Τα νέα επεισόδια της απόβασης των ΗΠΑ στην Ελλάδα εκτυλίσσονται αυτή τη φορά στην Κρήτη, όπου η ενδεχόμενη επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν έχει οδηγήσει σε μια πρωτοφανή συγκέντρωση στρατευμάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πλήθος των δυνάμεων είναι το μεγαλύτερο από τον πόλεμο στο Ιράκ μέχρι σήμερα, γεγονός που αδιαμφισβήτητα αυξάνει τον βαθμό εμπλοκής και τον ρόλο της Ελλάδας στα εκστρατευτικά σχέδια των ΗΠΑ. Παράλληλα, η συμφωνία με τη Chevron για έρευνες και πιθανές εξορύξεις στα θαλάσσια οικόπεδα της Κρήτης, σε συνδυασμό με τον Κάθετο Διάδρομο, δημιουργεί ένα πλαίσιο στο οποίο ολόκληρες περιοχές εγκυμονούν κινδύνους για την εθνική μας κυριαρχία και ασφάλεια, είτε λόγω των πολεμικών αναφλέξεων που πυκνώνουν είτε λόγω του γκριζαρίσματός τους.
Συγκέντρωση στρατευμάτων
Πέρα από την άφιξη του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου των ΗΠΑ, «USS Gerald R. Ford», σύμφωνα με ρεπορτάζ και βίντεο, στη βάση της Σούδας βρίσκονται τουλάχιστον 10 F-35, μαζί με άλλα μαχητικά αεροσκάφη, καθώς και αεροσκάφη A-10 Warthog, που εξειδικεύονται στην καταστροφή επίγειων στόχων, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού, μεταγωγικά αεροσκάφη, αεροσκάφη αναγνώρισης και τουλάχιστον τέσσερα αεροσκάφη CV-22B Osprey, τα οποία χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση ειδικών αποστολών σε μεγάλες αποστάσεις. Αν στα παραπάνω συμπεριλάβει κανείς τα πληρώματα, καθώς και τα τεχνικά μέσα και το προσωπικό επισκευής και συντήρησης, γίνεται κατανοητό πως η Σούδα δεν αποτελεί απλώς έναν σταθμό ανεφοδιασμού, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας ενδεχόμενης σύγκρουσης. Εξ άλλου, λόγω θέσης, η Σούδα αποτελεί μία από τις βάσεις που καθιστούν εφικτά επί του πεδίου τα εκστρατευτικά σχέδια των ΗΠΑ.
Γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Παρότι η κυβέρνηση πασχίζει να παρουσιάσει την αλλαγή του ρόλου της χώρας στα πολεμικά πλάνα των ΗΠΑ ως μια εξέλιξη που λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα για τη χώρα, η κατάσταση είναι μάλλον διαφορετική. Καταρχάς, η μετατροπή της χώρας σε ορμητήριο των ΗΠΑ συνδυάζεται με την αλλαγή της στάσης της, τόσο σε επίπεδο δηλώσεων όσο και εξωτερικής πολιτικής. Είναι ενδεικτικές οι πρόσφατες δηλώσεις στελεχών της κυβέρνησης για το Ιράν, όπως βέβαια ενδεικτικές είναι και οι εξελίξεις γύρω από το λιμάνι του Πειραιά, για την παραχώρηση του οποίου στην Cosco μας «μάλωσε» η κ. Κίμπερλι. Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στις σχέσεις μας με μια μεγάλη μερίδα κρατών της ευρύτερης γειτονιάς, χωρίς να υπάρχει κανένας απολύτως λόγος –τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας– για κάτι τέτοιο.
Για παράδειγμα, το Ιράν αποτελεί μια χώρα με την οποία η Ελλάδα, δεδομένων και των αντιπαραθέσεων που έχουν αμφότερες με την Τουρκία, θα όφειλε να διατηρεί τουλάχιστον μια μη εχθρική σχέση. Σε δεύτερο επίπεδο, δεδομένου ότι η Ελλάδα βρίσκεται στα σύνορα των πολεμικών σχεδίων του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, δεν είναι παράλογο να θεωρείται εν δυνάμει στόχος αντιποίνων ή και επιθέσεων την επόμενη περίοδο.
Ακόμη και αν κανείς θεωρεί πως η Ελλάδα δεν αποτελεί τον πρώτο στόχο μιας πολεμικής απάντησης, οι κίνδυνοι παραμένουν πολλαπλοί. Άλλωστε, οι σύγχρονες πολεμικές αναμετρήσεις έχουν αποκτήσει υβριδικά χαρακτηριστικά και συχνά εμπεριέχουν και άλλου είδους απειλές ή ενέργειες, όπως δολιοφθορές, εμπρησμούς, πειρατεία, εμπορικούς πολέμους, κυβερνοεπιθέσεις ή ακόμη και τρομοκρατικά χτυπήματα. Ενέργειες, δηλαδή, που μπορεί να εκδηλωθούν και σε καιρό ειρήνης, χωρίς προφανές διπλωματικό κόστος, ενώ ήδη υπάρχει πρόσφατο ιστορικό τέτοιων κινήσεων σε αρκετές χώρες.
