Το Τέλος του Διαφωτισμού

Δεν μπορεί να ερμηνευθεί το σημερινό αδιέξοδο που βιώνει η Ελλάδα αλλά και ολόκληρος ο πλανήτης, αν δεν επιχειρήσουμε να αναμετρηθούμε με τη θέση...

Σεπτεμβριανά 1955: Το πογκρόμ και η βρετανική υποκίνηση

Του Βλάση Αγτζίδη*   Στις αιτίες του προγκρόμ κατά των Ρωμιών της Πόλης τον Σεπτέμβρη 1955 αλλά και στη βρετανική υποκίνηση της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης με αφορμή...

Όψεις της προσφυγικής εγκατάστασης στην πρωτεύουσα

Ο νέος κόσμος που θα προέκυπτε από το «τέλος της ιστορίας», από το τέλος των κοινωνικών και εθνικών αγώνων δηλαδή που γέμισαν την ιστορία του επάρατου 20ού αιώνα, μας έχει δείξει για τα καλά το αποτρόπαιο πρόσωπό του. Το νεοαποικιακό κύμα που σάρωσε για άλλη  μια φορά τον Τρίτο Κόσμο με πολέμους, κατοχή χωρών και πρωτοφανή επίθεση στους στοιχειώδεις όρους ζωής ολόκληρων κοινωνιών, δημιούργησε, ως άμεσο αποτέλεσμά του, ένα τεράστιο κύμα μετανάστευσης, οικονομικής και πολιτικής προσφυγιάς.
Η Ελλάδα, σύνορο της σιδηρόφρακτης Ευρώπης προς τις περιοχές του κόσμου που επλήγησαν και πλήττονται ακόμη από αυτήν την επίθεση, βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο ως προς την υποδοχή του μεταναστευτικού κύματος. Έχοντας δεχτεί το ρόλο του κυματοθραύστη αυτού του ρεύματος, για να μη φτάσει στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, μετατρέπεται σε μια τεράστια ανθρώπινη φυλακή. Οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις δυστυχώς δεν δείχνουν να ενδιαφέρονται για λύσεις αλλά για εκμετάλλευση του μεταναστευτικού ζητήματος, χρησιμοποιώντας το μπαμπούλα του «λαθρομετανάστη» για να εκθρέψουν το μίσος και να εκτρέψουν την προσοχή του κόσμου από τις αιτίες της διογκούμενης δυστυχίας του.
Ως απάντηση στις πολιτικές στοχοποίησης των μεταναστών και υπόθαλψης του ρατσισμού, σε πολλές περιπτώσεις έχει αναδειχθεί και η μακρά περιπέτεια των Ελλήνων ως μεταναστών στα πέρατα της γης, τότε που εκείνοι ήταν οι λαθραίοι και θύματα του ρατσισμού της αμερικανικής και δυτικοευρωπαϊκής κοινωνίας. Στη χώρα μας όμως υπάρχει και μια ακόμη διάσταση. Έχουμε και το φαινόμενο της προσφυγιάς με την καταστροφή του ελληνικού στοιχείου της πρώην Οθωμανικής  άλης Ιδέας.
Με ένα πολύ μικρό κομμάτι αυτής της ιστορίας θελήσαμε να ασχοληθούμε σε αυτό το αφιέρωμα, προσπαθώντας να φωτίσουμε όψεις της εγκατάστασης των προσφύγων του ’22 στην πρωτεύουσα Αθήνα. Μια όψη αυτής της εγκατάστασης ήταν και οι αντιθέσεις των ντόπιων με τους νεοφερμένους πρόσφυγες, δείχνοντας πως οι διαιρετικές πολιτικές, που έχουν υλικό, οικονομικό, υπόβαθρο και που συνάμα είναι πολιτικά χρήσιμες για τους κρατούντες, μπορούν να αναπτυχθούν και μεταξύ «ομογενών» πληθυσμών.
Οι Δρόμοι της Ιστορίας, επιθυμώντας να γίνουν βήμα για τους νέους ιστορικούς, παρουσιάζουν στο παρόν αφιέρωμα τρία άρθρα τα οποία βασίζονται σε ανακοινώσεις από την Συνάντηση Κοινωνικής Ιστορίας με θέμα Νέες προσεγγίσεις στην ελληνική κοινωνία του μεσοπολέμου (1922-1940) που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στις 14-16 Ιανουαρίου. Στη συνάντηση αυτή, την αποτίμηση της οποίας από τον ιστορικό και μέλος της οργανωτικής επιτροπής Ραϋμόνδο Αλβανό παρουσιάζουμε στο τέλος του αφιερώματος, δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στο προσφυγικό ζήτημα και την ανάδειξη των προσφύγων ως νέο υποκείμενο της ελληνικής κοινωνίας του μεσοπολέμου.
Για την εικονογράφηση του αφιερώματος χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες από το άλμπου του Σπύρου Τζόκα Καισαριανή, η φυσιογνωμία μιας πόλης (Αθήνα 1998) και από την  Ιστορία της Ελλάδος του 20ου αιώνα (τόμος Β1 , Αθήνα 2002).

