Στο στόχαστρο θέτουν, για μια ακόμη φορά, την Κύπρο οι βρετανικές βάσεις με τις δράσεις τους, την εμπλοκή τους σε πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και την πλήρη προσαρμογή τους στις πολιτικές του Τραμπ. Είναι πρόδηλο ότι η παρουσία των βάσεων συνιστά απειλή για την ασφάλεια της Κύπρου και των πολιτών της.
Είναι σαφές πως οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Βρετανών, η ανεξέλεγκτη δράση τους, λόγω και των προνοιών των Συμφωνιών του 1960, θέτουν σε κίνδυνο την Κύπρο. Η Βρετανία, υπό τις οδηγίες των Ηνωμένων Πολιτειών, προσφέρει τις βάσεις για να διευκολυνθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των Τραμπ και Νετανιάχου σε βάρος του Ιράν. Και τούτο δεν γίνεται για πρώτη φορά.
Τις τελευταίες ημέρες παρακολουθήσαμε το θέατρο του παραλόγου, κι αυτό οφείλεται στους άτσαλους και αλλοπρόσαλλους χειρισμούς του Λονδίνου. Οι διαψεύσεις του Βρετανού πρωθυπουργού, οι παραπλανητικές διαβεβαιώσεις, αποτέλεσαν και αιτία μικρής κρίσης Λονδίνου- Λευκωσίας.
Τα γεγονότα
Η πτώση στρατιωτικού drone στον αεροδιάδρομο Ακρωτηρίου, στις 00:03 της περασμένης Κυριακής, έγινε μερικές ώρες μετά που ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του είπε ότι η χώρα του έχει παραχωρήσει στις ΗΠΑ άδεια να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις για επιχειρήσεις κατά των αποθηκών των ιρανικών πυραύλων. Κι όλα αυτά ενώ το Λονδίνο είχε δώσει διαβεβαιώσεις προς τη Λευκωσία ότι οι βάσεις δεν θα χρησιμοποιούνταν. Προφανώς μετά την τηλεφωνική επικοινωνία Στάρμερ-Χριστοδουλίδη, στη διάρκεια της οποίας ο Βρετανός πρωθυπουργός διαβεβαίωνε ότι οι βάσεις δεν ήταν θα χρησιμοποιούνταν, ακολούθησε παρέμβαση Τραμπ προς τον πρωθυπουργό της Βρετανίας «να μην καθυστερεί». Ο Τραμπ επέκρινε δημόσια με υποτιμητικές αναφορές για το πρόσωπο Στάρμερ («δεν είναι Τσώρτσιλ»). Πέραν από το ένα drone, που λόγω αστοχίας (των Βρετανών να το καταρρίψουν) έπεσε στη βάση προκαλώντας περιορισμένες ζημιές, υπήρξαν κι άλλες προσπάθειες να πληγούν οι βάσεις, αλλά ανακόπηκαν.
Πρέπει, επίσης, να αναφερθεί πως οι Βρετανοί για το ενδεχόμενο επίθεσης (δύο ώρες πριν να… φθάσει το drone) ενημέρωσαν μόνο όσους εργάζονται στις Βάσεις και όχι τους κατοίκους της περιοχής. Τους άφησαν στο σκοτάδι. Οι κάτοικοι των χωριών της περιοχής Ακρωτηρίου ξύπνησαν από την εκκωφαντική πτώση του drone και τις σειρήνες που ήχησαν προκαλώντας πανικό. Σημειώνεται ότι το χωριό Ακρωτήρι, που βρίσκεται έξω από τη βάση, έχει εκκενωθεί με οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στόχος οι βάσεις
Προφανώς εάν δεν υπήρχαν οι βρετανικές βάσεις στο νησί δεν θα υπήρχε θέμα, ούτε και θα στοχοποιείτο η Κύπρος. Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά, που εμπλέκουν την Κύπρο επειδή λειτουργούν οι στρατιωτικές βάσεις των Βρετανών, που έχουν ενεργό ρόλο στα τεκταινόμενα στην περιοχή. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο του 2024 ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα, ο οποίος σκοτώθηκε αργότερα από τους Ισραηλινούς, απείλησε την Κύπρο. Σημειώνεται δε ότι η κατοχική πλευρά, διά του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, έδωσε συνέχεια στις απειλές Νασράλα, εντάσσοντας στο αφήγημα και την Ελλάδα.
Είναι πρόβλημα οι βάσεις. Η παρουσία τους θέτει σε κίνδυνο την Κύπρο, τους πολίτες της. Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα των βάσεων.
