Επιμέλεια: Γιάννης Σχίζας
Κάθε GPU, κάθε κέντρο δεδομένων (data centre), κάθε επιπλέον megawatt ενέργειας που χρησιμοποιείται για την τροφοδοσία της AI, εξαρτάται από αξιόπιστα αποθέματα νερού.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, τέσσερα δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές με έλλειψη νερού. Μέχρι το 2030, η παγκόσμια ζήτηση θα υπερβεί τη βιώσιμη προσφορά έως και κατά 40%, και 1,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα στερούνται πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό.
Οι υποδομές που έχουμε σήμερα (από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων μέχρι τα υδροηλεκτρικά φράγματα) είναι το αποτέλεσμα προηγούμενων «μεταβάσεων στο νερό» που συμβίβασαν τις απαιτήσεις μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας με την ανάγκη για ευρεία ανάπτυξη και ανθρώπινη πρόοδο.
Το νερό στηρίζει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του υπερ-κύκλου της AI. Τα κέντρα δεδομένων είναι συχνά ο πιο ορατός καταναλωτής νερού της AI. Ακόμη και με αποτελεσματική ψύξη, ένα μόνο κέντρο δεδομένων υπερκλίμακας (~130 megawatt) μπορεί να χρησιμοποιήσει 171 εκατομμύρια λίτρα νερού ετησίως. Αλλά αυτό που είναι λιγότερο ορατό είναι ότι η κατασκευή τσιπ και η παραγωγή ενέργειας που σχετίζονται με την AI καταναλώνουν ακόμη περισσότερο νερό από τα κέντρα δεδομένων. Συνολικά, αυτοί οι τρεις τομείς αποτελούν μια «οικονομία της AI» της οποίας η ζήτηση για νερό αυξάνεται ραγδαία.
Αυτή τη στιγμή, η οικονομία της AI καταναλώνει 23 κυβικά χιλιόμετρα νερού ετησίως. Μέχρι το 2050, προβλέπεται ότι αυτό το νούμερο θα υπερδιπλασιαστεί (αύξηση 129%) σε περισσότερα από 54 κυβικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με νέα έρευνα των Global Water Intelligence και Xylem.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο ότι η AI χρειάζεται νερό, αλλά η τοποθεσία και ο χρόνος της ζήτησής του. Περίπου το 40% των κέντρων δεδομένων παγκοσμίως είναι συγκεντρωμένα σε περιοχές με υψηλή ή εξαιρετικά υψηλή καταπόνηση νερού (water stress), και η ζήτηση κορυφώνεται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν οι κοινότητες και οι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη ελλείψεις.
Με όλα αυτά, η κατανάλωση νερού της οικονομίας της AI είναι λιγότερο έντονη από τις βαριές βιομηχανίες του παρελθόντος. Όμως, νέοι παράγοντες παίζουν ρόλο: η οικονομία της AI δημιουργεί ζήτηση νερού σε μέρη όπου οι πόροι είναι περιορισμένοι∙ ο ανταγωνισμός για το νερό οξύνεται καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθιστούν τον κύκλο του νερού λιγότερο αξιόπιστο∙ και τα συστήματα ύδρευσης παλεύουν ήδη μετά από δεκαετίες υποεπένδυσης.
Εάν η ανάπτυξη της AI τρέξει πιο γρήγορα από την τοπική χωρητικότητα νερού, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε αυτό που έχει ονομαστεί «ψηφιακές ζώνες σκόνης» (digital dustbowls).