Οικόπεδο των ΗΠΑ
Αν στα παραπάνω λάβουμε υπόψη τις εξελίξεις του Κάθετου Διαδρόμου, του IMEC, των εξορύξεων της Chevron, γίνεται φανερό ότι η ευρύτερη περιοχή καθίσταται σε κρίσιμο βραχίονα όχι μόνο των στρατιωτικών αλλά και των ενεργειακών σχεδίων των ΗΠΑ και διαμορφώνει ένα πλαίσιο διαρκώς αυξανόμενης διεθνοποίησης και γκριζαρίσματος. Σε αυτό εμπεριέχονται συμφωνίες που αμφισβητούν την εθνική κυριαρχία της χώρας, διεθνείς οργανισμοί και ρυθμίσεις που στοχεύουν στη διαμόρφωση υπερεθνικών κανόνων για τη μετακίνηση του αμερικανικού LNG, καθώς και στρατιωτικές δυνάμεις ικανές να διασφαλίσουν τις συγκεκριμένες υποδομές και συμφωνίες, ανεξαρτήτως του ποιος τυπικά κατέχει τις περιοχές αυτές.
Η απόλυτη υπαγωγή της χώρας στα σχέδια των ΗΠΑ δημιουργεί συνθήκες αυξημένου κινδύνου. Πέρα από τις πολεμικές εξελίξεις, των οποίων οι κίνδυνοι είναι ίσως προφανείς, το πλασάρισμα της χώρας ως «πύλης εισόδου» στα σχέδια του εμπορικού πολέμου που διεξάγουν οι ΗΠΑ ‒είτε αυτός στοχεύει στη Ρωσία μέσω του LNG είτε στην Κίνα μέσω του IMEC‒καθιστά το Αιγαίο περιοχή σύγκρουσης συμφερόντων, στην οποία η Ελλάδα, αντί να λειτουργεί ως ρυθμιστής και πηγή σταθερότητας, μοιάζει περισσότερο να χρησιμοποιείται ως φράχτης και οικόπεδο για μπίζνες και γεωπολιτικές διευθετήσεις που ενδεχομένως προετοιμάζονται.
Από «Πύλη Εισόδου» σε Γκρίζα Ζώνη
Μέσα σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, οι ενεργειακές συμφωνίες που παρουσιάζονται ως «αναπτυξιακές ευκαιρίες» αποκτούν σαφώς βαρύτερο στρατηγικό αποτύπωμα. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το αποτύπωμα αυτό φέρει εξ αρχής τα χαρακτηριστικά της εξάρτησης, της διαπλοκής συμφερόντων και ενός επικίνδυνου πλέγματος γεωπολιτικών παζαριών που ενδέχεται να συμπιέσουν, άμεσα ή έμμεσα, τους βαθμούς άσκησης της κυριαρχίας της χώρας.
Συγκεκριμένα, η συμφωνία Ελλάδας-Chevron φαίνεται να περιλαμβάνει εδάφια στα οποία, προβλέπεται «αποχώρηση της εταιρείας από μέρος που θα μπορούσε να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ», «περιοχές όπου η Ελληνική Δημοκρατία δεν θα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα», «απώλεια οριοθετημένης περιοχής», «παραίτηση, ακόμη και αν έχει προσδιοριστεί περιοχή εκμετάλλευσης». Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το ερώτημα: γιατί ο αμερικανικός κολοσσός έδειξε τόσο μεγάλη σπουδή στο ενδεχόμενο απώλειας εθνικής κυριαρχίας στις εν λόγω περιοχές από μέρους της Ελλάδας, ώστε να φροντίσει να συμπεριλάβει ειδικές διατάξεις για αυτή την περίπτωση; Επιπλέον, πώς ακριβώς η συγκεκριμένη συμφωνία συνιστά διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων και, στην πράξη, άσκηση της εθνικής μας κυριαρχίας, όπως δήλωσε ο Κ. Μητσοτάκης, όταν η Ελλάδα παραδέχεται το ενδεχόμενο τα συγκεκριμένα θαλάσσια οικόπεδα να μην εντάσσονται στην ΑΟΖ ή την υφαλοκρηπίδα της;
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Chevron έχει ήδη έρθει σε συμφωνία με την τουρκική πετρελαϊκή εταιρεία που εκμεταλλεύεται τα κοιτάσματα της Λιβύης, ενώ όλως τυχαίως μέρος των θαλάσσιων οικοπέδων που περιλαμβάνονται στη συμφωνία Ελλάδας-Chevron συμπεριλαμβάνεται και στο παράνομο τουρκο-λυβικό μνημόνιο. Το οποίο, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν παράγει κανένα νομικό αποτέλεσμα, ωστόσο, για κάποιον ακαθόριστο λόγο, φαίνεται πως η Chevron δεν συμμερίζεται την ίδια εκτίμηση.
