Καλοκαιρινά αναγνώσματα

Διαβάσματα του καλοκαιριού   Η καλοκαιρινή ανάπαυλα, όπως τη βιώνει ο καθένας και η καθεμία από εμάς μέσα σε ένα δύσκολο καλοκαίρι από πολλές πλευρές, προσφέρει...

Η Αρμενική Γενοκτονία, το Ζήτημα της Ανατολής και η νεοελληνική αλλοτρίωση

Του Βλάση Αγτζίδη * Μια από τις πλέον άγνωστες σελίδες της Ιστορίας στην Ελλάδα αποτελεί η εξόντωση από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς των μη...

Φεμινισμός είναι ο λόγος

Αφιέρωμα στο λόγο των γυναικών που αγωνίστηκαν. Κείμενα από διαφορετικές εποχές του γυναικείου κινήματος, που αφηγούνται όχι ηρωικές στιγμές, αλλά στιγμές προσωπικής αγωνίας και προσωπικού αγώνα. Κείμενα που μας επιτρέπουν, μέσα ακριβώς από την προσωπική τους αφήγηση, να συνειδητοποιήσουμε την κοινότητα των εμπειριών που μας ενώνουν. Το αφιέρωμα, που επιμελήθηκε η Έλενα Πατρικίου, παρουσιάστηκε στο «Δρόμο» τεύχος 4, 13/3/2010.

 

Αφιέρωμα στο λόγο των γυναικών που αγωνίστηκαν: Φεμινισμός είναι ο λόγος, εισαγωγικό κείμενο της Έλενας Πατρικίου.

Σόζουρνερ Τρουθ: «Και δεν είμαι γυναίκα εγώ;»

Αλεξάντρα Κολοντάι: «Δεν ξέραμε ακόμα πώς να είμαστε ελεύθερες»

Σούζαν Μπράουνμίλερ: «Και τότε κατάλαβα πως δεν ήμουν πια μόνη»

Ελίζαμπεθ Στάντον: «Και θα γράψω και θα μιλήσω»

Κεκτημένη ταχύτητα

Της Κατερίνας Σκιά*   Στην Ισπανία υπολογίζεται ότι μέχρι την περυσινή χρονιά 450.000 οικογένειες έχασαν τα σπίτια τους. Στη χώρα μας προβλέπεται ότι και με τα...

H αρπαγή των περιουσιών

του Αλί Σαϊτ Τσετίνογλου μετάφραση: Λαόνικος Μακρίδης   Το σύντομο αυτό άρθρο εστιάζεται στην αλλαγή της ιδιοκτησίας των Χριστιανικών περιουσιών στην διάρκεια της Γενοκτονίας των κοινοτήτων αυτών....

