Όταν πήγαμε με την Ιωάννα στο Ιράν, με δικά μας έξοδα, αλλά με πολύ σημαντική βοήθεια επί τόπου από τον πρέσβη μας στην Τεχεράνη Γιώργο Αϋφαντή, πήγαμε με σχέδιο. Ξέραμε ότι δεν μπορούμε μέσα σε λίγες μέρες να τα δούμε όλα ή να τα καταλάβουμε όλα. Γι’ αυτό είχαμε αποφασίσει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας σε έξι θέματα που τα γνωρίζουμε καλύτερα και τα οποία είναι από μόνα τους σημαντικά γνωρίσματα ενός πολιτισμού, μιας κοινωνίας, ενός κράτους. Λογοτεχνία, μουσική, κινηματογράφος, θέατρο, εικαστικά και γυναίκες, επειδή από τη θέση των γυναικών σε μια κοινωνία καταλαβαίνεις αρκετά πράγματα σχετικά με το επίπεδο των ανθρώπινων σχέσεων και δικαιωμάτων. Όλα αυτά, που δεν είναι ούτε λίγα ούτε μικρής σημασίας, έχουν το πλεονέκτημα ότι αλληλοσυνδέονται, οπότε μπορεί κανείς, που έχει το υπόβαθρο, να τα παρακολουθήσει και να τα εξετάσει ταυτόχρονα. Με βάση αυτή τη συναρπαστική εμπειρία στο Ιράν, έγραψα και δημοσίευσα τη σύνοψη των παρατηρήσεων μας σε επτά συνέχειες στο «Δρόμο της Αριστεράς» και σε αντίστοιχη σειρά εκπομπών «Στο Κόκκινο 105.5». Θέλω να πιστεύω ότι δεν πέσαμε έξω στις επισημάνσεις και τα συμπεράσματά μας.
Αυτό που σίγουρα αισθανθήκαμε και τεκμηριώσαμε, συγκεντρώνοντας πολύ πλούσιο υλικό με δεκάδες γνωριμίες και εξερευνήσεις, είναι ότι το Ιράν παραμένει μία πολιτιστικά εξέχουσα χώρα. Και ότι οι πολίτες που την κατοικούν, οπωσδήποτε ένα πλειοψηφικό τους κομμάτι, έχουν πλήρη συναίσθηση της αξίας του πολιτισμού τους και του ρόλου, του θετικού ρόλου που μπορούν να παίξουν στην πορεία της ανθρωπότητας. Κι όχι μόνο αυτό. Γιατί είναι πολίτες που δεν σνομπάρουν, ούτε υποτιμούν τους άλλους πολιτισμούς, ακόμα και τους πολιτισμούς των λαών και των κρατών που έχουν μια αρνητική και επιθετική στάση απέναντί τους. Αυτός είναι κι ο λόγος που στον τομέα των τεχνών, αλλά και της πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης τα έχουν καταφέρει πολύ καλύτερα από λαούς και κράτη που έχουν συμμετάσχει στην επινόηση αυτών των συστημάτων και πρακτικών. Το Ιράν, ενώ ανήκει στη σφαίρα των λαών της μεγάλης Ανατολής, εδώ και τουλάχιστον τρεις χιλιάδες χρόνια, έχει αφομοιώσει και ενσωματώσει πάρα πολλά εξελιγμένα στοιχεία από τη σφαίρα των πολιτισμών της Δύσης. Και, μάλιστα, στοιχεία που ενώ στο Ιράν παραμένουν λειτουργικά, στη Δύση έχουν εξασθενίσει.
Στρεβλή εικόνα
Βέβαια, η εικόνα του Ιράν που βγαίνει προς τα έξω δεν είναι αυτή στην οποία αναφέρομαι. Η εικόνα που βγαίνει από τους μηχανισμούς ελέγχου, χειραγώγησης και αναπαραγωγής που χρησιμοποιεί η Δύση με παγκόσμια εμβέλεια, είναι εντελώς στρεβλωμένη σε σημείο που να ψάχνεις να βρεις πού έχει σχέση με την πραγματικότητα.
