Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν προκαλεί αναταράξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και δημιουργεί αλυσιδωτά προβλήματα. Η αμερικανική συμπεριφορά, ο τραμπισμός, αποτελούν τη νέα μορφή του ιμπεριαλισμού με έντονα στοιχεία από το παρελθόν, ως προς τα εργαλεία επιβολής.
Ο νομικός, κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, που μετέχει και στην Ομάδα Κυπριακού του προέδρου, Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, σε συνέντευξή του στον Φιλελεύθερο, εκφράζοντας ανησυχία για την αμερικανική εξωτερική πολιτική, περιέγραψε μια νέα πραγματικότητα. Σημείωσε ότι «βεβαίως, θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει πως ένα μικρό κράτος, αν δεν είναι στο τραπέζι ως συνδαιτυμόνας, τότε θα είναι στο μενού, στον κατάλογο με τα φαγητά, γεγονός που δημιουργεί προφανείς ανησυχίες ως προς τον τρόπο άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Αλλά από την άλλη, σε ένα διεθνές σύστημα χωρίς κανόνες, σιγά-σιγά όλοι θα είμαστε στο μενού».
Η Κύπρος, λόγω γεωγραφικής θέσης και γεωπολιτικής σημασίας, βρίσκεται στην εξίσωση των διεργασιών. Δεν εμπλέκεται στον πόλεμο, αλλά λίγο-πολύ είναι περικυκλωμένη από δυνάμεις, που έχουν κατακλύσει τη θαλάσσια περιοχή της. Είναι σαφές πως τα όσα ακολούθησαν της επίθεσης με drone στη Βάση Ακρωτηρίου, διαμόρφωσαν νέα δεδομένα και για το νησί.
Η έκκληση Λευκωσίας
Πώς ερμηνεύεται η στήριξη προς την Κύπρο αλλά και η στάση των Βρετανών; Η ανταπόκριση που υπήρξε από πλευράς Ελλάδος, Γαλλίας, Ολλανδίας, Ιταλίας, Ισπανίας στην έκκληση της Κυπριακής Δημοκρατίας, μπορεί να παρέχει ασπίδα προστασίας, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπισθεί ευρύτερα. Αξιοποίησαν την έκκληση της Κυπριακής Δημοκρατίας για να βρεθούν στην περιοχή, είτε επειδή θέλησαν να ανταποκριθούν στις αμερικανικές εκκλήσεις, είτε επειδή θέλουν να διαδραματίσουν ρόλο στις εξελίξεις.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φάνηκε πολύ πρόθυμη να στείλει δυνάμεις στην περιοχή. Στην Κύπρο τούτο έτυχε θετικής υποδοχής, καθώς έσπασε ένα δόγμα δεκαετιών. Είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα εμπράκτως βοηθά την Κύπρο. Από το «η Κύπρος κείται μακράν» φθάσαμε στο «πλησίον», κι αυτό δύσκολα μπορεί να ανατραπεί στη συνέχεια. Αν και τίποτε δεν αποκλείεται από το κράτος των Αθηνών.
Τι κρύβεται πίσω από αυτήν την κίνηση Μητσοτάκη; Για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα πρέπει να αναφερθούμε σε γεγονότα.
Επειδή είναι η ίδια κυβέρνηση που δεν έκανε κίνηση στήριξης της Κύπρου όταν τουρκικές φρεγάτες παρεμπόδιζαν γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Είναι η ίδια κυβέρνηση η οποία δεν προχωρεί στο έργο Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου, επειδή αντιδρά η Τουρκία. Είναι η ίδια αυτή κυβέρνηση που παρακάμπτει την Κύπρο για να ικανοποιήσει τις ψευδαισθήσεις της φλερτάροντας με την Άγκυρα. Και τώρα; Άλλαξε κάτι, ή όλο αυτό έγινε σε συνεννόηση με τους Αμερικανούς και ενημερώθηκαν και οι Τούρκοι, οι οποίοι ειρήσθω εν παρόδω δεν αντέδρασαν έντονα με την κάθοδο των ελληνικών δυνάμεων; Αυτό το ενδεχόμενο φαντάζει πιο αληθινό από οτιδήποτε άλλο. Η κάθοδος των ελλαδικών δυνάμεων στην περιοχή έγινε με αφορμή την Κύπρο, αλλά αφορούν τους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ πιο συγκεκριμένα.
Από την πλευρά της η Γαλλία, που επιδιώκει να έχει ηγεμονικό ρόλο στην περιοχή και λόγω των ιδιαίτερων σχέσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία, δήλωσε αμέσως παρούσα. Και θα είναι παρούσα επειδή έχει και ευρύτερα συμφέροντα στην περιοχή.
