Με την έλευση του 2026 έχουμε μπει για τα καλά σε προεκλογική περίοδο. Είτε τελικά προκηρυχθούν εκλογές άμεσα, αυτή την άνοιξη είτε αργότερα, διαμορφώνονται πλέον, συνθήκες «αλλαγής φρουράς». Σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο και με τρία νέα κόμματα να βρίσκονται στα σκαριά, το εγχώριο πολιτικό σκηνικό έχει εισέλθει σε μετάβαση που δεν αποκλείεται να διανύσει την επόμενη διετία προτού διαμορφωθούν όροι μιας επόμενης σχετικής του σταθεροποίησης.
Οι εξελίξεις παίρνουν το σχήμα τους από τους συνδυασμούς που προκύπτουν ανάμεσα σε αντιτιθέμενους παράγοντες. Από τη μια μεριά βαρύνουν οι συστημικοί χειρισμοί –εγχώριοι και των γνωστών ξένων κέντρων‒ που επιδιώκουν να περιορίσουν την επερχόμενη πολιτική αναδιάταξη έτσι ώστε να διατηρηθεί το ίδιο καθεστώς με τις αναπροσαρμογές που απαιτούν οι νέες διεθνείς και ελλαδικές συνθήκες. Από την άλλη, τα ρήγματα ανάμεσα στους θεσμούς του πολιτικού συστήματος και σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα αποκτούν μονιμότερα και βαθύτερα χαρακτηριστικά. Στο αγεφύρωτο «ρήγμα των Τεμπών» που εγείρει αιτήματα δικαιοσύνης, δημοκρατίας, κάθαρσης της πολιτικής ζωής, απαλλαγής από τη διαπλοκή και τη φαυλότητα που την διατρέχει, έρχονται να προστεθούν η συμπίεση των λαϊκών εισοδημάτων, οι επιθετικές πολιτικές που πλήττουν τον αγροτικό κόσμο και μεγάλα τμήματα της υπαίθρου και πολλά άλλα.
Το 2026 μπαίνει με την εξαγγελία νέου κόμματος από τη Μ. Καρυστιανού
Η γενικευμένη ταραχή που συνεχίζεται σε όλο το πολιτικό φάσμα μετά την πρόσφατη συνέντευξή της στο κανάλι Kontra, λέει πολλά. Η ουσιαστική εξαγγελία του νέου κόμματος γίνεται στο έδαφος της σημαντικής διεύρυνσης των κοινωνικών ρευμάτων που αναζητούν διέξοδο και γίνονται πιο ορατά. Και αυτό πιέζει τόσο την κυβέρνηση (κι ας προσπαθεί μάλλον ανεπιτυχώς να υποκριθεί ότι το ζήτημα δεν την επηρεάζει), όσο και τις συστημικές δυνάμεις μιας ανύπαρκτης αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και τα θραύσματά του). Αλλά ακόμη και μικρότερες δυνάμεις (Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας) που κι αυτές αισθάνονται τις συνέπειες από τον περιορισμό τους σε μια ρηχή και άσφαιρη καταγγελτική στάση απέναντι στα επιμέρους της κυβερνητικής πολιτικής.
Τα πυρά εντάθηκαν, ήρθαν απ’ όλους (η κάθε πλευρά με το δικό της ταμπούρωμα) και προϊδεάζουν για τη συνέχεια. Οι ηχηρότερες μέχρις ώρας, αντιδράσεις προέρχονται από πλευράς κύκλων της κεντροαριστεράς. Οι σχεδιασμοί Τσίπρα δυσκολεύονται σημαντικά αλλά επιπλέον πιέζονται τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ (αποκαλυπτικές οι φυγόκεντρες διαθέσεις «επικοινωνίας» του Ν. Φαραντούρη και άλλων με τη Μ. Καρυστιανού, που προκάλεσαν τη διαγραφή του) όσο και το ΠΑΣΟΚ.
Παράλληλα υπάρχουν και οι ποικίλες «φιλικές» πλαγιοκοπήσεις. Τα κάθε λογής διπλαρώματα που προωθούν διάφορες πλευρές με σκοπό τη φαλκιδευτική ενσωμάτωση του εγχειρήματος και την εν τέλει αποδιάρθρωση / διάλυση του κοινωνικού ρήγματος που μπορεί να μορφοποιηθεί πολιτικά με αφετηρία το θέμα «Τέμπη».
Δεν αφήνεται χώρος για αυταπάτες. Οι σημαντικότεροι συστημικοί κύκλοι στη χώρα μας –εγχώριοι και εξωχώριοι– κινούνται ανάμεσα σε μια επιλογή απροκάλυπτης σύγκρουσης με σκοπό την «πάταξη της προσπάθειας» και μιας «οικειοποίησής» της σαν σκαλοπάτι για τη μορφοποίηση της «επόμενης μέρας» σύμφωνα με τις ορέξεις και τις ανάγκες τους για αναπροσαρμοσμένες εκδοχές του ίδιου καθεστώτος υποτέλειας και ξεπουλήματος της χώρας.
Η Μ. Καρυστιανού στο Kontra – Μερικές κρίσιμες τοποθετήσεις
Είναι κατ’ αρχήν σημαντικά κάποια «δείγματα γραφής» που έδωσε σχετικά με τη διεύρυνση της οπτικής που επιχειρεί. Με αφετηρία το ζήτημα της κάθαρσης της πολιτικής ζωής, της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας, στην εικόνα τώρα φαίνεται να μπαίνουν και άλλες, κρίσιμες διαστάσεις του εθνικού και κοινωνικού μας προβλήματος. Ορίζεται κατ’ αρχήν με την αναγκαία ευρύτητα, ο κεντρικός σκοπός: «Να οδηγηθούμε σε μια ελεύθερη, ανεξάρτητη χώρα με δικαιοσύνη και αξιοκρατία». Και με τοποθετήσεις που δείχνουν αξιοπρόσεκτο θάρρος, τόλμη και διάθεση προαγωγής της επίγνωσης για τα όσα απαιτούνται προκειμένου να υποστηριχθούν βήματα ανεξαρτησίας και κοινωνικής απελευθέρωσης.