Μπορούν να φύγουν οι βρετανικές βάσεις; Προφανώς και μπορούν. Οι κυπριακές ελίτ δεν θέλουν να εγείρουν θέμα αποχώρησης, ξηλώματος των βρετανικών βάσεων. Φοβούνται να εγείρουν θέμα καθώς δεν θέλουν, δήθεν, να ανοίξουν δεύτερο μέτωπο, πέραν αυτό με την Τουρκία. Σημειώνεται πως η λεγόμενη αριστερά, το ΑΚΕΛ, όταν ήταν κυβέρνηση είχε ξεκόψει πως θέμα αποχώρησης των βάσεων δεν θα ήγειρε. Σήμερα, βέβαια, οργανώνει εκδηλώσεις κατά των βάσεων.
Υπενθυμίζεται ότι ο Δημήτρης Χριστόφιας, μόλις είχε αναλάβει το 2008 πρόεδρος της Δημοκρατίας, υπέγραψε Μνημόνιο Συναντίληψης με τον Εργατικό Γκόρντον Μπράουν, αποφεύγοντας να εγείρει ζήτημα βάσεων. Αργότερα μιλώντας στο «Brookings Institute» της Ουάσιγκτον είπε ότι ανέφερε στον Γκόρντον Μπράουν να μην ανοίξουν τώρα θέμα βάσεων και αυτό να το αφήσουν στα παιδιά και τα εγγόνια τους! Δηλαδή έστειλε το όλο ζήτημα στις ελληνικές καλένδες.
Η Λευκωσία δεν έχει άλλη επιλογή παρά να εγείρει θέμα παρουσίας βάσεων. Και υπάρχει το εργαλείο της γνωμοδότησης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, για τον Μαυρίκιο, που επικυρώθηκε από τη Γενική Συνέλευση. Την ώρα, μάλιστα, που η Κυπριακή Δημοκρατία είχε παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου ως ενδιαφερόμενο μέρος, καταθέτοντας απόψεις.
Είναι σαφές πως οι βρετανικές βάσεις και τα δικαιώματα των Βρετανών στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελούν πρωτίστως αποικιακά κατάλοιπα. Το θέμα της αποαποικιοποίησης συνδέεται με την πλήρη εφαρμογή της κυριαρχίας της Κύπρου. Γιατί η άσκηση της κυριαρχίας δεν μπορεί να εξαρτάται από τρίτες χώρες, όπως επιδιώκεται από την Τουρκία, ούτε θα έχει περιορισμούς ή θα χρησιμοποιείται ως αποικία, όπως προκύπτει από τη βρετανική συμπεριφορά. Είναι σαφές πως οι πρόσφατες εξελίξεις ανοίγουν το δρόμο για αποαποικιοποίηση.
Οι τρεις κίνδυνοι για την Κυπριακή Δημοκρατία
Η Λευκωσία, μετά την πτώση του drone από βάση της Χεζμπολάχ στο Λίβανο, στο Ακρωτήρι ζήτησε ενίσχυση σε στρατιωτικό επίπεδο από εταίρους της στην Ε.Ε. Πρώτα στράφηκε προς την Ελλάδα, η οποία και αποδέχθηκε στέλνοντας δύο φρεγάτες και δύο ζεύγη μαχητικών αεροσκαφών, F-16 Viper. Η Αθήνα ξεκαθαρίζει πως η ελλαδική παρουσία αφορά την περίοδο της παρούσας κρίσης που διανύουμε και τούτο γίνεται για να ενισχύσει την κυπριακή αεράμυνα. Δεν θα παραμείνουν οι δυνάμεις στην περιοχή για τη μόνιμη απειλή που υφίσταται από το 1974 και εντεύθεν. Το πάλαι ποτέ Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα έχει, ως γνωστό, μπει στο ράφι από την περίοδο της μη εγκατάστασης του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-300 και στάλθηκε στα αζήτητα από τον Κώστα Σημίτη. Είχε ακυρώσει το Δόγμα, που κάλυπτε τον Ελληνισμό από τη Θράκη μέχρι και την Κύπρο, με στόχο την αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού. Την ώρα που διαχρονικά η κατοχική Τουρκία αντιμετωπίζει τον ελληνισμό, Ελλάδα και Κύπρο, ενιαία.
Στο αίτημα της Λευκωσίας για στήριξη της αεράμυνάς της ανταποκρίθηκε και η Γαλλία, ενώ η Γερμανία δήλωσε αδυναμία.
Οι απειλές που αντιμετωπίζει η Κύπρος είναι τα drones (βασικά το Shahed 136), τα οποία εκτοξεύονται από το έδαφος του Λιβάνου και έχουν «προορισμό» τις βρετανικές βάσεις στο Ακρωτήρι. Περαιτέρω είναι η πιθανότητα χτυπήματος με βαλλιστικούς πυραύλους, που θα μπορούσαν να εκτοξευθούν από το ιρανικό έδαφος και πάλι προς το Ακρωτήρι. Ακόμη, η Κυπριακή Δημοκρατία αξιολογεί πληροφορίες για τρομοκρατικά κτυπήματα στο έδαφός της.
