του Φίλιππου Νικολόπουλου*
Η εξαιρετική ανησυχία όλου του κόσμου για τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από αμερικάνικα βομβαρδιστικά ήταν απόλυτα δικαιολογημένη. Η εμπλοκή των ΗΠΑ στον αεροπορικό και πυραυλικό πόλεμο μεταξύ Ισραήλ-Ιράν θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες, πέραν του ότι δυναμώνει τα αρνητικά συναισθήματα των μουσουλμάνων, όπου γης, κατά της Δύσης. Βομβαρδισμός που πραγματοποιήθηκε ενώ η επικεφαλής της Αμερικάνικης Επιτροπής Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ διατύπωσε την άποψη προς τον Τραμπ ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι οι Ιρανοί στις πυρηνικές τους εγκαταστάσεις έχουν πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών όπλων.
Απλώς ο Αμερικανός Πρόεδρος ήθελε να ικανοποιήσει αίτημα του Προέδρου του Ισραήλ Νετανιάχου. Όταν η πλανητική υπερδύναμη σύρεται στην εξωτερική πολιτική της από την πολιτική ενός ακραίου Προέδρου του Ισραήλ (όλοι οι Ισραηλινοί δεν συμφωνούν με την πολιτική του Νετανιάχου) τα πράγματα είναι ανησυχητικά. Και μ’ ένα Πρόεδρο των ΗΠΑ που δήλωνε ότι δεν επιθυμεί η χώρα του να παίζει το ρόλο του «διεθνούς χωροφύλακα» αλλ’ αντίθετα προτιμά να συγκεντρώνεται στα του «οίκου της»! Η εκεχειρία που ακολούθησε είναι εύθραυστη και τα λεγόμενα του Προέδρου «Ο Θεός να ευλογεί το Ισραήλ, ο Θεός να ευλογεί το Ιράν…» μάλλον θυμηδία προκαλούν.
Η ΠΕΡΙΠΛΟΚΟΤΗΤΑ του Μεσανατολικού συνεχίζεται κι οπωσδήποτε δεν λύνεται με αμερικάνικους βομβαρδισμούς, ενώ η τραγωδία της Γάζας παραμένει με παραβίαση κανόνων Διεθνούς Δικαίου από πλευράς Ισραηλινών δυνάμεων. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν καταδικάζουμε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου της Χαμάς ούτε ότι παραβλέπουμε ότι τα ακραία στοιχεία και από τις δύο πλευρές δεν συμβάλλουν στην εδραίωση ειρηνικής λύσης αλλά δυστυχώς αλληλοτροφοδοτούνται. Η ειρηνική συνύπαρξη δύο ανεξάρτητων κρατών αποτελεί τη λογική και δίκαιη λύση, αλλ’ αυτό γίνεται ειλικρινά αποδεκτό από τη σημερινή κυβέρνηση του Ισραήλ ή ακόμη και από όλες τις μαχητικές οργανώσεις του Ισλάμ; Το όλο πρόβλημα έχει μεγάλο βάθος, και δυστυχώς τώρα πια πολύ αιματηρό βάθος.
Από την άλλη, διεθνής ανησυχία δικαιολογημένα εκδηλώνεται και για τον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας. Οι δυτικές ευρωπαϊκές ηγεσίες δεν ξέρω αν είναι αμερόληπτες για τη στάση της Ρωσίας. Ιστορικά δεν τεκμηριώνεται ότι η Ρωσία είχε επιθετικές-κατακτητικές τάσεις σε βάρος της Ευρώπης. Το αντίθετο έχει συμβεί. Μπορεί να μην έπρεπε η Ρωσία να παραβιάσει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, αλλ’ ωστόσο η απόφασή της πρέπει να κατανοηθεί στο πλαίσιο των διαρκών πιέσεων του ΝΑΤΟ σε βάρος της (ενώ παλιότερα είναι γνωστό ότι είχε συμφωνηθεί μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου να μην επεκταθεί το ΝΑΤΟ ανατολικά).