 

Στοιχεία για τη συλλογική οργάνωση των προσφύγων στην πρωτεύουσα και τη σχέση τους με την πολιτική ζωή του Μεσοπολέμο, του Γιάννη Σκαλιδάκη

Πρόσφυγες και γηγενείς, μια δύσκολη συμβίωση, του Μενέλαου Χαραλαμπίδη

«Τα δυτικά προάστια», πρόσφυγες και λαϊκός πολιτισμός. Του Κώστα Παλούκη

Ένα συνέδριο για τον Μεσοπόλεμο

40 χρόνια από την τουρκική εισβολή

Το έχει η μοίρα της περιοχής στην οποία ζούμε. Σήμερα τη νύχτα (19 προς 20 Ιουλίου) συμπληρώνονται 40 ακριβώς χρόνια από την τουρκική εισβολή...

Φεμινισμός είναι ο λόγος

Αφιέρωμα στο λόγο των γυναικών που αγωνίστηκαν. Κείμενα από διαφορετικές εποχές του γυναικείου κινήματος, που αφηγούνται όχι ηρωικές στιγμές, αλλά στιγμές προσωπικής αγωνίας και προσωπικού αγώνα. Κείμενα που μας επιτρέπουν, μέσα ακριβώς από την προσωπική τους αφήγηση, να συνειδητοποιήσουμε την κοινότητα των εμπειριών που μας ενώνουν. Το αφιέρωμα, που επιμελήθηκε η Έλενα Πατρικίου, παρουσιάστηκε στο «Δρόμο» τεύχος 4, 13/3/2010.

 

Αφιέρωμα στο λόγο των γυναικών που αγωνίστηκαν: Φεμινισμός είναι ο λόγος, εισαγωγικό κείμενο της Έλενας Πατρικίου.

Σόζουρνερ Τρουθ: «Και δεν είμαι γυναίκα εγώ;»

Αλεξάντρα Κολοντάι: «Δεν ξέραμε ακόμα πώς να είμαστε ελεύθερες»

Σούζαν Μπράουνμίλερ: «Και τότε κατάλαβα πως δεν ήμουν πια μόνη»

Ελίζαμπεθ Στάντον: «Και θα γράψω και θα μιλήσω»

Άνοιξες θέμα υπουργέ Φίλη

Εκείνο το καθαρά βροντερό αλλά διπλωματικά απροσδιόριστο ΟΧΙ μας να μετατρέπεται σε σούπα του ΝΑΙ. Δεν το χωνέψαμε· μας έκατσε... Οι άλλοτε γόνιμες διαφωνίες μας...

«Και μετά δεν έμεινε κανένας…»

Αρχεία και αρχειονόμοι σε κίνδυνο αφανισμού

Κύπρος: Ανίκητος ο λαός που αγωνίζεται

Του Βάσου Λυσσαρίδη *

Απολογούμαι γιατί τα μηνύματα που μεταφέρω από την Κύπρο με τον πανάρχαιο ελληνικό πολιτισμό, την Κύπρο του Ζήνωνα, του Ονήσιλλου, του Ευαγόρα, των κλασικών θεάτρων, των Βυζαντινών εκκλησιών, την Κύπρο του Ρε, του Αυξεντίου, του Παλληκαρίδη, την Κύπρο με την Ομηρική προφορά είναι καταθλιπτικά.

Αφιέρωμα : Σπιράλ αταξίας και τρόμου στον κόσμο

Ένας νέος γύρος πολέμων, πραξικοπημάτων, αιματοχυσίας, αλλά και γενικευμένης εξαθλίωσης, έχει ήδη εγκαινιαστεί Την προηγούμενη Δευτέρα το βράδυ όπως εύστοχα περιέγραφε μία δημοσιογράφος: «Την ώρα...

Από την αυτοκρατορία στο έθνος – κράτος

Η Γενοκτονία στην Ανατολή Κείμενα Τούρκων ιστορικών και διανοούμενων