Οι Δυτικοί δεν θα αναγνωρίσουν ποτέ το ιρανικό καθεστώς εφ’ όσον δεν είναι υποτελές σ’ αυτούς. Οι περιπτώσεις όχι μόνο ανοχής και συνεργασίας της Δύσης με καθεστώτα που ανήκουν στην κατηγορία του κράτους-παρία, αλλά και η έμπρακτη στήριξή τους έως και τοποθέτησή τους από τη Δύση, είναι τόσες πολλές που επιβεβαιώνουν με τον πιο αδιάσειστο τρόπο ότι η Δύση την μόνη αξία που σέβεται και τηρεί είναι η αξία της υποταγής και της υποτέλειας στην κυριαρχία της.
Η μη αναγνώριση της δημοκρατίας δυτικού τύπου του Ιράν, όπως και της Βενεζουέλας και της Ρωσίας, είναι πατέντα της αποικιοκρατίας για να νομιμοποιεί τις επεμβάσεις και τα πραξικοπήματα που οργανώνει για την ανατροπή καθεστώτων που δεν τα ελέγχει πολιτικά και οικονομικά. Την ίδια ώρα που αναγνωρίζει και δεν θίγει καθόλου καθεστώτα που δεν είναι ούτε τύποις δημοκρατικά, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και η Σαουδική Αραβία. Όμως, η Δύση δεν έχει δικαίωμα να υπαγορεύει οτιδήποτε σε οποιοδήποτε καθεστώς. Ειδικά η Δύση που ευθύνεται για τις περισσότερες γενοκτονίες, λεηλασίες και εθνοκαθάρσεις σε όλο τον κόσμο.
Στο Ιράν, βρήκαμε μία κοινωνία που δημιουργεί σε όλα τα επίπεδα, στην παραγωγή προϊόντων, στις τέχνες, τα γράμματα και τις ανθρώπινες σχέσεις. Ακούσαμε και για τα προβλήματα. Το Ιράν είναι μεγάλη χώρα σε έκταση και πληθυσμό, με περισσότερες από μία εθνότητες και αρκετές πολιτισμικές διαφορές. Και είδαμε ότι σε ένα κόσμο που κυριαρχεί η πολυδιάσπαση και ο πολυκερματισμός, ο οποίος καλλιεργείται από τη Δύση από την εποχή των σταυροφοριών, οι Ιρανοί τα έχουν καταφέρει αρκετά καλά στη συνύπαρξη μεταξύ τους.
Ακόμα και τις δύσκολες διαφορές ανάμεσα σε πολίτες που προτιμούν ένα κράτος πιο κοντά στη θρησκεία και σε πολίτες που θέλουν ένα κράτος πιο κοσμικό, είναι φανερή η προσπάθεια των περισσοτέρων να βρουν μια συνισταμένη που ενώνει τους ανθρώπους και δεν τους διχάζει. Αυτό φαίνεται και στο γεγονός ότι εδώ και αρκετά χρόνια εκλέγονται στα ανώτατα αξιώματα της διοίκησης άνθρωποι μετριοπαθείς, όπως ο σημερινός πρόεδρος, κι όπως οι δύο προηγούμενοι, με θρησκευτικούς ηγέτες που έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο, οι οποίοι επιζητούν μεσαίους δρόμους ώστε να μπορούν να συνυπάρχουν ειρηνικά και αρμονικά οι πολίτες του Ιράν έχοντας κοινό παρονομαστή αφενός την ανεξαρτησία της χώρας και αφετέρου τον μεγάλο διαχρονικό ιρανικό πολιτισμό.
Αντιθέτως, οι Δυτικοί που δεν θέλουν άλλους πολιτισμούς και έχουν σταθερά σαν πολιτική τους να διαιρούν, να διασπούν και να κυριαρχούν, προσπαθούν με όλα τα μέσα, εμφανή και αφανή, να προκαλέσουν εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν και να το διαμελίσουν προκαλώντας χάος όπως έκαναν με πολλές από τις χώρες της ευρύτερης περιοχής, την Παλαιστίνη, το Ιράκ, τη Συρία, τη Λιβύη, το Σουδάν, την Υεμένη, τη Σομαλία κ.λπ.