Όμως, για να θωρακίσουμε πλήρως την οικονομία της AI, χρειαζόμαστε μια μετάβαση στο νερό που να περιλαμβάνει τρεις βασικές αλλαγές:
Αντιμετώπιση των διαρροών: Η μείωση της απώλειας νερού στα γερασμένα δίκτυα υποδομών του κόσμου είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές επενδύσεις που μπορούμε να κάνουμε. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι επιχειρήσεις ύδρευσης παγκοσμίως χάνουν τον συγκλονιστικό όγκο των 320 τρισεκατομμυρίων λίτρων νερού κάθε χρόνο μεταξύ της μονάδας επεξεργασίας και του τελικού χρήστη. Η χρήση ψηφιακών αισθητήρων, η παρακολούθηση μέσω AI και η προληπτική συντήρηση μπορούν να μειώσουν δραματικά το «μη τιμολογούμενο νερό» με χαμηλό κόστος.
Ανακύκλωση του νερού: Το κλείσιμο του κύκλου του νερού είναι επίσης σημαντικό. Το περισσότερο γλυκό νερό χρησιμοποιείται μία φορά και απορρίπτεται. Παγκοσμίως, λιγότερο από το 10% υφίσταται επεξεργασία για επαναχρησιμοποίηση.
Δημιουργία διαφορετικών συνεργασιών: Νέα είδη συνεργασιών μπορούν να βοηθήσουν στην προώθηση αυτής της μετάβασης στο νερό. Αυτό μπορεί να είναι δύναμη αλλά και πρόκληση: αυτό που ένας χρήστης θεωρεί λύματα μπορεί, με τη σωστή διαχείριση, να γίνει ο βασικός πόρος νερού ενός άλλου χρήστη. Μέσω συνεργατικών σχέσεων, ορισμένες από τις κεφαλαιουχικές επενδύσεις στον υπερ-κύκλο της AI θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ποιότητα των υδάτινων πόρων και των υποδομών μιας περιοχής, επιτρέποντας μεγαλύτερη ασφάλεια νερού.
Η επιλογή μας είναι απλή: μπορούμε να ανταγωνιστούμε ή να συνεργαστούμε για τη διαχείριση αυτού του περιορισμένου πόρου.
Πηγή: World Economic Forum
Οι 3 ελληνικοί νανοδορυφόροι ERMIS
Σε τροχιά 500 χλμ, είναι οι 3 νανοδορυφόροι ERMIS «Made in Greece» που κατασκευάστηκαν στο Τμήμα Αεροδιαστημικής του ΕΚΠΑ. Οι 3 νανοδορυφόροι ERMIS 1, 2 και 3 εκτοξεύτηκαν στις 30 Μαρτίου, ώρα 13:20, από τη SpaceX με τον πύραυλο Falcon-9.
Το πρόγραμμα ΕΡΜΗΣ [ERMIS Hellenic Cubesat Demonstration Mission] έχει σαν στόχο να πιστοποιήσει νέες, καινοτόμες διαστημικές τεχνολογίες και εφαρμογές, όπως οι επικοινωνίες 5G για το διαδίκτυο των πραγμάτων (IoT), δορυφορικές τηλεπικοινωνίες με laser και η παρατήρηση της γης με υπερφασματική κάμερα.
To πρόγραμμα ΕΡΜΗΣ αποτελεί το πρώτο μέρος του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων με προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης (RRF – EU Next Generation EU). Τo έργο, με προϋπολογισμό περίπου 4,9 εκατ. ευρώ, συντονίζει το νεοσύστατο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης & Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (www.aerospace.uoa.gr) και σε αυτό συμμετέχουν η OQ Hellas, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Τη διαστημική αποστολή ERMIS επιβλέπει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) / European Space Agency με την υποστήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΡΜΗΣ κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα τρεις τεχνολογικά προηγμένοι νανοδορυφόροι (CubeSats), με έμφαση στις τηλεπικοινωνίες 5G/IoT, στην δια-δορυφορική σύνδεση (inter-satellite link) και στην υπερφασματική τηλεπισκόπηση (hyperspectral remote sensing), και θα πιστοποιηθούν για πρώτη φορά νέες τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα, όπως: επικοινωνίες IoT/5G, δια-δορυφορικές συνδέσεις, επεξεργασία δεδομένων εικόνας σε τροχιά με χρήση επιταχυντών υλικού για αλγόριθμους συμπίεσης υπερφασματικών εικόνων και κωδικοποίηση οπτικού καναλιού σύμφωνα με τα διαστημικά πρότυπα CCSDS, αλγόριθμοι αυτομάτου ελέγχου για την παρατήρηση και τον έλεγχο της ακριβούς θέσης του δορυφόρου, οπτικές επικοινωνίες με laser και σύνδεση του δορυφόρου με τον οπτικό διαστημικό σταθμό εδάφους στον Χελμό, καθώς και υπερφασματική τηλεπισκόπηση με ακρίβεια 5m για διαστημικές εφαρμογές εθνικού ενδιαφέροντος, όπως για παράδειγμα έξυπνη γεωργία.
