Μακεδονικό ζήτημα και κομμουνιστικό κίνημα

του Χριστόδουλου Δολαψάκη   Το Μακεδονικό αποτελεί για περισσότερα από 100 χρόνια πεδίο αντιπαραθέσεων, με καθοριστικό τον ρόλο των «μεγάλων δυνάμεων» ανά εποχή. Η εμπλοκή τους,...

Τοπική Αυτοδιοίκηση και Αριστερά

Οι επικείμενες αυτοδιοικητικές και περιφερειακές εκλογές σηματοδοτούν μια νέα περίοδο στην ιστορία του θεσμού. Σήμερα η «αυτοδιοίκηση» είναι πλέον μόνο κατ’ όνομα τέτοια. Οι δήμοι και οι περιφέρειες στην εποχή του «Καλλικράτη» μετατρέπονται σε τοπικά κράτη, αποκομμένα από και ουσιαστικά ενάντια στους κατοίκους. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι είναι πολλαπλά χρήσιμη μια ιστορική αναδρομή στην αυτοδιοίκηση και στη διαδρομή της Αριστεράς μέσα σε αυτήν.
Μετά από μια αναγνωριστική πορεία στους δρόμους της Αθήνας στα γεγονότα των Ιουλιανών το καλοκαίρι του 1965, αυτό το δεύτερο μας αφιέρωμα είναι και η πραγματική έναρξη του ταξιδιού μας.  Οι Δρόμοι της Ιστορίας διευθύνονται από μια συντακτική ομάδα ιστορικών και φιλοδοξούν να συναντήσουν στη διμηνιαία έκδοση τους, πολλούς και ιδιαίτερα νεότερους ερευνητές και να αποτελέσουν βήμα προβολής της ιστορικής έρευνας και διαλόγου πάνω σε αυτήν.  Θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε ζητήματα ελληνικά και διεθνή, παλιότερα και νεώτερα και ακόμη με αφορμή τα αφιερώματά μας, να συναντηθούμε και να συζητήσουμε με καθέναν που θεωρεί την ιστορία και τη γνώση της σημαντική υπόθεση.
Στο παρόν αφιέρωμα θα βρείτε μια επισκόπηση της ιστορίας της αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα στον 19ο και τον 20ό αιώνα, καθώς και άρθρα για την αυτοδιοικητική περιπέτεια της Αριστεράς στο Μεσοπόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο και στα ταραγμένα μετεμφυλιακά χρόνια. Ακόμα θα βρείτε συνέντευξη μιας πολύ σημαντικής προσωπικότητας της αυτοδιοικητικής Αριστεράς, του επί πολλά χρόνια δημάρχου Ανωγείων Γιώργη Κλάδου και παράλληλα την πορεία της γυναίκας στην ελληνική αυτοδιοίκηση. Σας καλωσορίζουμε στη δεύτερη διαδρομή μας. 


Αποκέντρωση εναντίον συγκεντρωτισμού: η θεσμική ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα έως τη δεκαετία του 1980, των Δημήτρη Στεμπίλη-Δέσποινας Γρηγοριάδου.
Καβάλα 1934: Η σύγκρουση δύο κόσμων, του Νίκου Καραγιαννακίδη.
Συνέντευξη του Γιώργη Κλάδου στην Βασιλική Λάζου: "Ο ρόλος της Αριστεράς στάθηκε καθοριστικός στη μακρά διαδρομή μου στην τοπική αυτοδιοίκηση".

Πρόσφυγες και γηγενείς, μια δύσκολη συμβίωση

Όψεις της πολιτικής συμπεριφοράς των προσφύγων στην μεσοπολεμική Αθήνα. Του Μενέλαου Χαραλαμπίδη.

Φάκελος Τράπεζες

Ποιος φταίει για την κατάρρευση των τραπεζών; του Γιώργου Τοζίδη Η ολοκλήρωση του σκανδάλου: Το δαιδαλώδες πολυνομοσχέδιο σφραγίζει και την ανακαιφαλαιοποίηση των τραπεζών Εurobank: Φωνάζει ο...

Βιβλιοπαρουσιάσεις

Νίκος Βαφέας, Από τον Ληστή στον Αντάρτη. Τα ένοπλα κινήματα των Γιαγάδων στη Σάμο (1914-1925) Αθήνα 2012, εκδ. Νήσος, 188 σελ.