Το παγκόσμιο ρεύμα
Στην Ευρώπη, οι κοινωνίες είναι πιο ομοιογενείς, αλλά γιατί; Γιατί έτσι τις διαμόρφωσαν οι Δυτικοί μετά από αλλεπάλληλα κύματα εθνοκαθάρσεων. Σε κάθε χώρα, οι «άλλοι», με άλλο χρώμα δέρματος, με άλλη θρησκεία, με άλλη γλώσσα, άλλη εθνικότητα ή άλλο πολιτισμό εκδιώχτηκαν συστηματικά και κατά συρροή μέχρι να δημιουργηθούν τα αμιγώς εθνικά κράτη. Από την Ισπανία μέχρι τη Γερμανία και τη Σκανδιναβία, παντού έγιναν εκκαθαρίσεις εθνοτικές, θρησκευτικές και φυλετικές. Τελευταίο θύμα εθνοκαθάρσεων και δημιουργίας εθνικών κρατών είναι η Γιουγκοσλαβία που κατακερματίστηκε με την ανοιχτή στρατιωτική επέμβαση της Δύσης.
Στις χώρες της Ανατολής, από τη Ρωσία και το Ιράν μέχρι την Ινδία και την Κίνα, διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό ο πολυεθνικός και πολυθρησκευτικός τους χαρακτήρας, κι αυτό είναι πολιτισμός. Και όπου αυτή η συνύπαρξη διαταράχτηκε αυτό οφειλόταν στην ανάμειξη των Δυτικών. Αυτές τις χώρες κι αυτούς τους λαούς, θέλει η Δύση να διασπάσει και να διαλύσει, λες και δεν φτάνει το κακό που τους έχει προκαλέσει στο παρελθόν.
Το Ιράν ανήκει στις χώρες που έχουν ένα πολύ σπουδαίο πολιτισμό με συνεχή παρουσία από τα αρχαία χρόνια. Και είναι αυτόν τον πολιτισμό που οι Δυτικοί θέλουν να καταστρέψουν καθώς αντιλαμβάνονται ότι αποτελεί πολύ σοβαρό εμπόδιο στην άλωση της χώρας από τις δυτικές δυνάμεις.
Όμως, τώρα, υπάρχει ένα μεγάλο ρεύμα στην ανθρωπότητα. Το 88% των λαών της γης κινείται, αν και όχι με την ίδια ταχύτητα, και όχι χωρίς εμπόδια, προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης του από τα δεσμά της αποικιοκρατίας που κράτησαν δισεκατομμύρια ανθρώπους στο περιθώριο, στη φτώχεια και την υπανάπτυξη. Και είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικό που το Ιράν, ο λαός του και η ηγεσία του, παρ’ όλες τις κυρώσεις, τους βομβαρδισμούς, τις δολοφονίες και τις διασπαστικές ενέργειες, τόσο από μόνο του όσο και σε συνεργασία με άλλες χώρες, όπως είναι η συμμετοχή του στους BRICS, αγωνίζεται στην πρώτη γραμμή, με θυσίες και αξιοπρέπεια, για μια ανθρωπότητα διαφορετική, που δεν θα είναι υποτελής στη Δύση, αλλά θα βασίζεται στην ειρηνική συνύπαρξη και συνεργασία με ισότιμο και αμοιβαίο όφελος για όλους και όχι μόνο για τους λίγους, τους δήθεν εκλεκτούς. Κι αυτό το παγκόσμιο ρεύμα του 88%, ότι και να κάνει η μειοψηφία του 12% που αποτελεί το δυτικό μπλοκ, δεν μπορεί να το ανακόψει!
(Παρέμβαση στην εκδήλωση αλληλεγγύης στο Ιράν που πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Stanley, στην πλατεία Καραϊσκάκη, στις 2 Φεβρουαρίου 2026.)
