Η υπόθεση της Άχου Νταριαΐ, μιας νέας γυναίκας που εμφανίστηκε σε βίντεο να κυκλοφορεί με τα εσώρουχα σε πανεπιστημιακό ίδρυμα του Ιράν, συζητήθηκε αρκετά, με τις εκδοχές για το τι και πώς έχει συμβεί ακριβώς να είναι μέχρι τώρα περισσότερες από μία.
Για πολλούς το περιστατικό αποτέλεσε ξεκάθαρα μια πολιτική διαμαρτυρία. Άλλοι είδαν στην εικόνα μια περισσότερο αμφιλεγόμενη κατάσταση. Από κυβερνητικές πηγές του Ιράν, μεταφέρεται ότι η γυναίκα ήταν σε άσχημη ψυχική κατάσταση. Ακόμα και σε αυτή την εκδοχή, μένει να απαντηθεί αν το «επεισόδιο» πυροδοτήθηκε από κάτι άλλο που προηγήθηκε.
Οι εικόνες που αντικρύσαμε πάντως, δεν είναι σίγουρα συνηθισμένες. Οι άνθρωποι που κυκλοφορούν γύρω της, φαίνονται αδιάφοροι, σαν να μη συμβαίνει κάτι. Συνεχίζουν αυτό που έκαναν, να περπατούν ή να κουβεντιάζουν.
Το ίδιο ισχύει για τις γυναίκες με τα χιτζάμπ που περνούν δίπλα της. Καμιά δεν κοντοστέκεται ή δεν κάνει κάποια παρατήρηση στη φοιτήτρια, εικόνα που μάλλον αντιστρατεύεται αυτήν που παρουσιάζουν διάφορα σκίτσα στη Δύση.
Τα σκίτσα αυτά φτάνουν στα όρια του ρατσισμού, παρουσιάζοντας τη νεαρή Ιρανή, τεράστια συνήθως σε μέγεθος, μπροστά σε μαυροφορεμένα ανθρωπάκια με άσχημες και κακιασμένες, μοχθηρές γυναικείες μορφές, ενίοτε και με γαμψές μύτες…
Σε κάποιες άλλες βερσιόν, οι φωτογραφίες του περιστατικού «πειράζονται» έτσι ώστε το κοντράστ να αναδεικνύει την αντίθεση της φωτεινής κοπέλας με μια ασπρόμαυρη, και τελικά μαύρη και άραχνη, ιρανική κοινωνία…
Πλήθος σχολίων, ανακοινώσεων και ρεπορτάζ για το θέμα, δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να αναπαράγουν τις «οριενταλιστικές» φαντασιώσεις της Δύσης. Παντού δεσπόζει η εξωτερική ματιά για τις «καθυστερημένες κοινωνίες» με τα σαφώς κατώτερα από «τα δικά μας» πολιτισμικά πρότυπα.
Η ματιά αυτή, αποτυπώνει μια στάση που ιστορικά μοιάζει με εκκρεμές ανάμεσα στη συμπόνοια και την καταστολή, τη φιλανθρωπία και την κατάκτηση. Κατά βάθος όμως είναι η ίδια παγωμένη αποικιοκρατική ματιά της ανωτερότητας, που τροφοδότησε ανθρωποσφαγές, αρπαγές και γενοκτονίες για αιώνες.
Και φυσικά κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει ότι η όλη συζήτηση γίνεται με το Ισραήλ, ενώ ισοπεδώνει τη Γάζα και τον Λίβανο, να πραγματοποιεί κάθε τόσο και μια επίθεση κατά του Ιράν, σκοτώνοντας άμαχους ή αξιωματούχους, πάντα με τις ευλογίες της ευαίσθητης Δύσης.
Αρκετοί (όχι όλοι) από τους διαμαρτυρόμενους για το περιστατικό στο ιρανικό πανεπιστήμιο, είτε υποστηρίζουν ανοιχτά τα αίσχη του Ισραήλ είτε σιωπούν για αυτά. Είναι σίγουρο πάντως ότι πολύ λιγότερα θα ήταν τα δάκρυα για την Άχου Νταριαΐ αν το σώμα της βρισκόταν καταπλακωμένο και διαμελισμένο στη Τζαμπάλια ή την Τεχεράνη.
Εν τω μεταξύ, η Σαουδική Αραβία πριν λίγους μήνες, με «χοντρό» λόμπινγκ και τις ευλογίες κρατών της Δύσης, ορίστηκε επικεφαλής της Επιτροπής των Η.Ε. για τη Θέση των Γυναικών! Να μην πούμε και για την εξουσία και τις δικαιοδοσίες των ραβινικών δικαστηρίων σε γυναικείες υποθέσεις, στο Ισραήλ.
Είμαστε υπέρ της χειραφέτησης των ανθρώπων, σε όλο τον κόσμο, από κάθε είδους καταπίεση, κοινωνική, πολιτική, θρησκευτική. Παραδοσιακή ή νέας μορφής. Η χειραφέτηση αυτή, είναι υπόθεση των ίδιων των ανθρώπων. Εκείνοι θα αποφασίσουν από ποιους δρόμους θα την προσεγγίσουν. Πάντως δεν μπορεί να εργαλειοποιείται επιλεκτικά, και σίγουρα δεν θα έρθει από αυτούς που βυθίζουν για αιώνες τους λαούς της «παγκόσμιας υπαίθρου» στη δυστυχία.
Αυτά, και μια σκέψη για την –έτσι κι αλλιώς γενναία– Άχου Νταριαΐ.
