιανού πραξικοπήματος παραμένουν ένα ενδιαφέρον πεδίο για να μπορέσουμε να εξηγήσουμε πολλά από αυτά που συντελέστηκαν στη διάρκεια της δικτατορίας. Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος, στο τεύχος 62 που θα κυκλοφορήσει τη Μεγάλη Παρασκευή 22 Απριλίου θα βρείτε ένα εκτενές αφιέρωμα στον αντιδικτατορικό αγώνα μέσα από τα αρχεία του με πλούσιο υλικό από φωτογραφίες, ντοκουμέντα και άλλα υλικά από τις οργανώσεις της Αριστεράς και όχι μόνο.
Σε αυτό το τεύχος:

 

21η Απριλίου 1967: Η κατάληξη μιας χρόνιας πολιτικής κρίσης και η έναρξη μιας σκοτεινής περιόδου, του Δημήτρη Στεμπίλη

Η ανανεωτική κομμουνιστική Αριστερά στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα (1972-1973),  Αργύρης Υφαντόπουλος

Οικονομικές σχέσεις και μηχανισμοί κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, του Μιχάλη Λυμπεράτου

Οι σχέσεις της χούντας με τη Λιβύη και ο αμερικανικός φόβος περί «Ελλήνων Καντάφηδων», του Παναγιώτη Κουργιώτη

«Εσείς εκτελέσατε τη Δημοκρατία…», ο Μανώλης Γλέζος θυμάται την πρώτη μέρα της χούντας

«Ο πόνος δεν θα ήταν μικρότερος, αν δεν μιλούσαμε για γενοκτονία»

Μια συνομιλία με τον συγγραφέα Ντογάν Ακανλί, Κολωνία 2007.