60 χρόνια από την εκτέλεση Μπελογιάννη – Μπάτση

Η Αριστερά και το αίτημα για ανάπτυξη

Στις 30 Μαρτίου συμπληρώνονται 60 χρόνια από την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και του Δημήτρη Μπάτση. Με αυτή την αφορμή οι Δρόμοι της Ιστορίας εξετάζουν τις επεξεργασίες και το λόγο της Αριστεράς για την ανάπτυξη της μεταπολεμικής Ελλάδας.
Το έργο του Μπελογιάννη και του Μπάτση δημιουργήθηκε μέσα στις πλέον αντίξοες συνθήκες εγκλεισμού και διώξεων από τη μεταξική δικτατορία, την κατοχή-αντίσταση και τη δίνη του εμφυλίου, μέχρι την εκτέλεσή τους στις 30 Μάρτη του 1952. Το Ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα του Μπελογιάννη και Η βαρειά βιομηχανία του Μπάτση, αποτελούν τους δύο κύριους «πυλώνες» της σκέψης και της ανάλυσης της Αριστεράς για την ελληνική οικονομία και τη δυνατότητα ανεξάρτητης ανάπτυξης.
Το έργο τους βρίσκεται σε απόλυτη συνάφεια με το γεγονός ότι το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα κατόρθωσε να συσπειρώσει πλατιές λαϊκές μάζες, όσο και σημαντικό μέρος της διανόησης και της επιστήμης. Στα χρόνια της Κατοχής ένα ευρύ επιστημονικό δυναμικό στρατεύτηκε στο κίνημα της Αντίστασης και της εθνικής και κοινωνικής απελευθέρωσης.
Μέσα από τον κύκλο του επιστημονικού δυναμικού που εργάστηκε στο πλαίσιο του Τεχνικού Επιμελητηρίου και των Ομάδων Μελέτης Σχεδιοποιημένης Ανοικοδόμησης (ΟΜΣΑ) που δημιουργήθηκαν με πρωτοβουλία του ΚΚΕ την άνοιξη του 1944, δημιουργήθηκε στη συνέχεια και το περιοδικό Ανταίος. Τον Σεπτέμβρη του 1945 περίπου εβδομήντα επιστήμονες και διανοούμενοι (Δ. Μπάτσης, Α. Αγγελόπουλος, Π. Κόκκαλης, Σ. Μάξιμος, Η. Ηλιού, Δ. Καββαδάς, Ν. Κιτσίκης κ.ά.) ιδρύουν την επιστημονική εταιρία νεοελληνικών προβλημάτων «Επιστήμη - Ανοικοδόμηση», γνωστή ως ΕΠ-ΑΝ, από την οποία συγκροτήθηκε η ομάδα του Ανταίου που εξ αρχής στράφηκε στη μελέτη των προβλημάτων της ανοικοδόμησης της οικονομίας και της χώρας, προβάλλοντας και τις μελέτες της ΕΠ-ΑΝ. Η δυνατότητα ανοικοδόμησης και αυτοδύναμης ανάπτυξης που θα στηρίζεται στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας και στην αξιοποίηση της εργασίας προς όφελος των αναγκών του λαού, στη βάση μιας σχεδιασμένης οικονομίας και κοινωνικής ανασυγκρότησης, αποτέλεσε για το επιστημονικό δυναμικό της Αριστεράς το μείζον διακύβευμα για το οποίο συγκρούστηκε με το αντίπαλο στρατόπεδο της οικονομικής σκέψης του αστισμού.   Έχει σημασία, ωστόσο, ότι για την Αριστερά όρους πραγματοποίησης αυτής της ανοικοδόμησης και ανάπτυξης συνιστούσαν η εθνική ανεξαρτησία και η αδέσμευτη αξιοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων του τόπου.
Στο μνημειώδες έργο του Μπάτση, Η βαρειά βιομηχανία στην Ελλάδα, μπορούμε να πούμε ότι συμπυκνώνονται οι επεξεργασίες αυτού του κύκλου τεχνικών και οικονομολόγων της Αριστεράς.
Ωστόσο, η εκτέλεση του Μπελογιάννη και του Μπάτση έκοψε απότομα το νήμα αυτών των αναλύσεων. Στη συνέχεια οι επεξεργασίες αυτές εγκαταλείφθηκαν από την Αριστερά, ενώ η έλλειψη ανάλογων σύγχρονων μελετών γίνεται σήμερα οδυνηρά αισθητή σε συνθήκες κρίσης και συνολικής αποδιάρθρωσης.
Το έργο του Νίκου Μπελογιάννη και του Δημήτρη Μπάτση αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα και θεωρούμε ότι εμπλουτίζει τη συζήτηση σήμερα για τη διέξοδο της χώρας και την ανάγκη παραγωγικής ανασυγκρότησης.

