Τις προάλλες ένας διανοούμενος από τη Δομινικανή Δημοκρατία, για να καταδείξει πόσο συντριπτικός εις βάρος της Κούβας ήταν πάντα ο συσχετισμός οικονομικής, στρατιωτικής κ.λπ. ισχύος σε σχέση με τις ΗΠΑ, έγραψε ότι «είναι σαν να βάζεις ένα παιδί του Δημοτικού στο ρινγκ για να παλέψει με τον Μάικ Τάισον, και να περιμένεις ότι το παιδί θα επιβιώνει επί εξίμιση δεκαετίες». Κι όμως, το παιδί όχι μόνο επιβίωσε, αλλά άφησε γρήγορα πίσω του τη γενικευμένη εξαθλίωση της προεπαναστατικής περιόδου, και ξεπέρασε σε κοινωνικά και επιστημονικά επιτεύγματα χώρες πολύ πλουσιότερες και πιο ανεπτυγμένες. Στη δε Λατινική Αμερική και την Καραϊβική η Κούβα θεωρούνταν μια τοπική Ελβετία, κυρίως χάρη στην κάλυψη όλου του πληθυσμού από το υποδειγματικό σύστημα υγείας και ένα εξαιρετικό επίπεδο εκπαίδευσης και έρευνας. Ακόμη και τα τελευταία χρόνια –όχι δηλαδή στις «ηρωικές εποχές»– και παρόλο που οι επιπτώσεις του κλιμακούμενου εμπάργκο συσσωρεύονταν, η Κούβα σημείωνε υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (0,762 σύμφωνα με το UNDP το 2022) και παιδική θνησιμότητα σαφώς χαμηλότερη αυτής των ΗΠΑ: 5,2 έναντι 5,9 / 1.000 γεννήσεις. Θα μπορούσαν να παρατεθούν πολλές τέτοιες στατιστικές, οι οποίες (όπως όλες οι στατιστικές) ίσως αποκρύπτουν κάποιες αρνητικές πτυχές, αλλά αν παρθούν στο σύνολό τους δίνουν σε γενικές γραμμές μια καλή ιδέα της πραγματικότητας.
ΘΑ ΓΙΝΟΥΝ όλα αυτά παρελθόν; Θα επιστρέψει η Κούβα στα χρόνια που λειτουργούσε ως το μεγαλύτερο πορνείο και καζίνο των ΗΠΑ; Τα Δυτικά ΜΜΕ επιχαίρουν επειδή σήμερα εκεί πολύς κόσμος πεινάει, κρυώνει, δεν έχει φάρμακα. Ο Τραμπ πανηγυρίζει, ότι «όπου να ’ναι πέφτουν οι αποτυχημένοι κομμουνιστές» διότι «η Κούβα δεν έχει πετρέλαιο, δεν έχει χρήματα, δεν έχει τίποτα». Και φτάνει στο σημείο να δηλώνει ότι θα ήταν ιδανικός για πρόεδρος της Κούβας, ποιος; Ο νυν ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Νάρκο Ρούμπιο! (Νάρκο, όχι Μάρκο, λόγω των στενών δεσμών του με την κουβανική ναρκομαφία του Μαϊάμι). Βέβαια κι ένα παιδί του Δημοτικού καταλαβαίνει ότι η τωρινή δραματική κατάσταση στην Κούβα δεν είναι αποτέλεσμα μιας «αποτυχίας του σοσιαλισμού», αλλά της συντριπτικής πλέον πολιορκίας από τα βορειοαμερικάνικα όρνεα. Επιβεβαιώνεται καθημερινά ότι το σχέδιο των ΗΠΑ είναι να οδηγήσουν την κουβανική κοινωνία σε ολοκληρωτική ασφυξία, ελπίζοντας ότι αυτή θα προκαλέσει «λαϊκή εξέγερση» η οποία θα ανατρέψει το καθεστώς, και θα τους ξαναδώσει στο πιάτο την Κούβα – χωρίς το ρίσκο μιας άμεσης στρατιωτικής επέμβασης (ακόμη τους στοιχειώνει το ταπεινωτικό κάζο που υπέστησαν το 1961).
ΕΝ ΤΕΛΕΙ, το διακύβευμα δεν αφορά κάποιον «εκδημοκρατισμό», ούτε την «απελευθέρωση της οικονομίας από τον βραχνά του κράτους». Αφορά το αν η Κούβα θα παραμείνει ανεξάρτητη και κυρίαρχη, ή θα ξαναγίνει αποικία. Όχι (μόνο) για να υποκλαπεί εκ νέου ο πλούτος της, αλλά κυρίως για να πάψει επιτέλους να δίνει το «κακό παράδειγμα». Αυτά είναι τα κίνητρα της διοίκησης των ΗΠΑ και της ναρκομαφίας του Μαϊάμι. Για πόσο καιρό θα υπερισχύει το DNA της κουβανικής αξιοπρέπειας και φιλοπατρίας επί της πείνας και της απελπισίας, είναι άγνωστο. Ιδίως αφού έχει διαρραγεί αισθητά, όπως φαίνεται, ο πολιτικός και ψυχικός δεσμός μεταξύ του Παρόντος και της Ιστορίας. Τα πράγματα είναι σύνθετα και αντιφατικά – και ταυτόχρονα είναι απλά: η Κούβα δύσκολα θα επιβιώσει χωρίς ένα άμεσο «αντίδωρο» χωρών και λαών που στο παρελθόν βοηθήθηκαν από το νησί της Επανάστασης. Εδώ και δύο μήνες, όμως, μονάχα το Μεξικό τόλμησε να σπάσει τον αποκλεισμό, στέλνοντας δύο πολεμικά σκάφη με ανθρωπιστική βοήθεια (ανεπαρκή, αλλά υψηλού συμβολισμού – όπως θα είναι και αυτή του Στολίσκου «Η Δική Μας Αμερική», που αναμένεται στην Αβάνα στις 21/3). Η ισχυρότερη ίσως χώρα της γειτονιάς, η Βραζιλία, που είναι και ιδρυτικό μέλος των BRICS, οφείλει να ακολουθήσει το μεξικάνικο παράδειγμα. Ακόμη περισσότερο η Ρωσία και η Κίνα. Όχι σε ένα αόριστο μέλλον, αλλά «χθες». Αλλιώς ας σταματήσουν να προβαίνουν σε ανέξοδες και άχρηστες δηλώσεις.