Παράλληλα, η ίδια περιοχή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και στη συμφωνία που αφορά τον «Κάθετο Διάδρομο» μεταφοράς LNG. Στην κοινή δήλωση που υπογράφει και η Ελλάδα αναφέρεται ότι κάθε χώρα δεσμεύεται να χρησιμοποιήσει για την υλοποίηση των προβλεπόμενων έργων δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους, αλλά και να ζητήσει χρηματοδότηση ακόμη και από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (π.χ. ΔΝΤ). Αντίστοιχα, ο Κ. Μητσοτάκης, στη συνάντησή του με τον Ν. Μόντι, δήλωσε την πρόθεση της χώρας να συμμετάσχει στον Οικονομικό Διάδρομο Μέσης Ανατολής – Ινδίας – Ευρώπης (IMEC), για τον οποίο η Ελλάδα θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να αποτελέσει πύλη εισόδου.
Στρατιωτικές υποδομές, ενεργειακοί διάδρομοι και αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες συμπλέκονται στο ίδιο γεωπολιτικό πλέγμα. Η κυβέρνηση επιμένει ότι αυτό είναι δείγμα μιας χώρας που αναβαθμίζεται, η πραγματικότητα (που συχνά αποκαλύπτεται με δραματικό τρόπο) είναι πως σταθερά διολισθαίνουμε σε μια ζώνη αυξημένων κινδύνων και μειωμένων βαθμών κυριαρχίας.
Κίνδυνοι μεγαλύτεροι από ποτέ
Δεν υπάρχει πρωτοβουλία των ΗΠΑ στην περιοχή μας στην οποία η Ελλάδα να μην δηλώνει παρούσα. Αυτό, τουλάχιστον, διατυμπανίζουν τα κυβερνητικά στελέχη όπου σταθούν και όπου βρεθούν. Μέσα στην πολεμική ανάφλεξη με το Ιράν, η Ελλάδα επιτρέπει τη μετατροπή της Σούδας σε ένα απέραντο αεροπλανοφόρο. Με ποιο κόστος; Και κυρίως: πώς ακριβώς αυτό εξυπηρετεί τα δικά μας συμφέροντα; Αρκεί να θέσει κανείς τέτοια ερωτήματα για να χαρακτηριστεί, στην καλύτερη περίπτωση, λαϊκιστής.
Μέσα η Ελλάδα και στον Κάθετο Διάδρομο και στον ανταγωνισμό για το μπλοκάρισμα του ρωσικού φυσικού αερίου, μέσω του πανάκριβου αμερικανικού LNG. Μέσα και στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ ‒ ως παρατηρητές, βεβαίως, για να μην κλονιστούν τα ευρωπαϊκά προσχήματα αλλά και μην τυχόν και νομίσουμε ότι λειτουργούμε ως κανονικό κράτος. Ακόμη και αποστολή στρατευμάτων στη Γάζα φαίνεται να συζητά ο Γ. Γεραπετρίτης, προκειμένου να συμμετάσχουμε στη δύναμη κατοχής που ενδέχεται να συγκροτηθεί για την περιοχή. Μέσα και σε όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα που μας προτείνουν ΗΠΑ και Ισραήλ, ανεξαρτήτως αποδοτικότητας. Αγοράζουμε «θόλους» για να μπορούμε να αποστέλλουμε φρεγάτες σε εκστρατευτικές αποστολές του ΝΑΤΟ.
Όπως διακηρύσσουν οι ίδιοι οι υπουργοί, οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ είναι «καλύτερες από ποτέ», αποτέλεσμα ‒όπως λένε‒ της διακομματικής συναίνεσης στο διαρκές βάθεμα αυτής της σχέσης. Το πρόβλημα είναι ότι η τόση πρεμούρα, οι τόσες «επενδύσεις» και τα μεγαλεπήβολα σχέδια δεν μεταφράζονται σε κάποιο απτό όφελος για τη χώρα και τον λαό, αλλά σε συσσώρευση κινδύνων και περαιτέρω φτωχοποίηση.
Ακόμη και το επιχείρημα του πολιτικού συστήματος ότι η απόλυτη ευθυγράμμιση με τα σχέδια των ΗΠΑ θα μας εξασφαλίσει έναν «προστάτη» σε δύσκολες στιγμές μοιάζει έωλο. Ιδίως όταν υπογράφονται συμφωνίες που προβλέπουν ως ενδεχόμενο την απώλεια εθνικής κυριαρχίας, ενώ στα ελληνοτουρκικά ο «προστάτης» εμφανίζεται να συναινεί σε λύσεις τύπου «καζάν-καζάν» επί της ελληνικής κυριαρχίας.