Επιμέλεια αφιερώματος:
Μαρία Μαυροειδή


Η Αριστερά και το σχέδιο Μάρσαλ, του Μιχάλη Λυμπεράτου

Συζητώντας για επαναστάσεις, του Πολυμέρη Βόγλη

Το Αρχείο Αντιδικτατορικού Αγώνα της Εταιρείας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων 1940-1974

Η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων 1940-1974 (Ε.Δ.Ι.Α) είναι επιστημονική μη-κερδοσκοπική εταιρεία που ιδρύθηκε το έτος 1992. Σκοποί της είναι, μεταξύ άλλων, η συγκέντρωση και αξιοποίηση πρωτότυπου ιστορικού αρχειακού υλικού της περιόδου 1940-1974.

Τοπική Αυτοδιοίκηση και Αριστερά

Οι επικείμενες αυτοδιοικητικές και περιφερειακές εκλογές σηματοδοτούν μια νέα περίοδο στην ιστορία του θεσμού. Σήμερα η «αυτοδιοίκηση» είναι πλέον μόνο κατ’ όνομα τέτοια. Οι δήμοι και οι περιφέρειες στην εποχή του «Καλλικράτη» μετατρέπονται σε τοπικά κράτη, αποκομμένα από και ουσιαστικά ενάντια στους κατοίκους. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι είναι πολλαπλά χρήσιμη μια ιστορική αναδρομή στην αυτοδιοίκηση και στη διαδρομή της Αριστεράς μέσα σε αυτήν.
Μετά από μια αναγνωριστική πορεία στους δρόμους της Αθήνας στα γεγονότα των Ιουλιανών το καλοκαίρι του 1965, αυτό το δεύτερο μας αφιέρωμα είναι και η πραγματική έναρξη του ταξιδιού μας.  Οι Δρόμοι της Ιστορίας διευθύνονται από μια συντακτική ομάδα ιστορικών και φιλοδοξούν να συναντήσουν στη διμηνιαία έκδοση τους, πολλούς και ιδιαίτερα νεότερους ερευνητές και να αποτελέσουν βήμα προβολής της ιστορικής έρευνας και διαλόγου πάνω σε αυτήν.  Θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε ζητήματα ελληνικά και διεθνή, παλιότερα και νεώτερα και ακόμη με αφορμή τα αφιερώματά μας, να συναντηθούμε και να συζητήσουμε με καθέναν που θεωρεί την ιστορία και τη γνώση της σημαντική υπόθεση.
Στο παρόν αφιέρωμα θα βρείτε μια επισκόπηση της ιστορίας της αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα στον 19ο και τον 20ό αιώνα, καθώς και άρθρα για την αυτοδιοικητική περιπέτεια της Αριστεράς στο Μεσοπόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο και στα ταραγμένα μετεμφυλιακά χρόνια. Ακόμα θα βρείτε συνέντευξη μιας πολύ σημαντικής προσωπικότητας της αυτοδιοικητικής Αριστεράς, του επί πολλά χρόνια δημάρχου Ανωγείων Γιώργη Κλάδου και παράλληλα την πορεία της γυναίκας στην ελληνική αυτοδιοίκηση. Σας καλωσορίζουμε στη δεύτερη διαδρομή μας. 


Αποκέντρωση εναντίον συγκεντρωτισμού: η θεσμική ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα έως τη δεκαετία του 1980, των Δημήτρη Στεμπίλη-Δέσποινας Γρηγοριάδου.
Καβάλα 1934: Η σύγκρουση δύο κόσμων, του Νίκου Καραγιαννακίδη.
Συνέντευξη του Γιώργη Κλάδου στην Βασιλική Λάζου: "Ο ρόλος της Αριστεράς στάθηκε καθοριστικός στη μακρά διαδρομή μου στην τοπική αυτοδιοίκηση".

Είναι εφικτή η ενεργειακή αυτάρκεια της Ελλάδας;

Παρουσιάζουμε στο αφιέρωμα που κρατάτε στα χέρια σας εκτενή αποσπάσματα των ομιλιών και των παρεμβάσεων, που πραγματοποιήθηκαν, στην εκδήλωση με τίτλο, «Είναι εφικτή η...