Πηγή: hub.uoa.gr
Κρίση αφασίας ανάγκασε τη NASA να φέρει αστροναύτη στη Γη
Ο αστροναύτης που προκάλεσε μια πρωτοφανή ιατρική κρίση στη NASA τον περασμένο Ιανουάριο έλυσε τελικά τη σιωπή του. Το μυστήριο ωστόσο παραμένει, καθώς δήλωσε ότι οι γιατροί αδυνατούν να βρουν εξήγηση.
Ο Μάικ Φίνκε αποκάλυψε στο Associated Press ότι έτρωγε το δείπνο του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) στις 7 Ιανουαρίου, λίγες ώρες πριν από έναν προγραμματισμένο διαστημικό περίπατο που επρόκειτο να αναλάβει την επομένη.
Ξαφνικά, συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε να μιλήσει. Οι υπόλοιποι αστροναύτες, που κατάλαβαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, μαζεύτηκαν γύρω του «σε δευτερόλεπτα». Γρήγορα ζήτησαν βοήθεια από γιατρούς στο έδαφος.
Ο διαστημικός περίπατος ακυρώθηκε και η NASA ανακοίνωσε στις 8 Ιανουαρίου την εσπευσμένη επιστροφή του Φίνκε πίσω στη Γη. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία της που αναγκάστηκε να τερματίσει πρόωρα μια αποστολή λόγω ιατρικού επείγοντος. Ο Φίνκε ανακοίνωσε με δική του πρωτοβουλία πως το περιστατικό αφορούσε τον ίδιο.
Ο Φίνκε, απόστρατος σμήναρχος, 59 ετών, είπε ότι το περιστατικό αφασίας διήρκεσε περίπου 20 λεπτά. Όταν συνήλθε ένιωθε μια χαρά και συνεχίζει μέχρι τώρα να νιώθει υγιής. Δεν έχει ξαναπάθει κάτι παρόμοιο στη ζωή του, είπε.
Όπως ανέφερε, οι εξετάσεις με τον υπερηχογράφο του ISS ήταν χρήσιμες και οι γιατροί απέκλεισαν την πιθανότητα εμφράγματος. Δεν έχουν εξήγηση για το συμβάν, δεν αποκλείουν όμως να σχετίζεται με τις συνολικά 549 ημέρες που έχει ζήσει στο Διάστημα.
Η παραμονή σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας και η κοσμική ακτινοβολία του Διαστήματος είναι γνωστό ότι προκαλούν μια ποικιλία ιατρικών προβλημάτων, όπως ατροφία των μυών και των οστών.
Ο Φίνκε είπε ότι μέχρι και σήμερα νιώθει άσχημα που χρειάστηκε να ακυρωθεί ο διαστημικός περίπατος, ο οποίος θα ήταν ο δέκατος στη δική του καριέρα και ο πρώτος για τη συνάδελφό του Ζίνα Κάρντμαν. Πρόσθεσε πως σταμάτησε να ζητάει συγγνώμη από όλους με εντολή του διοικητή της NASA Τζάρεντ Άιζακμαν.
