Το σημερινό διεθνές σκηνικό χαρακτηρίζεται από την κρίση της διεθνούς τάξης που έχει επιβληθεί από το ιμπεριαλιστικό σύστημα. Αυτή τη στιγμή, η έννοια του ιμπεριαλισμού είναι κεντρική για την ανάλυση και την πολιτική δράση της Αριστεράς.
Η κρίση της μονοπολικής τάξης δεν εξηγείται μόνο από τις εσωτερικές αντιφάσεις του καπιταλισμού, αλλά και από βαθιές γεωπολιτικές μεταμορφώσεις, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν τέσσερις κεντρικές διαδικασίες:
1) Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας. Οι ΗΠΑ πίστευαν ότι η Κίνα θα εξελισσόταν ως εξαρτημένη οικονομία, αλλά η χώρα αυτή δημιούργησε μια αυτόνομη παραγωγική, τεχνολογική και οικονομική βάση, και άρχισε να διεκδικεί οικονομικούς και γεωπολιτικούς χώρους που προηγουμένως μονοπωλούσαν οι ΗΠΑ.
2) Η διαδικασία ανασυγκρότησης του ρωσικού εθνικού κράτους. Παρά το γεγονός ότι εντάχθηκε στη λογική του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, η Ρωσία ανασυγκροτήθηκε ως κυρίαρχο κράτος, με δική της οικονομία, ένοπλες δυνάμεις και σχέδια. Επεμβαίνοντας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, αντιμετώπισε άμεσα το ΝΑΤΟ και έσπασε το αμερικανικό μονοπώλιο στη χρήση βίας.
3) Η διαδικασία οργάνωσης των χωρών της Λατινικής Αμερικής, που εκφράζεται στον λεγόμενο Σοσιαλισμό του 21ου αιώνα, ξεκίνησε με την εκλογή του Ούγκο Τσάβες στη Βενεζουέλα και την άνοδο προοδευτικών κυβερνήσεων στην περιοχή. Με τη Βενεζουέλα ως σημείο αναφοράς, άρχισε να διαμορφώνεται ένα αντι-ηγεμονικό στρατόπεδο, λόγος για τον οποίο η χώρα αυτή έγινε πρωταρχικός στόχος του ιμπεριαλισμού.
4) Η αντίθεση μεταξύ της ετοιμοθάνατης μονοπολικής τάξης και της ανόδου μιας πολυπολικής τάξης, η οποία βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή και δεν έχει πλήρως εδραιωθεί. Η παλιά τάξη πραγμάτων ηγεμονεύεται από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία (G7), οι οποίες, παρά την παρακμή τους, εξακολουθούν να διαθέτουν ισχυρή οικονομική, στρατιωτική και πολιτιστική δύναμη. Η νέα τάξη πραγμάτων, με ηγέτες την Κίνα και τη Ρωσία, δεν έχει καταφέρει ακόμη να αντικαταστήσει την υπάρχουσα ηγεμονία.
- Η κεντρική αντίφαση της εποχής μας είναι μεταξύ του ιμπεριαλισμού και των λαών του κόσμου. Οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν, της Βενεζουέλας, της Κούβας και της Παλαιστίνης δεν γίνονται για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά λόγω της διαμάχης για στρατηγικά εδάφη, φυσικούς πόρους και γεωπολιτικό έλεγχο.
- Ο ιμπεριαλισμός καλωσορίζει δικτατορίες, σφαγές και πολέμους, εφόσον εξυπηρετούν τα συμφέροντά του, και γίνεται όλο και πιο επιθετικός μπροστά στην ίδια του την κρίση. Ο φασισμός αναδύεται ως απάντηση στην κρίση ηγεμονίας του καπιταλισμού. Δεν είναι δυνατόν να είναι κανείς αντιφασίστας χωρίς να είναι αντιιμπεριαλιστής, καθώς ο φασισμός είναι ένα όργανο της παρακμάζουσας ιμπεριαλιστικής τάξης.
- Μετά τη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού, είναι προφανές ότι το διεθνές δίκαιο έχει πάψει να λειτουργεί ως μέσο προστασίας των λαών απέναντι στον ιμπεριαλισμό. Η εμπειρία της αλληλεγγύης προς τον Παλαιστινιακό λαό αποδεικνύει ότι οι λαϊκές κινητοποιήσεις πιέζουν τον ιμπεριαλισμό. Η αντίσταση του Παλαιστινιακού λαού έχει αναδείξει μια ιστορική γενναιότητα και έχει επανατοποθετήσει την παλαιστινιακή υπόθεση στο επίκεντρο της παγκόσμιας συζήτησης.
- Ο αντιιμπεριαλιστικός αγώνας απαιτεί την οικοδόμηση μιας διαρκούς κουλτούρας καταγγελίας, αντίστασης και λαϊκής οργάνωσης, ξεπερνώντας τις μεμονωμένες δράσεις. Για να στηριχθεί αυτός ο αγώνας, είναι θεμελιώδες να οικοδομηθούν οργανώσεις ικανές να εγγυηθούν την τακτικότητα, την εμβέλεια και τη συνέχεια των λαϊκών κινητοποιήσεων.
* Το Κίνημα Ακτημόνων (MST, mst.org.br) συγκροτήθηκε το 1984. Με 1,5 εκατομμύριο ενεργά μέλη, αγωνίζεται για πραγματική αγροτική μεταρρύθμιση και παραμένει το μεγαλύτερο και πιο δραστήριο κοινωνικό κίνημα της Βραζιλίας. Εδώ αποδίδονται συντετμημένα αποσπάσματα από τη «Σύνοψη της Ανάλυσης της Συγκυρίας» στην οποία κατέληξε η Εθνική Συνάντηση του MST, που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026.