ΤΑ ΒΑΘΥΤΕΡΑ αίτια της κρίσης πρέπει να συνδεθούν με το ζήτημα της ασφάλειας της Ρωσίας απέναντι στην επεκτατικότητα του ΝΑΤΟ. Η άποψη του Τραμπ ότι διεξάγεται ένας «παράλογος πόλεμος» είναι μάλλον επιφανειακή και δεν φτάνει στη ρίζα του προβλήματος. Η Ρωσία επιμένει στην ουδετερότητα της Ουκρανίας και στην απομάκρυνση νεοναζιστικών στοιχείων από τον κυβερνητικό της μηχανισμό. Το αίτημα αυτό λαμβάνεται υπόψη;
Το να διεξάγεται ένας πόλεμος «δι’ αντιπροσώπου» σε βάρος της Ρωσίας δεν μπορεί παρά να προκαλεί ρήγμα στις διεθνείς σχέσεις των ευρωπαϊκών χωρών με την τελευταία και με άλλες χώρες φίλα προσκείμενες σε αυτήν. Η Ρωσία μπορεί να μη πραγματοποίησε τα αρχικά σχέδιά της σε βάρος της Ουκρανίας (υπήρξαν σαφώς και στρατιωτικές αποτυχίες), αλλά με συμβατικά όπλα δεν είναι εύκολο να νικηθεί. Αντίθετα η Ουκρανία στρατιωτικά ολοένα και περισσότερο βρίσκεται σε δυσμενή θέση, παρά τη στήριξη της Δύσης.
Απ’ την άλλη δύο ορθόδοξες χριστιανικές σλαυικές χώρες (μη ξεχνούμε φυσικά ότι οι δύο χώρες από παλιά είχαν στενότατους φυλετικούς, πολιτισμικούς και ιστορικούς δεσμούς) εδώ και τρία χρόνια ευρίσκονται σε δεινή αιματηρή σύγκρουση, σύγκρουση που έχει καταστρέψει ουσιαστικά την Ουκρανία, αλλά φυσικά έχει φθείρει και τη Ρωσία (αν και η τελευταία έχει ενδυναμώσει τις σχέσεις της , μετά την έναρξη του πολέμου, με μεγάλες ασιατικές χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία και το Ιράν και γενικότερα δεν φαίνεται να έχει υποστεί το πλήγμα που ανέμενε η Δύση μετά την επιβολή των κυρώσεων σε βάρος της).
ΑΝ ΑΥΤΟ η Δύση και διεθνείς ισχυροί οικονομικοί κύκλοι (που σχετίζονται κυρίως με τη συνολική διαδικασία της παγκοσμιοποίησης) το θεωρούν επιτυχία τους, τότε οποία υποκρισία υποκρύπτεται όταν δήθεν «διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους» για την καταπάτηση της εθνικής κυριαρχίας της Ουκρανίας και την προσβολή της εδαφικής της ακεραιότητας! Φυσικά ο αναμφισβήτητος κερδισμένος από αυτήν την τραγωδία είναι η βιομηχανία παραγωγής οπλικών συστημάτων και το λεγόμενο «στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα».
Ωστόσο να μη διαφεύγει από κανέναν (ακόμη κι απ’ αυτούς που νομίζουν ότι κερδίζουν) ότι με τόση συσσωρευμένη «εντροπία» στο σύστημα των διεθνών σχέσεων (δηλ. με τη βαθμιαία ενισχυόμενη αποδιοργάνωση αυτού του συστήματος με διευρυνόμενα ρήγματα στην υπάρχουσα ισορροπία του) κάποια μοιραία κίνηση, κάποιο μοιραίο λάθος από κάποια εμπλεκόμενη διεθνή πολιτική δύναμη, έστω κι αν δεν υπάρχει ακριβώς πρόθεση, μπορεί να οδηγήσει σε μια διευρυμένη διεθνή σύρραξη με απρόβλεπτες τραγικές συνέπειες για όλη την Ανθρωπότητα.
* Ο Φίλιππος Νικολόπουλος είναι Δρ Κοινωνιολογίας, Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο ‒ πρ. Επίκ. Καθηγ. Φιλοσοφικής Σχολής Παν/μίου Κρήτης, πρ. Α/τή Καθηγητή Παν/μίου Ινδιανάπολης, Γραμ. των Σχολών και της Κοσμητείας του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» και Επιστημονικά Υπεύθυνος του Ελεύθερου Παν/μίου του
