Σε τόσο μεγάλη υπόληψη έχουν οι Πορτογάλοι το πολιτικό τους σύστημα, ώστε θεωρήθηκε επιτυχία των θεσμών ότι το… 53% του εκλογικού σώματος πήρε μέρος στις προεδρικές εκλογές της περασμένης Κυριακής. Πρώτος βγήκε ο «σοσιαλιστής» υποψήφιος Αντόνιο Σεγκούρο με 31,1% και δεύτερος ο ακροδεξιός Αντρέ Βεντούρα με 23,5%. Αυτοί θα αναμετρηθούν στον Β΄ γύρο. Ο Βεντούρα δεν είχε την εκτίναξη στην οποία έλπιζε – βέβαια και η δεύτερη θέση είναι τεράστια επιτυχία αν σκεφτεί κανείς ότι επί δεκαετίες η πορτογαλική ακροδεξιά ήταν εντελώς περιθωριακή.
Από τους υπόλοιπους υποψήφιους, ο «φιλελεύθερος» μπίζνεσμαν Ζοάο ντε Φιγκερέδο ήρθε τρίτος με 16%, και ο απόστρατος Ενρίκε Μέλο τέταρτος με 12,3%, κόβοντας ψήφους (και) από την ακροδεξιά. Πέμπτος και καταϊδρωμένος με 11,3% ο Λουίς Μέντες, επικεφαλής της παραδοσιακής κεντροδεξιάς. Ακολουθούν οι πιο τραγικές περιπτώσεις: οι υποψήφιοι των δύο πάλαι ποτέ μεγάλων και ιστορικών κομμάτων της πορτογαλικής αριστεράς, του Μπλόκο και του Κ.Κ., που έλαβαν αντίστοιχα 2% και 1,6%. Όταν έχεις κάνει πολλούς να ελπίζουν μάταια, διότι τελικά προτίμησες τον «ρεαλισμό», κάπου εκεί καταλήγεις.
Ας σημειωθεί ότι ένα από τα θέματα της πολιτικής αντιπαράθεσης είναι η τύχη του Συντάγματος που υιοθετήθηκε μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων (Απρίλιος 1974). Παρά τις αλλεπάλληλες «διορθώσεις», το Σύνταγμα αυτό παραμένει καρφί στα μάτια της πορτογαλικής ελίτ – η οποία διαρκώς κραυγάζει ότι πλέον χρειάζεται ένα άλλο, εντελώς διαφορετικό. Η πορτογαλική αριστερά και ένα τμήμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος υπερασπίζονται το ισχύον Σύνταγμα μάλλον αναποτελεσματικά, αμυντικά και «ψευδονοσταλγικά». Λέει χαρακτηριστικά η ιστορικός και καθηγήτρια Ρακέλ Βαρέλα σε ένα κείμενο που έγραψε την επαύριο των προεδρικών εκλογών:
«Ήδη το 1986, πριν την πτώση του Τείχους, τα συνδικάτα παρέδωσαν τους επισφαλείς εργαζόμενους, αρκεί να διατηρούσαν οι μόνιμοι τα δικαιώματά τους. Αργότερα είδα τη θεσμική αριστερά να αγωνίζεται για θέσεις στο Κοινοβούλιο, περιφρονώντας τον αγώνα της βάσης, και να μιλάει για επιδόματα ανεργίας αντί για απασχόληση, για υπερωρίες αντί για πραγματικές αυξήσεις. Έπειτα η κεντροαριστερά και η κεντροδεξιά έγιναν οι ήρωες των περικοπών της Τρόικας. Και η αριστερά; Έφτασε να παραληρεί, απαγορεύοντας βιβλία και βάζοντας αγκύλες στις λέξεις, και να ηθικολογεί, σχεδόν τόσο όσο η ακροδεξιά. Το αποτέλεσμα δεν είναι κι άσχημο, αν πάρει κανείς υπόψη τα δομικά λάθη εκείνων που λένε ότι υπερασπίζονται τους εργαζόμενους, μα δεν το κάνουν»…