Οι ιστορικοί για την κρίση

Μετά από απουσία μερικών μηνών οι Δρόμοι της Ιστορίας επιστρέφουν ανανεωμένοι. Δεν είναι πλέον «μονοθεματικοί», χωρίς ωστόσο να παραιτούνται από το διάλογο μέσω αφιερωμάτων σε ποικίλα θέματα. Επιχειρούν να γίνουν πιο επίκαιροι και «μάχιμοι», ενημερώνοντας τους αναγνώστες για εκδηλώσεις, συζητήσεις, νέες εκδόσεις και ό,τι ενδιαφέρον κυκλοφορεί στους «δρόμους της ιστορίας».
Η σημερινή μας διαδρομή είναι αφιερωμένη στο θέμα «Οι ιστορικοί για την κρίση» Μέσα από το αφιέρωμα επιχειρούμε να προσεγγίσουμε την κρίση μέσα από τα μάτια της ιστορίας και των μεθόδων της ιστορικής επιστήμης.
Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τον ιστορικό λόγο, τις ιστορικές διαστάσεις και προοπτικές της κρίσης, δεδομένου μάλιστα ότι μέχρι σήμερα η δημόσια συζήτηση για το ζήτημα στην Ελλάδα έχει ουσιαστικά μονοπωληθεί από τους οικονομολόγους.
Η δυνατότητα της ιστορίας να αναφέρεται στη μακρά περίοδο παρέχει τη δυνατότητα να εξεταστούν στην ιστορική τους διάσταση τα φαινόμενα, οι εκδηλώσεις, οι αιτίες και οι συνέπειες της κρίσης.
Σε καμία περίπτωση δεν μας διαφεύγει ότι η σημερινή κρίση έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και νέες εκφράσεις που πρέπει να μελετηθούν στη συγχρονία τους. Ωστόσο, και σε αυτή την περίπτωση η ιστορική ανάλυση θεωρούμε ότι μπορεί να συμβάλει πολλαπλά στην ερμηνεία και κατανόηση της παρούσας κρίσης, αλλά και στην ανίχνευση δρόμων για το ξεπέρασμά της.
Για το λόγο αυτό, ανοίγοντας το διάλογο, απευθυνθήκαμε σε δύο ιστορικούς, οι οποίοι  έχουν συμμετάσχει στις συζητήσεις  που έχουν μέχρι σήμερα διεξαχθεί στην ιστορική κοινότητα  –και όχι μόνο– για την κρίση, τη Χριστίνα Αγριαντώνη, καθηγήτρια ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και τον Αντώνη Λιάκο, καθηγητή ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Τα ζητήματα που θέσαμε αφορούσαν: τα ιστορικά πλαίσια, τις ιστορικές διαστάσεις και τα νέα δεδομένα της κρίσης, τα δημόσια-ηγεμονικά αφηγήματα για τις αιτίες των κρίσεων στην Ελλάδα, τη συμβολή των ιστορικών και της ιστορίας στη συζήτηση για την κρίση, αλλά και την αποτίμηση των μέχρι σήμερα διεργασιών μεταξύ των ιστορικών αναφορικά με αυτήν.
Επιδίωξή μας μας είναι να συνεχιστεί αυτός ο διάλογος με νέες συμβολές σε επόμενα τεύχη των Δρόμων.

Επιμέλεια αφιερώματος
Μαρία Μαυροειδή

 

"Η οικονομία δεν είναι ένα αυτόνομο πεδίο, υπεράνω πολιτικής και ιδεολογίας", συνέντευξη της Χριστίνας Αγριαντώνη στη Μαρία Μαυροειδή

"Τα αφηγήματα της κρίσης είναι βασικά πολιτικά κλειδιά", Του Αντώνη Λιάκου

Η προφορική ιστορία στην Ελλάδα: Ελπιδοφόρα μηνύματα, της Βασιλικής Λαζου

"Και μετά δεν έμεινε κανένας...", αρχεία και αρχειονόμοι σε κίνδυνο αφανισμού

Στους δρόμους της ιστορίας... συνέδρια - εκδηλώσεις - ειδήσεις

Βιβλιοπαρουσίαση: Μιχάλης Π. Λυμπεράτος, "Από το ΕΑΜ στην ΕΔΑ. Η ραγδαία ανασυγκρότηση της ελληνικής Αριστεράς και οι μετεμφυλιακές πολιτικές αναγκαιότητες", του Αντώνη Αντωνίου

Νέες κυκλοφορίες

Επικίνδυνοι άνεμοι στα Βαλκάνια

Η επιτάχυνση και η έξαρση του ζητήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ δείχνει πως κάποιοι επείγονται να κλείσουν το θέμα. Λένε ότι ένας συμβιβασμός θα...

Pokemon Go: Οδηγίες χρήσης ή αντίστασης; | Αφιέρωμα

Η αναδημοσίευση από τον Δρόμο ενός άρθρου του Sam Kriss (δημοσιεύτηκε αρχικά στο Jacobin και μεταφρασμένο στα ελληνικά στο K-Lab) με τίτλο «Αντισταθείτε στο...

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Στο στόχαστρο η Κυπριακή Δημοκρατία

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ: Γιώργος Παπαϊωάννου   Την επόμενη βδομάδα θα γίνει η διεθνής συνάντηση για το Κυπριακό στη Γενεύη και μέχρι στιγμής, ενώ όλοι αναφέρονται σε μια...