Ξεδοντιασμένη Βρετανία
Τα όσα παρακολουθήσαμε τις τελευταίες εβδομάδες, κυρίως στην αρχή αυτού του πολέμου, επιβεβαιώνουν την αδυναμία της Βρετανίας να λειτουργήσει τις στρατιωτικές βάσεις που έχει στην Κύπρο. Η επίθεση με drone κατά της βρετανικής βάσης, που έπεσε στον αεροδιάδρομο του στρατιωτικού αεροδρομίου στο Ακρωτήρι, έδειξε σοβαρά κενά στα αντανακλαστικά των δυνάμεών της, ενώ εγείρονται πολλά ζητήματα. Πέραν του γεγονότος ότι άνοιξε εκ νέου θέμα παρουσίας των βάσεων, ένα διαχρονικό ζήτημα που βρίσκεται στην ατζέντα των συζητήσεων, τίθεται και ένα άλλο, εξίσου σημαντικό: Η αδυναμία της Βρετανίας να λειτουργήσει τις βάσεις, δημιουργεί ανασφάλεια για την Κύπρο και την περιοχή.
Είναι, όμως, σαφές πως τις βάσεις τις θέλουν περισσότεροι οι Αμερικανοί, καθώς είναι απαραίτητες και για τους δικούς τους σχεδιασμούς. Η αμερικανική αντίληψη για το ρόλο των στρατιωτικών εγκαταστάσεων, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, λειτουργεί αποτρεπτικά για τις όποιες ενδεχομένως σκέψεις μπορεί να υπάρξουν από το Λονδίνο.
Η αντίδραση της Τουρκίας
Τα έξι F-16 που έχει μεταφέρει η Τουρκία στα κατεχόμενα δεν αποτελούν μόνο απάντηση στο γεγονός ότι ανταποκρίθηκαν τρίτα κράτη στην έκκληση της Κυπριακής Δημοκρατίας για στήριξη. Ενόχλησε, βεβαίως, κι αυτό, και μάλιστα έντονα. Το θέμα είναι βαθύτερο και συνδέεται με τις ευρύτερες στρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας στην περιοχή, τις ισορροπίες, που δεν θέλει να επηρεάζονται από τέτοιες εξελίξεις. Θέλει να είναι παρούσα και προφανώς ήθελε με την κίνηση αυτή να υπογραμμίσει πόσο σημαντική είναι η Κύπρος για την ίδια. Άλλωστε, έχει στρατό, όπλα και υποδομές στην κατεχόμενη Κύπρο, και ως εκ τούτου τα έξι μαχητικά δεν προσθέτουν οτιδήποτε.
Είναι πρόδηλο ότι στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου διαδραματίζονται εξελίξεις, που ενδεχομένως να οδηγηθούν σε μεγάλες ανατροπές, οι οποίες θα ενταχθούν στην εν εξελίξει διαδικασία ανακατανομής ισχύος.
Η Κυπριακή Δημοκρατία επηρεάζεται από τις εξελίξεις την ώρα που κανείς δεν μπορεί να προβεί σε ασφαλείς προβλέψεις για την έκβαση του πολέμου.
Την ίδια ώρα, είναι ξεκάθαρο ότι η μόνιμη απειλή για την Κύπρο είναι η Τουρκία. Και το ερώτημα είναι πρόδηλο: Στην περίπτωση που η Τουρκία θα προκαλέσει κρίση στο νησί, το αθηναϊκό κράτος ή οι εταίροι μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που τώρα έσπευσαν στην περιοχή, θα προσφέρουν βοήθεια; Δεν πρέπει να υπάρχουν ψευδαισθήσεις επί τούτου. Ή ότι θα βοηθήσουν την Κύπρο οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες δεν ενοχλούνται για τη στάση του «επιτήδειου ουδέτερου» που τηρεί η κατοχική Τουρκία.
«Δεν είναι στόχος η Κύπρος», σύμφωνα με τον Ιρανό πρέσβη
Ο Ιρανός πρέσβης στην Κύπρο, Αλίρεζα Σαλαριάν, μιλώντας στην εφημερίδα Πολίτης, ανέφερε ότι η Κύπρος δεν αποτελεί στόχο στον συνεχιζόμενο πόλεμο μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Περαιτέρω, επειδή αναφέρθηκε πως το drone που έπεσε στις βρετανικές Βάσεις προήλθε από τον νότιο Λίβανο, όταν ρωτήθηκε εάν το Ιράν μπορεί να συντόνισε με τη Χεζμπολά την επίθεση αυτή, ο πρέσβης απάντησε ότι η Χεζμπολά αποφασίζει μόνη της το τι θα κάνει. Ακόμη είπε πως «ήδη ανακοινώσαμε ότι μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει πληροφορίες ή επιβεβαίωση ότι οι βάσεις εδώ έχουν χρησιμοποιηθεί εναντίον του Ιράν. Αυτός είναι ο βασικός λόγος». Αντίθετα, ανέφερε, στην ισραηλινή αεροπορική επίθεση κατά του Ιράν τον Ιούνιο του 2025, στην οποία συμμετείχαν και οι ΗΠΑ, «είχαμε αξιόπιστη πληροφόρηση ότι ίσως κάποιες φορές χρησιμοποιήθηκαν οι βάσεις. Αλλά τώρα δεν έχουμε λάβει καμία είδηση ή πηγή που να επιβεβαιώνει ότι αυτές οι στρατιωτικές βάσεις στην Κύπρο χρησιμοποιήθηκαν με οποιονδήποτε τρόπο».