Θα κάνουμε εδώ μια πρώτη, πολύ συνοπτική αναφορά σε μερικά σημαντικά.
- Σχετικά με την οικονομία και την παραγωγική βάση
«Όλα εξαφανίζονται στη χώρα με σκοπό να ιδιωτικοποιηθούν. Η χώρα δεν είναι επιχείρηση.
- Τα δικά τους μηνύματα δίνουν επίσης και κάποιες ενδεικτικές αναφορές απέναντι στην στάση υποτέλειας στο Αιγαίο. «Τα ήρεμα νερά δείχνουν ότι έχουμε αποδεχτεί κάποια πράγματα που είναι αντίθετα με τα εθνικά μας συμφέροντα. Το να έχουμε ήρεμα νερά και να βλέπουμε τα τουρκικά αλιευτικά να κόβουν βόλτες στα χωρικά μας ύδατα δεν είναι ήρεμα νερά – άλλη είναι η λέξη» αλλά και σχετικά με το χαρακτήρα των προωθούμενων αλλαγών στη δομή του στρατού «Οι ένοπλες δυνάμεις αποδιαρθρώνονται και προωθείται η ιδιωτικοποίηση κρίσιμων λειτουργιών τους. (Και πάλι) η χώρα δεν μπορεί να είναι επιχείρηση».
- Η στάση της απέναντι στο πολιτικό σύστημα, η ανάγκη διαχωρισμού από αυτό είναι επίσης αποφασιστικής σημασίας. «Αν χρειαστεί να συγκυβερνήσετε θα μπορούσατε να κυβερνήσετε με κάποιο έστω από τα υπάρχοντα κόμματα;». «Η απάντηση είναι ένα μεγαλοπρεπέστατο όχι. Σε καμία περίπτωση. Είμαι απόλυτη».
Το μέτρο είναι οι απαράκαμπτες απαιτήσεις που θέτει η σημερινή πραγματικότητα
Και αυτές οι απαιτήσεις μας αφορούν όλους. Όλες τις προσπάθειες για μια άλλη πορεία κοινωνικής απελευθέρωσης και εθνικής αυτοτέλειας – ανεξαρτησίας που θα κριθούν εν τέλει από τη δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτές (μεταβολίζοντας με σοβαρό τρόπο και τη βαριά οδυνηρή πείρα από την εξέλιξη του προηγούμενου ιστορικού κύκλου 2010-2015).
- Πρώτα απ’ όλα απαιτείται το δυνάμωμα ενός πανεθνικού, παλλαϊκού κινήματος αντίστασης και αλλαγής, οι διαδικασίες που προάγουν τη συγκρότησή του. Αυτή είναι η πραγματική δύναμη της κοινωνίας. Η επείγουσα ανάγκη να συντεθούν όλα τα επιμέρους κοινωνικά ρεύματα που αντιδρούν μπροστά στα όσα προωθούνται. Να αντιμετωπιστούν οι συστηματικές προσπάθειες καλλιέργειας κοινωνικών αυτοματισμών και διχασμών. Κυβερνητικές αλλά και των αντιπολιτεύσεων που αποδέχονται να συλλειτουργούν με τους κανόνες αυτού του παιγνίου.
- Σε οργανική σύνδεση με τα προηγούμενα, όλα εξαρτώνται από την ποιότητα του συνδυασμού της εθνικής (πως είναι δυνατό να υπάρξει η συγκεκριμένη χώρα με όρους αυτονομίας και αντιμετώπισης των πολύμορφων εξαρτήσεών της) με την κοινωνική διάσταση (αντιμετώπιση των ανισοτήτων, δικαιοσύνη, δημοκρατισμός) στο πλαίσιο μιας απελευθερωτικής προσπάθειας.
Κάτι ακόμη σχετικό. Η ουσιώδης τοποθέτηση της Μ. Καρυστιανού ότι «Ο κ. Τσίπρας ήταν ένας άνθρωπος που δεν είχε ξανακυβερνήσει. Βγήκε λοιπόν και έλεγε θα τα αλλάξω όλα. Θα φέρω την αλλαγή. Έδωσε ελπίδα, μας ανέβασε ψηλά και μετά μας γκρέμισε» και η αιτιακή σύνδεση που κάνει με τη σημερινή παθητικοποίηση μεγάλου μέρους της κοινωνίας αλλά και με το σημερινό ξεθώριασμα της διάκρισης «Αριστερά-Δεξιά», φέρνει εξ αντικειμένου και αυτή στο προσκήνιο (από το δικό της δρόμο) την ίδια διπλή ανάγκη: Προαγωγής ενός πανεθνικού, παλλαϊκού κινήματος ικανού να σταθεί απέναντι στα προωθούμενα από τους ιθύνοντες κύκλους, και ουσιαστικού περιεχομένου αιχμηρών πολιτικών στόχων – κοινωνικά και εθνικά απελευθερωτικών. Κάτι που εν τέλει είναι και η μόνη ικανή συνθήκη για να υποστασιοποιηθεί μια διάκριση ανάμεσα σε «αριστερά» και «δεξιά» στο πλαίσιο του νέου ιστορικού κύκλου που έχει ανοίξει.
