Οι ραγδαίες και δραματικές εξελίξεις σε Βενεζουέλα και Γροιλανδία, τα πιο ενεργά ηφαίστεια των γεωπολιτικών συγκρούσεων, και η σε εξέλιξη γενοκτονία των Κούρδων στη Συρία, κρατούν υποφωτισμένη και εκτός επικαιρότητας τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία στην Ουκρανία. Όμως και εκεί οι εξελίξεις είναι σημαντικές, τόσο στα μέτωπα των συγκρούσεων όσο και στο διπλωματικό πεδίο.
Η Ρωσία, κατηγορώντας την Ουκρανία ότι στόχευσε κατοικία του Πούτιν, «απάντησε» χρησιμοποιώντας το ισχυρότατο πυραυλικό σύστημα Oreshnik για να πλήξει το Λβιβ. Η επίδειξη δύναμης είχε αποδέκτες τόσο την Ουκρανία όσο και την Ε.Ε., που στηρίζει με όπλα και τεχνογνωσία το καθεστώς του Κιέβου. Αλλά και η Ρωσία έχει δεχθεί επώδυνα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές και σε τάνκερ. Αν και τα ουκρανικά πλήγματα αδυνατούν να μεταστρέψουν τη δεινή θέση των Ουκρανών στα πεδία των μαχών, οδήγησαν τη Ρωσία σε αλλαγή τακτικής: στο στόχαστρο των πυραυλικών επιθέσεών της έχουν μπει οι ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας. Έτσι επέφερε συντριπτικά πλήγματα σε Οδησσό και Κίεβο, βυθίζοντας τις πόλεις αυτές στο σκοτάδι και το ψύχος.
Παράλληλα με τη στοχοποίηση υποδομών, η σταδιακή προέλαση των ρωσικών δυνάμεων συνεχίζεται, με στόχο μεγάλες πόλεις στα ανατολικά της Ουκρανίας. Μάλιστα όσο οι διαπραγματεύσεις καρκινοβατούν, οι Ρώσοι βάζουν στο στόχαστρο και την Οδησσό. Ο Ρώσος ΥΠΕΞ Λαβρόφ διευκρίνισε ότι οι στόχοι της Ρωσίας υπερβαίνουν την περιοχή που συζητείται επί του παρόντος στα ειρηνευτικά σχέδια, ώστε να συμπεριληφθούν όλες οι ανατολικές περιφέρειες. Μένει να αποδειχθεί αν η Οδησσός αποτελεί πραγματικό στόχο ή εκβιαστικό δίλημμα για αύξηση της πίεσης στο Κίεβο.
Αμφισημία και δειλά διπλωματικά ανοίγματα
Αντιφατικά παραμένουν τα μηνύματα που ανταλλάσσονται μέσω της διπλωματικής οδού μεταξύ της Ρωσίας και της διασπασμένης «Δυτικής συμμαχίας». Από τη μια, ο Πούτιν κατηγόρησε τις ΗΠΑ δηλώνοντας: «Η διπλωματία και η αναζήτηση συμβιβασμού αντικαθίστανται όλο και περισσότερο από επικίνδυνες μονομερείς ενέργειες και μονολόγους από χώρες που θεωρούν αποδεκτό να επιβάλουν τη βούλησή τους και να λένε στους άλλους πώς να ζουν». Από την άλλη, η Ρωσία δήλωσε ότι δεν εμπλέκεται στο ζήτημα της Γροιλανδίας, αναγνωρίζοντας το «δικαίωμα των ΗΠΑ στην ασφάλεια» και συγκρίνοντας τη Γροιλανδία με τη σημασία της Κριμαίας για τη ρωσική ασφάλεια. Το ίδιο «ισορροπημένη» ήταν η θέση της Ρωσίας όσον αφορά το τραμπικό «Συμβούλιο Ειρήνης»: δήλωσε έτοιμη να συμμετάσχει στην ανοικοδόμηση της Γάζας (με πόρους από τα παγωμένα κεφάλαια της Ρωσίας στη Δύση!), και ταυτόχρονα ζήτησε χρόνο για να μελετήσει τη συμμετοχή της χώρας στην πρωτοβουλία Τραμπ.
Πιο εντυπωσιακό ήταν όμως το άνοιγμα που επιχείρησε ο Πούτιν προς τις χώρες της Ε.Ε. Είχε προηγηθεί, μετά την αποτυχία να επιτευχθεί ομοφωνία των κρατών μελών της Ε.Ε. στην απόπειρα κλοπής των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων, δήλωση του Γάλλου προέδρου Μακρόν σχετικά με την ανάγκη άμεσων συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ε.Ε. Την αρχική αμηχανία ακολούθησε η σύμφωνη γνώμη της Ιταλίας, και αργότερα μια πιο προσεκτική δήλωση του Γερμανού καγκελάριου Μερτς περί «ανάγκης ισορροπίας στις σχέσεις με τη Ρωσία», σηματοδοτώντας μια διαφοροποίηση από τη μέχρι τώρα σκληρή γραμμή απομόνωσής της.
Η Ευρώπη υπό πίεση
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Πεσκόφ, χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη» τις δηλώσεις Ευρωπαίων ηγετών που, μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια εμπρηστικής πολιτικής, αναγνωρίζουν πως για τη σταθερότητα στην Ευρώπη είναι αναγκαίες οι συνομιλίες με τη Μόσχα. Ο Πούτιν άδραξε την ευκαιρία και, εν αναμονή της συνάντησής του με τον απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, Γουίτκοφ, επανάφερε την προθυμία του για συνομιλίες επανακαθορισμού των προϋποθέσεων για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ασφάλεια «με τη συνδρομή της Ρωσίας».
Είναι βέβαια πολύ νωρίς για να δούμε μια τόσο θεαματική στροφή στην ευρωπαϊκή διπλωματία. Ήδη η Βρετανία, με δηλώσεις της υπουργού Εξωτερικών, φροντίζει να δυναμιτίσει το κλίμα. Η πίεση όμως που δέχεται η Ευρώπη από τις επιλογές Τραμπ και η παραδοχή –φανερά ή κρυφά– ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι χαμένος για τη Δύση, αναγκάζουν σε αναπροσαρμογές. Έστω και δοκιμαστικές, ώστε να αποκαλυφθούν όροι και προϋποθέσεις μιας προσαρμογής αν οι εξελίξεις ξεφύγουν από τα ανεκτά όρια.
